اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 2516 مشاهده پرسش
    با سلام و تشکر از شما که وقت گذاشته موجبات حل مشکلات همنوعان خود میشوید...آقای دکتر حدود 2 سال پیش من متوجه رنگ زرد بالای خود در ادرارم شدم بعد از مدتی متوجه شدم که در ادرارم بعد از ته نشین شدن پودر آجری رنگ وجود دارد که هنگام ادرار و ته نشین شدم کاملا محسوس بود پس از رفتن به دکتر و سنوگرافی متوجه چهار پنج سنگ 2و3 میلیمتری در کلیه هام شدم دکتر دارو تجویز کرد و گفت آب زیاد بخورم ولی بعد از گذشت چند ماه مورد ته نشین شدن پودر آجری رنگ و رنگ زرد بالا حل نشد چند ماه بعد سونوگرافی نشون داد سنگ های من 5 میلی متری شدن بعد ار دو سه ماه با درد شدید به دکتر رفتم و سونوگرافی نشون داد یکی از سنگ ها حرکت کرده و بعد از بی حسی از کمر از طریق مسیر آلت سنگ توسط دکتر در آورده شد و یک لوله از کلیه به مثانه جهت تسهیل دفع سنگ کذاشته شد بعد از دو ماه پس از سونوگرافی سنگها 7 میلی متری شده بودن و هنگام برداشتن لوله که باز با بی حسی از کمر شد دیدیم سنگها بر روی لوله جرم بسته شده اند و لازم به ذکره که در دو مورد که از سنگها نمونه بر داری شد و همچنین از سنگهایی که هنگام ادرار از من دفع می شد و اندازه های 1و2و3 میلی متری داشتن و آنالیز نوع سنگ نشون داد که صد در صد اسید اوریک می باشد و باز لازم به ذکره که بعد از عمل دوم سه بار سنگ شکن شدم ولی سنگها خارج نشدن ...آقای دکتر دیگه خسته شدم از سونوگرافی...عمل ...دکتر... سنگ شکن خواهش میکنم راهنماییم کنید با توجه به اینه سنکها هی دارن بزرگتر میشن ...البته وزن من هم زیاد بود (114کیلو)که حدود دو ماهه که با ورزش و دویدن آرام وزنمو به 108 رسوندم و این کاهش وزنو تصمیم دارم به قدرت ادامه بدم قدم هم 175 میباشد و سوءال دیگه هم اینکه داروی ال کار نتین برام ضرر داره یا نه ؟؟؟ممنون از اینکه وقت میزارین...
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر سنگ ها اسیداوریکی باشند با پودر سیترات پتاسیم براحتی حل می شود و از بین می رود ضمن اینکه احتمالا نیاز به مصرف آلوپورینول هم می باشد
  • تصویر کاربر رامین چهارشنبه ۶ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 603 مشاهده پرسش
    سلام وخسته نباشید دکتر.من 33 سالمه دو ماهه با عکس ام ار ای متوجه سنگ کلیه 8 میلیمتری نزدیکی حالب شدم.العان دو روزه احساس میکنم درد از زیر دنده چپم به پایین شکم سمت چب انتقال پیدا کرده. میخواستم بدونم ایا سنگ 8 میلمتری میتونه از حالب و پیشراه رد بشه و چون من چند روزه ادرار خونیم زیاد شده ایا سنگ میتونه باعث پارگی حالب و خون ریزی داخلی بشه یا نه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمال داره اما این احتمال ضعیف هستپارگی حالب و خونریزی داخلی نمی دهد
  • تصویر کاربر محسن جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 479 مشاهده پرسش
    آقای دکتر من مدتی هستش که خون بدنم سریع غلیظ میشه ومن تا به حال دوبار فصد خون وچندین بار هجامت داشتم اما بازم سریع غلظت پیدا میکنه ومن قبلا مشکل کلیه داشتم تما حالا به لطف خدا دیگه اون مشکل قبلی رو ندارم ومشکل من مقدار کمی دفع پروتین بودش ومیخواستم بدونم بخاطر مشکل قبلی هستش واگه نیست میتونه بخاطر مثائل جنسی باشه ارضا شدن زیاد و ممنون از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر غلظت خون شما ربطی به این مسائل ندارد
  • تصویر کاربر محسن جمعه ۲۳ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 550 مشاهده پرسش
    خسته نباشید خدمت آقای دکتر جباری من قبلا بیمار شما بوده ام ومشکل قبلی من رفع شدش که دفع پروتین از کلیه بودش وحالا یه سوال دارم دلیل زود غلیض شدن خون چیه واینکه ربطی به بیماری قبلیم داره ویا اینکه دلیلش میتونه مسائل جنسی باشه مثلا زیاد ارزضا شدن تو هفته
    ممنون میشم جواب بدید باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۳ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      افزایش غلظت خون علل متعددی دارد ولی ربطی به زیاد ارضا شدن ندارد
  • تصویر کاربر baghershahi جمعه ۲۳ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 465 مشاهده پرسش
    پسر 10 ماهه دچار سنگ کلیه شده است ایا راهیبرای درمانش وجوددارد نیاز به راهنمایی دارم سنگ کلیه3.2میلیمتر.و درمثانه اش نیز سنگ دارد
    لطفا مراراهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۳ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سنگ ها در بچه ها همیشه بایستی درمان شوند ولی سنگ 3.2 میلی متری کلیه را نمی توان کاریش کرد و فعلا تحت نظر باشد ولی سسنگ مثانه را بایستی درمان کرد درضمن با مشاوره با نفرولوژیست اطفال بایستی از نظر علت بروز سنگ و اقدامات لازم برای پیشگیری از بزرگ تر شدن و ازدیاد آن اقدام کرد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط