اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر طاهره چهارشنبه ۱۶ مرداد ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 431 مشاهده پرسش
    کلیه سمت چپ سه تا سنگ 15 و 10 و 9 میلی متر داشته سنگ شکن انجام شده ولی بعد از دو هفته سونوگرافی جدید انجام شد که دوتا سنگ 13 و 10 و یک کیست وجود دارد میخاستم ببینم چه کاری انجام بشه و اینکه از سونو براتون عکس بفرستم
    سن بیمار 70 هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۶ مرداد ۹۸( 6 سال پیش)
  • تصویر کاربر کلثوم دوشنبه ۱۴ مرداد ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 497 مشاهده پرسش
    سلام وخسته نباشید دارم،61 سالمه سه سال میشه واسه کنترل کلیه هام پیش یک دکتر می رم سونوگرافی کردم گفته آنژیومیولیپوم های متعدد 30، 10 میلی متری در کلیه راست و چپ و چربی پری رنال ویا اکسترارنال مشاهده میشه دکتر گفته چیزی نیست خوش خیم هست و هیچ خونریزی ندارم میشه راهنمایی کنید چیکار کنم و یک کیست پاراپلویکال 18 میلی متری در کلیه چپ دارم اگر جای نگرانی هست به مطب مراجعه کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ مرداد ۹۸( 6 سال پیش)
  • تصویر کاربر وحید یکشنبه ۱۳ مرداد ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 621 مشاهده پرسش
    سلام ،خسته نباشید،عفونت و خون در ادرار داشتم به پزشک مراجعه کردم و تقریبا کنترل شدن،من ۲۳سالمه ،دکتر متخصص دکتر کلیه که سونوگرافیمو دید گفت یورتروسل دارم و یه سنگم داخل آن هستش به قطر ۱۱میل خوشحال میشم نظرتونو بگید راجب به مشکلم.تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ مرداد ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      بدیهی است یورتروسلی که داخلش سنگ هست نیاز به درمان دارد

  • تصویر کاربر نرگس یکشنبه ۱۳ مرداد ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 1142 مشاهده پرسش
    با عرض سلام وخسته نباشید
    اقای دکتر من در طی سونوگرافی که انجام دادم کلیه راست با ابعاد 39*106 میلیمتر وکلیه چپ هیپوپلازیک با ابعاد 36*89 میلمیمتر طرح الوی کورتیکمدلوری نرمال دارم آقای دکتر گفتن که کلیه چپ کوچیکتره ضمن اینکه ما مادرزادی خانواده دچار این مشکل هستن یکی پیوند شدن یکی هم هم کلیه کوچیک داشتن با مشکل مجاری ادرار و برگشت ادرار که عمل شدن البته در سونو آقای دکتر گفتن برگشت ادرار ندارم فقط کلیه چپ کمی کوچیکتره حالا من نگرانم که این کوچیک بودن کلیه مشکلی برام ایجاد کنه میخواستم لطف کنید پاسخ بدین که این کوچیک بودن کلیه خطرناکه ؟ اگه کوچیک باشه کار میکنه مشکلی برای کلیه راست ایجاد نمیکنه ؟ ایا لازمه که IVP انجام بدم
    ممنون میشم جواب بدین با سپاس از راهنمایی شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ مرداد ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      خطرناک نیست و کار می کند ولی بایستی بصورت دوره ای چک شوید و از نظر رژیم غذایی هم مراعات پروتئین و نمک را بکنید و تحت نظر نفرولوژیست باشید

  • تصویر کاربر یزدانی شنبه ۱۲ مرداد ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 438 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    خانمی 37 سال هستم که مدتی قبل سنگ کلیه داشتم که خدا را شکر دفع شده اخیرا برای احتیاط یک آزمایش ادرار رفتم میخواستم حضرتعالی ملاحظه بفرمایید ومشکلی اگر هست راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۲ مرداد ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      کمی قارچ دیده شده که احتمالا منشاش واژینال هست و بایستی به متخصص زنان مراجعه کنید

درحال دریافت اطلاعات
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط