اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر پرچگانی پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 371 مشاهده پرسش
    سلام آیا انجام عمل باز و خارج کردن سنگ از کلیه در دراز مدت به کلیه آسیب وارد نمیکنه واگر دوباره به این عمل نیاز باشد تکلیف چیست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      قطعا جراحی باز لطمه می زند گرچه گاهی لازم و ضروری است ولی ترجیحا بهتر است به روش بسته به نام PCN سنگ ها خارج شود
  • تصویر کاربر حسن دوشنبه ۱۲ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 363 مشاهده پرسش
    باعرض سلام وخسته نباشید دکتر چند ماهی هست که درد شدید درقسمت پهلو تا مثانه دارم که به شدت تیر میکشدودفه سنگ هم دارم اما این دفع تمامی ندارد ونتیجه سونوبه این شرح است کلیه راست طول 115وپارانشیم 14mmکه ابعاد واکو طبیعی دارد وسنگ وهیدرونفروز دیده نشده تصویر یک stag homاز کالیس تحتانی با گسترش به پلویس به دیامتر 35mmدر کلیه راست رویت شده ومثانه وکلیه چپ هم ضخامت طبیعی دارند ایا این درد با جراحی باز و خروج سنگ از بین میرود وشرح این سونو چیه ممنون از جوابتون این درد در طی این چند ماه واقعا منو از بین برد حتی مورفین هم درد راتسکین نمیده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۲ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      گرچه بطور قطع نمی توان گفت ولی ب احتمال خیلی زیاد منشا درد تان مربوط به سنگ خیلی بزرگ کلیه هست که توصیه به جراحی و برداشتن سنگ در اولین فرصت ممکن می شود. اندازه ی این سنگ خیلی بزرگ بوده و بخش قابل توجهی از کلیه را اشغال کرده است.
  • تصویر کاربر هادی یکشنبه ۱۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 400 مشاهده پرسش
    با سلام عرض ادب 24 سالمه یه روز صبح با درد شدید کلیه بیدار شدم.دکتر برام مسکن زد و آزمایش ادرار نوشت.گفت سنگ داری.دو روز بعدش سونوگرافی داشتم که گفتن هیچی نیست. یه مدت درد نداشتم.ولی یه شب که تو خواب جنب شده بودم هم بیضه چپم درد گرفته بود هم کلیه ام.حتی عکس kub هم دکتر انداخت گفت چیزی نیست.تا اینکه دیروز از درد شدید بردنم بیمارستان.اونجا ct اسکن انجام دادن گفتن سنگ ریزس هر موقع هم اینجوری میشم چشام خشک میشه و پلکام متورم میشه وقتی آب میخورم و طناب میزنم دردش کاملا ساکت میشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در مدارک ارسالی بجز کمی خون در ادرار و اتساع خفیف سمت چپ نکته ی مثبت دیگری ندارید این یافته ها اگرچه به نفع وجود سنگ هست ولی سنگی رویت و گزارش نشده است و فقط توصیه میشه با سونوگرافی پیگیری کنید و ورزش و مصرف آب را ادامه دهید
  • تصویر کاربر شهلا یکشنبه ۱۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 350 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر، من یکی از بیمار های قدیمی شما هستم. هفته پیش به علت درد شدید پهلو به بیمارستان مراجعه کردم.بستری هم شدم .ولی پس از بهبود درد مرخص شدم. ریپورت سی تی اسکن یک سنگ نشان می دهد که من میخواستم با این ریپورت مزاحمتون شم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      در سونوگرافی هم سنگ مشاهده شده است؟
    2. تصویر کاربر شهلا یکشنبه ۱۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      در تاریخی که دردم عود کرد و به بیمارستان مراجعه کردم (96/04/05) سونو گرافی انجام ندادم.فقط اسکن شدم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      توصیه می کنم سونوگرافی هم انجام دهید چون اگر سنگ تان در سونو دیده شود می توانید سنگ شکنی برون اندامی انجام دهید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مهسا یکشنبه ۱۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 1072 مشاهده پرسش
    آقای دكتر. من خانومی 33 ساله متاهل و بدون فرزند با وزن 56 كیلو از بیماران قدیمی خودتون هستم (مطب ولیعصر) كه از قدیم درد پهلو و كلیه داشتم مدتی باكلوفن و سنكل برای اینجانب تجویز كردید. در آن زمان چون سنگ و كیست نداشتم نوار مثانه گرفتیم كه نتیجه این بود كه مثانه نورولوژیك و عصبی است و حجم مثانه بیش از حد نرمال است و اعصاب حسی مثانه ضعیف است اما تنگی مجرا وجود نداشت ولی باقی مانده ادار زیاد بود و فرمودید كه این مشكل درمان خاصی ندارد و نیازی به مصرف دارو نمی باشد.
    اخیرا مدتی مجددا درد در كلیه ها داشتم كه با انجام سونو مشخص شد در كلیه چپ یك كیست 18 میلیمتری و همچنین دو سنگ 4 میلیمتری یكی در كالیسهای میانی و دیگری در كالیسهای تحتانی كلیه چپ مشاهده شد. من آب خیلی زیادی مینوشم و سنكل نیز میخورم اما تحركم خیلی كم است و به دلیل شغلم بیشتر پشت میز می نشینم. الان باید منتظر دفع خود به خود این سنگها باشم یا اقدام دیگری انجام دهم؟ برای كیست چطور نیاز به مصرف داروی خاصی نمی باشد؟ اگر بعد از گذشت چند ماه سنگها دفع نشد نیاز به سنگ شكن دارم؟ شایان ذكر است من به دلیل درازی بیش از حد روده و اعصاب حسی ضعیف آن مدت 10 سال است كه برای دفع مدفوع روزانه سه عدد سیلاكس میخورم. همچنین تخمدان پلی كیستیك نیز دارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      الان باید منتظر دفع خود به خود این سنگها باشم یا اقدام دیگری انجام دهم؟......................................بجز مصرف مایعات و در صورت امکان ورزش توصیه ی دیگری ندارم بعبارتی بایستی صبر کنید شاید که سنگ ها دفع شوند و البته هر ۶ ماه سونو کنید
      برای كیست چطور نیاز به مصرف داروی خاصی نمی باشد؟...........................خیر کیست های ساده بی خطر بوده و با دارو نیز برطرف نمی شوند
      اگر بعد از گذشت چند ماه سنگها دفع نشد نیاز به سنگ شكن دارم؟ ................................سایز سنگ ها در حدی نیست که ارزش سنگ شکن داشته باشند
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۵ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط