اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر افشار سه شنبه ۲۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 9338 مشاهده پرسش
    یکی از دوستان گفتند که واریکوسل دو طرفه رو به روش بی حسی لوکال انجام داده اند.این تکنولوژی جدید است یا اینکه شما هم در صورت درخواست بیمار از این روش استفاده می کنید .فی الکل میشه توضیحی در این خصوص بدهید.؟؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۷ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ما یه بیهوشی عمومی داریم، یه بیحسی نخاعی و یک بیحسی لوکال یا موضعی که فقط همان موضع بیحس می شود. اینحالت آخر فقط در شرایط خاص که مثلا بیهوشی و یا بیحسی نخاعی برای بیمار مضر باشد و یا به هر دلیل امکانات نباشد توصیه می شود و چون با اذیت بیمار و نیاز به تکرار بیحسی در طول عمل ممکن است همراه باشد روش مناسبی نیست
  • تصویر کاربر ن_د چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1046 مشاهده پرسش
    سلام.
    از اینکه مصدع اوقات شریفتون میشم عذرخخواهی میکنم.

    این چندمین سواله که میپرسم ولی میخوام یه جمع بندی از سوالاتم داشته باشم و دیگه مزاحمتون نشم فقط ممنون میشم به دقت مطالعه و جواب بدید...

    دو نفر از پزشکان حاذق کشور و حتی در سطح جهان یکی شما و یکی هم آقای دکتر ناصر امیر جنتی هستید و این موضوع بر کسی پوشیده نیست و در مراکز ناباروری عموما مردان مشکل دار را به شما دو نفر ارجاع می دهند.

    من رو قبلا کلینیک ناباروری شایامهر که الان به گاندی منتقل شدند پیش شما معرفی کردند و باهاتون مشورت کردم و تشخیصتون واریکوسل خفیف سمت چپ بود و دستور انجام میکرواینجکشن دادی که متاسفانه دو بار ناموفق بود...

    سال گذشته توی مرکز ناباروری گاندی آقای امیرجنتی معاینه کردند و گفتن که واریکوسل ندارم بعدش آزمایشات ژنتیک و هورمون رو نوشتند و جواب آزمایشات خوب بود و گفتن که شما واریکوسل ندارید و مشکل اسپرموگرام شما به دلیل عوامل ناشناخته است.....

    بعدش دارو نوشتند و گفتند که ۳ ماه قبل از انجام میرواینجکشن ۳ گرم ال کارنیتین مایع و روزی یک عدد کپسول ویتامین E و و یک عدد کپسول سلن پلاس همراه غذا بخور و برید میکرو اینجکشن رو انجام بدید.....

    من الان بین تشخیص شما و ایشون دچار یک نوع تعارض شده ام که جز شما و ایشان هیچ کس نمیتونه منو از این تعارض در بیاره......

    خواهش میکنم یه جوری بهم اطمینان بدهید که چیکار کنم؟؟؟

    اگر اجازه بدهید همه ی آزمایشات رو بیارم خدمتتون و یک بار دیگه به دقت معاینه و اگر صلاح دونستید سونوگرافی و هر عاملی که واریکوسل اینجانب را اثبات کند تجویز کنید...

    نظر آقای امیرجنتی این بود که واریکوسل ندارید و اگر واریکوسل سمت چپ باشد چرا بیضه ی چپ شما از بیضه ی راست شما بزرگتر است...؟؟؟؟

    منم گفتم که از کجا بونم این تشخیص شماست ولی سونوگرافی چیز دیگه میگه...

    گفت که سونوگرافی اشتباهه...

    من که گیج شدم و نمیدونم چیکار کنم از طرفی میترسم خدای ناکرده آقای امیرجنتی تشخیصش اشتباه باشد و واریکوسل این تعداد اسپرم را نیز بخورد و از بین ببرد و از طرف دیگر میترسم که اگر واریکوسل نداشته باشم و جراحی کنم باز این تعداد از بین برن...

    مشکل من اینجاست که هر دو نفر شما از برترین ایران و خاورمیانه هستید...

    ممنون میشم راهنمایی کنید...

    خدا ان شا الله بهتون خیر بدهد.

    سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۸ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اول از هم این تعاریفی که در مورد من کردید صحت ندارد
      دوم آنکه نظر جناب آقای دکتر را پیش ببرید یا اینکه در پژوهشگاه رویان مجددا سونوگرافی رنگی از بیضه انجام دهید و در نهایت آنرا ملاک کارتان قرار دهید
  • تصویر کاربر ن-د دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 286 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر

    آیا میشود با بی حسی موضعی واریکوسل را از به روش میکروسرجری جراحی کرد؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      خیر
  • تصویر کاربر امیر دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 273 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من رفتم سونو واریکوسل خفیف و ازمایش اپرم هم دادم سرعت اسپرم 9 خیلی پایین و رفتم دکتر بهم دارو داد ویتامین e400 دوباره از مایش دادم سرعت اسپرمم به 17 رسید ولی هنوزم پایین می خواستم بگم اگر ویتامین e400 خارجی با قر اکتی لایف مصرف کنم ضرر داره ؟
    آیا احتمال ناباروری هست خیلی نگرانم؟
    چیکار کنم تا سرعت اسپرمم بره بالا خیلی نگرانم و دلم می خواد یه کوچولو داشته باشم تو رو خا کمکم کنین ممنون
    ایا قابل حل؟ایا احتمال بارداری هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله احتمال بارداری هست اما اگر الان قصد بچه دار شدن ندارید به نظر من الزامی به مصرف دارو نیست
  • تصویر کاربر ابی دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 279 مشاهده پرسش
    سلام .خسته نباشید.بنده ۵سال پیش با مراجعه به پزشک و سونوگرافی متو جه شدم هیدرسل (small hidrocel)دارم حالا یک سری لوله پیچ خورده داخل کیسه احساس میکنم که یکی از اونها خیلی پیچ خوردس بالای بیضه چپ و چند وقت پیش هم یکی از این لوله ها خشک بود و چیزهای کوچک توپ مانندی مثل تسبیح داشت
    ممنون میشم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم از بیضه ها سونوگرافی انجام دهید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۴ خرداد ۵ تعداد بازدید: 723 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط