اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیر یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 371 مشاهده پرسش
    با سلام
    اینجانب حدود 3 ماه پیش عمل واریکوسل انجام داده ام و اکنون حدود 2 روز است که دوباره بیضه سمت چپم درد میکند و احساس میکنم رگی که به بیضه متصل میشود درشت تر شده است ، آیا احتمال دارد که دوباره واریکوسل گرفته باشم ، اینجانب به دلیل شغلی که دارم مجبورم روزانه به مدت خیلی زیاد سرپا باشم و راه بروم آیا این درد به این خاطر نیست ، ممنون میشوم جواب سوالم را بدهید، با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      علائم شما الزاما به معنای عود نیست با اینحال بهتره که توسط پزشک معالج خودتان معاینه شوید
  • تصویر کاربر حسین یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 449 مشاهده پرسش
    سلام
    دکتر میشه قبل از عمل واریکوسل به بیمار آرام بخش تزریق کرد تا استرس ناشی از عمل جراحی از بین برود ؟
    برای کسی که از جراحی میترسد و حتما موقع عمل دچار استرس میشود و ضربان قلبش بالا می رود شما کدام روش را توصیه میکنید
    بیحسی یا بیهوشی ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بیهوشی بهتره . می تواند قبل از بستری آرام بخش خوراکی استفاده کنید
  • تصویر کاربر کاربر شنبه ۵ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 353 مشاهده پرسش
    سلام
    من 22 سالمه
    5-6 سال میشه که متوجه شدم روی سطح بیضه راستم یه غده ریز وجود داره، اندازه ریگ.. متحرک هم نیست
    از طرفی کنار بیضه ی چپم هم یه غده متحرک و کمی بزرگتره.. و جداست.. انگار با یه طنابی به بیضه وصله.. و کنارش یه بافت نرمی وجود داره
    هیچکدوم از اینا درد ندارن ولی این چند ساله بشدت فکرمو مشغول کردن
    ممکنه سرطان باشه؟
    متاسفانه جرئت دکتر رفتن هم ندارم..
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۵ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیلی بعیده سرطان باشه با اینحال بهتره معاینه شوید
  • تصویر کاربر Reza یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 378 مشاهده پرسش
    آقاي دكتر آدرس ايملم رو اشتباه زده بودم ببخشيد اينو جواب بدين، با سلام آقاي دكتر خيلي ببخشيد بيضه چپم يك سال ميشه درد ميكنه دكتر رفتم آزمايش خون ،سونوگرافي و ادرار اينا دادم گفتن مشكلي نداري قرص مسكّن دادن اثري نكرد روي درد قرص آمي تريپتيلين ١٠ ميلي گرمي دادن ٢ هفته مصرف ميكنم اثري نكرده از شما ميخواهم چند تا قرص خوب براي بيضه دردي برام معرفي كنيد حدود ١ سال ميشه بيضم درد ميكنه در حالت نشسته بيشتر درد ميكنه لطفا راهنماييم كنيد با تشكر مجردم ٢١ سال سنم هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بایستی علت بیضه درد مشخص و آنرا رفع کرد یکی از علل درد بیضه مشکلات دیسک کمر می باشد
  • تصویر کاربر مهردادغفاری یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 757 مشاهده پرسش
    باعرض سلام وخسته نباشیدخدمت جناب آقای دکترجباری.
    بنئه در طی معاینات پزشکی برای اقدام خدمت سربازی در سپاه متوجه شدم که واریکوس گرید2دوطرفه دارم حالاسوال بنده از شما اینکه:
    1)آیا من حتما باید عمل بشم؟
    2)کدوم نوع عمل برای من بهتره و از تمام نظر و ارزیابی های شما برای من منطقی و درسته؟
    3)اگه قراره عمل کنم آیا تو کدام بیمارستان عمل کنم؟شخص؟دولتی و یا کلینیک؟
    4)شما آشنایی ندارید که برای عمل از نظر تخفیف هزینه عمل ملاحظه بنده رو بکنن و متخصص باشه؟من مشکل مالی دارم.
    5)من 1393/8/1 اعزام به خدمت سربازی هستم آیا برای سربازی به مشکلی بر نخواهم خورد؟
    ممنونم آقای دکترجباری خواهش میکنم سریع جواب بنده رو بدید.تشکر
    \
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام

      1)آیا من حتما باید عمل بشم؟.......خیر ابتدا بایستی آزمایش اسپرم انجام دهید
      2)کدوم نوع عمل برای من بهتره و از تمام نظر و ارزیابی های شما برای من منطقی و درسته؟.......روش میکروسکوپیک
      3)اگه قراره عمل کنم آیا تو کدام بیمارستان عمل کنم؟شخص؟دولتی و یا کلینیک؟........... فرقی ندارد
      4)شما آشنایی ندارید که برای عمل از نظر تخفیف هزینه عمل ملاحظه بنده رو بکنن و متخصص باشه؟من مشکل مالی دارم.................نه متاسفانه
      5)من 1393/8/1 اعزام به خدمت سربازی هستم آیا برای سربازی به مشکلی بر نخواهم خورد؟...... نه همیشه
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۲ خرداد ۵ تعداد بازدید: 720 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط