اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر سارا یکشنبه ۱۵ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 426 مشاهده پرسش
    سلام، من سنگى به قطر ٦ ميليمتر در كليه راستم و چند سنگريزه در كليه چپم دارم. سيترات پتاسيم برام تجويز شد ١٠٠٠ گرم.
    اول اينكه مزش رو نمى تونم تحمل كنم و خيلى سخت ميخورمش، چيكار كنم؟!
    من از قبل در روز يك اسپرونولاكتون ١٠٠، فينسترايد ١و از روز ٥ پريود سيپروترون كامپاند ميخورم. ايا اينها با سيترات پتاسيم تداخل دارند؟!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۵ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      اسپرینولاکتون باعث افزایش پتاسیم می شود و از طرفی سیترات پتاسیم هم حاوی پتاسیم هست لذا بهتر است لااقل از نظر سطح خونی پتاسیم چکاپ دوره ای شوید
  • تصویر کاربر حسین پنجشنبه ۱۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1151 مشاهده پرسش
    با سلام و تبریگ سال نو
    بنده پسری 23 ساله هستم که اخیرا متوجه شده ام آژنزی کلیه دارم و کلیه سمت راستم در سونوگرافی مشاهده نشده است . استرس فراوانی پیدا کرده ام و زندگیم داره خراب میشه . آیا بلند کردن وزن سنگین برای بنده مضر است؟ بدنسازی چطور ؟ چه کنم سالم بمانم و اسیر مسائل درمانی نشوم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۲ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      با سلام و تبریک سال نو
      بدنسازی تاثیر منفی ندارد ولی توصیه می کنم در مصرف نمک و گوشت زیاده روی نکنید و بصورت دوره ای هر 6 ماه چکاپ شوید
  • تصویر کاربر راحله سه شنبه ۱۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 380 مشاهده پرسش
    سلام دمتر جان خسته نباشيد من چند روز پيش كليه هام درد خفيفي داشت كه با بستن و گرم نگه داشتن ان خوب شدم ولي الان يه چند روزي هست كه تعداد دفعات ادرارم به ٩بار ميكشه با ادرار زياد بدون سوزش و بو نميدونم از مايعت هست يا نه ايا اين عادي هست ؟قبلن انقدر تعداد دفعات بالا نبود
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      با سلام و تبریک سال نو و آرزوی سلامتی
      اگرچه اطلاعات تان خیلی ناقص است ولی در کل بایستی گفت که خیر اینحالت عادی نیست.اگر اینحالت تداوم داشت توصیه می کنم بررسی شوید این بررسی شامل ثبت چارت ادراری ۲۴ ساعته شامل دفعات ادرار کردن و خوردن مایعات همراه با ثبت حجم میزان ادرار و مایعات مصرفی در هر بار می باشد ضمن اینکه ازمایش قند ناشتا، آزمایش ادرار ، اوره و کراتی نین و سونوی سیستم ادراری توصیه می شود
    2. تصویر کاربر راحله یکشنبه ۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      بررسي سونوگرافيه كليه نميخواد؟درد ناحيه تناسلي ميتوان از اين باشه؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      منظور از سونوی سیستم ادراری همان سونوگرافی کلیه و مثانه هست. می تواند بین درد و تکرر ادرار رابطه باشه
    4. تصویر کاربر راحله یکشنبه ۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      مرسي ممنونم
    5. تصویر کاربر راحله یکشنبه ۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام دكتر جان من امروز مايعاتمً رو كم كردم و نعداد دفعات ادرار به ٢ رسيد ؟بازم بررسي لازمه؟
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۳ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام مجدد نه نیازی نیست البته بهتره نوشیدن مایعات در حد معمول و نرمال باشد نه کم و نه زیاد
    7. تصویر کاربر راحله یکشنبه ۱۵ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام خسته نباشيد من رفتم ازمايش ادرار دادم تو ادرارم هيچ ميكروبي ديده نميشه ،و سونو كبد كيسه صفرا مثانه و رحم و تخمدان دادم نرمال بود ولي كليه سمت راستم در سونو تورم داره زده
      fullness is seen right kidney (r/o uti كليه هام درد داره چي كار منم من تو يه كشور ديگه هستم خيلي سخته دكتر رفتم نظر شما چيه؟
    8. تصویر کاربر راحله یکشنبه ۱۵ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      دكتر جان به يه نتيجه رسيدم ايا تورمش ميتونه از بستن كليم باشه من يه دو ماهي هست كه شيكم و پلومو سفت ميبندم واسه اون نيست تورم طبق چيزي كه در ادرارم و سونو نشون نداده؟چون هم بستم هم ادرارمو نگه داشم كليه عام بهش فشار امده باشه؟
    9. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      بله امکانش هست
    10. نمایش سایر 8 پاسخ
  • تصویر کاربر حسین یکشنبه ۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 496 مشاهده پرسش
    سلام
    بنده کنکوری هستم و آزمون شرکت میکنم و در واقع میخوام بدونم که باید چکارهایی انجام بدم که تا پایان آزمون که حدود 4 ساعته نیازی به دفع ادرار نداشته باشم که بر روی تمرکز هم تاثیر داره
    از لحاظ خورد و خوراک و مسائل دیگر
    ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۸ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      با سلام و تبریک سال نو و آرزوی سلامتی
      از حدود ۴ تا ۵ ساعت قبل از کنکور مایعات ننوشید یا اینکه در حد برطرف شدن نیاز بنوشید از چای و قهوه استفاده نکنید و قبل از شروع کنکور هم حتما ادرار کنید. اضطراب خود از عواملی است که باعث احساس نیاز به ادرار کردن را در شما بوجود می آورد لذا پرهیز از اضطراب و استرس کمک کننده است
  • تصویر کاربر ایران شنبه ۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 411 مشاهده پرسش
    برادر عزیزم،3ماه قبل سنگ7میلی داشتم کلیه ام یه کم اتساع خفیف کرده بود بعد در حالبم افتاد. بعد از عمل حالب، الان یه کم کلیه ام حالت گرفتگی داره درد که نیست. آیا امکان سنگ کلیه مجدد هست یا جای سنگ قبلی که داره خوب میشه؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۷ فروردین ۹۵( 1 دهه پیش)
      سلام
      هر احتمالی می تواند باشد لذا بهتر است بررسی با سونوگرافی شوید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۵ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط