اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر ف.شاهی سه شنبه ۲۷ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1054 مشاهده پرسش
    باسلام.خانومی23ساله هستم.یکسال است ازدواج کرده ام.اوایل سوزش ادرارشدید داشتم تاحدی که ادرار خون الود شد.درد پهلوها هم داشتم.دکتر گفتندعفونت کلیه وسوزاک گرفته ام.ان موقع باانتی بیوتیک ودرمان خوب شد.اماهرچندماه دوباره سوزش دارم.ازمایش خون وجود مقدار خیلی کم پروتیین را نشان داد.ایا بافت کلیه ام داردخراب میشود؟سونوی کلیه انجام داده ام.شن ریزه3میلی درکلیه راست.ایابامصرف سنکل وتریامترن دفع میشود؟بارعایت کردن دوباره امکان داردتشکیل شود؟پدرم باسن60سالگی هم هم اکنون سنگ دارند
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۷ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای تعیین میزان دفع پروتئین بایستی آزمایش ادرار 24 ساعته بدهید. برای سنگ 3 میلی متری نیازی به مصرف دارو ندارید و فقط با سونو هر 6 ماه پیگیری کنید
  • تصویر کاربر يوسف یکشنبه ۲۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 419 مشاهده پرسش
    مردي ٤٨ساله هستم كه ٢٠ روز پيش به دليل داشتن ٢ سنگ ٦ و٨ميلي متري در حالب سنك شكن شدم ولي پس إز يك روز با درد بسيار شدد مواجه شدم كه ناچار روانه ً ى اورژانس شدم در سونوگرافي به عمل أمده ىك هما تؤم ٦/٩در١٢سانتي متري ساب كبسولار كزارش شد وبه دليل درد وحشتناك و غير قابل تحمل همانروز تحت عمل tul قرار گرفتم ويك سوندjj برايم كذاشته شد واكنون كه ٢هفته گذشته و دوباره سونو كرده ام ساىز هماتوم ١٠در ٦ در٤ با حجم ١٧٥ سي سي هيپواكوييك بدون گردش خون در قسمت مركزي ساب كپسولار لترال گذارش شده است سؤال من أين است كه با أين هماتوم چه بايد بكنم و ايا اسيبي به كليه ام خواهد زد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      فعلا بهتره با سونگرافی هر دو هفته پیگیری کنید خیلی اوقات بتدریج جذب می شود و مشکل ساز نخواهد بود ولی پیگیری لازم است
  • تصویر کاربر جواد پنجشنبه ۲۲ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 462 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر یه مدتی که درد های خیلی خفیفی در کلیه هام دارم بیشتر موقعی که مجبورم ادرارم رو بیش از حد معمول نگه دارم .بعد اکثر مواقع هم کلیه هام نسبت به جاهای ئیگر بدنم خیلی سرد میشن به خصوص وقتی عرق میکنم قبلا وقتی صبح ها از خواب بیدار میشدم آب سرد ناشتا میخوردم بعدا فهمیدم که برا کلیه ضرر داره آیا تو این مدت به نظرتون آسیبی به کلیه هام وارد نشده ؟؟برا بهبود باید چیکار بکنم؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۲ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بعیده مشکل کلیوی داشته باشید با اینحال برای اطمینان بهتره سونوگرافی و آزمایش خون و ادرار انجام دهید
  • تصویر کاربر رضا پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 471 مشاهده پرسش
    استاد گرامی با تشکر از شما
    ببخشید نفروستومی دائمی به چه معنیست ؟
    میشود لطف بفرمائید و آدرس همکارانتان را در اصفهان ارسال بفرمائید .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      یعنی لوله ای از کلیه از طریق پهلویتان بیرون بگذارند و بعد هر 3 ماه تعویض کنند.
      در مورد همکاران اصفهان حضور ذهن ندارم
  • تصویر کاربر رضا پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1037 مشاهده پرسش
    با سلام ، استاد گرامی کهریزی هستم و از کرمانشاه مزاحم وقت شریفتان میشوم . به استحضار حضرتعالی می رسانم که در سال 80 به دلیل داشتن بیماری fab توسط استاد محمدرضا کلانتر معتمدی تحت عمل جراحی توتال کلوکتومی قرار گرفتم و تمامی روده بزرگم را خارج کردند و متأسفانه در سال 81 به دلیل چسبندگی محددا توسط ایشان تحت عمل جراحی قرار گرفتم . در سال 82 بعد از انجام سونگرافی متوجه چسبندگی در ناحیه حلب چپ شدم که به انسداد کامل حالب و در نتیجه هیدرونفز متوسط تا شدید کلیه چپم گردید . معروض میدارد توسط پزشکان شهرم کرمانشاه برای باز کردن حالب قرار گرفتم که نتیجه ای حاصل نگردید . همچنین در سال 82 نیز به دستور دکتر کلانتر به خدمت دکتر علی رازی رفته و ایشان نیز با بستری کردن اینجانب در بیمارستان آتیه و انجام معالجات نتوانستند حالبم رو باز کنند . استاد گرامی بعد از طی کردن مراحل فوق اخیرا کلیه ام دردهای شدیدی دارد . آیا برای باز کردن انسداد حلب راههای دیگری مثلا استفاده از لیزر و یا هر چیز دیگری وجود دارد ؟
    در ضمن به دلیل وخامت حال این جانب امکان استفاده از روده کوچک برای پیوند حالب وجود ندارد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      یک راهش نفروستومی دائمی است و یک راه دیگر استفاده از حالب مصنوعی است که البته برخی از همکاران در اصفهان در این کار تجربه بیشتری دارند
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط