گاهی دردی در بیضه راست و چپ و همچنین دردهایی در درون بیضه و یا اطراف آن حس می شود. گاهی منشا درد بیضه در ناحیه ی دیگری بجز بیضه مثل ناحیه کشاله ی ران یا شکم می باشد ولی در یک یا هر دو بیضه لمس می شود. علت درد بیضه راست و کشاله ران چیست؟
✅علت درد بیضه راست و درد بیضه چپ، با هم تفاوتی نداشته و از عوامل یکسانی سرچشمه میگیرند.
درد بیضه چیست؟
درد بیضه دردی است که در یک یا هر دو بیضه خود احساس میکنید. بیضهها دو ساختار نرم و گرد، درون کیسه بیضه (کیسه پوستی زیر آلت تناسلی) شما هستند. کار بیضهها تولید اسپرم و هورمون جنسی تستوسترون است.
بیضهها بخش بسیار حساسی از بدن شما هستند و بسیاری از چیزها میتوانند باعث ناراحتی و درد آنها شوند، مانند دردی که از قسمتهای مجاور بدن ناشی میشود. در حالی که درد در بیضهها میتواند به دلیل آسیب خفیف رایج باشد، دردی که یک ساعت یا بیشتر طول بکشد، باید توسط پزشک بررسی شود.
درد بیضه نشانه چیست؟
درد بیضه (Testicular Pain) میتواند طیف وسیعی از پیامها را از سوی بدن مخابره کند. از یک التهاب ساده ناشی از پوشیدن لباس تنگ گرفته تا فوریتهای پزشکی مثل پیچ خوردگی. به طور کلی، درد بیضه نشان دهنده تحریک اعصاب محیطی در کیسه اسکروتوم است. این درد ممکن است منشا موضعی داشته باشد (مانند عفونت خود بیضه) یا به صورت ارجاعی از کمر، سنگ کلیه یا فتق های شکمی به این ناحیه منتقل شود. هرگونه درد ناگهانی و شدید که با تهوع همراه باشد، باید بلافاصله توسط متخصص بررسی شود.
بیضه بزرگ نشانه چیست؟
بسیاری از آقایان با دیدن نابرابری سایز بیضه ها نگران میشوند. اگرچه بیضه سمت راست معمولا کمی بزرگتر از چپ است، اما بیضه بزرگ در صورتی که جدیدا ایجاد شده باشد میتواند نشانه موارد زیر باشد:
هیدروسل: تجمع مایع شفاف در اطراف بیضه که باعث بزرگ شدن کیسه بیضه میشود اما معمولا درد ندارد.
تومور بیضه: وجود یک توده سفت، بدون درد و سنگین در داخل بافت بیضه میتواند نشانه سرطان بیضه باشد. این بیماری در صورت تشخیص زودهنگام کاملا درمان پذیر است.
اسپرماتوسل: کیست های حاوی مایع منی در لوله اپیدیدیم که باعث برجستگی در بالای بیضه میشوند.
علت درد بیضه راست و چپ چیست؟
درد بیضه راست و چپ علل احتمالی متعددی می تواند داشته باشد. بیضه ها خیلی حساس هستند و یک آسیب کوچک هم می تواند درد و ناراحتی آن ها را سبب شود. درد بیضه می تواند از درون خود بیضه منشا بگیرد یا اینکه علت درد از لوله های مارپیچ و بافت حمایتی پشت بیضه به نام اپیدیدیم باشد.
گاهی اوقات، آنچه که به نظر درد بیضه می باشد در واقع به دلیل بروز مشکلی در ناحیه دیگری بجز بیضه مثل ناحیه کشاله ی ران، شکم یا کمر می باشد. برای مثال سنگ کلیه و فتق می توانند باعث درد بیضه شوند. بایستی بدانید که همیشه نمی توان علت درد بیضه را مشخص کرد. علت درد بیضه یا دردی که در بیضه حس می شود شامل موارد زیر می باشد:
اپیدیدمیت:
اپیدیدیم یا همان لوله های در هم پیچیده ی انتقال اسپرم ممکن است دچار عفونت یا التهاب شده و ایجاد درد کند.
هیدروسل:
در این بیماری مایعی در اطراف بیضه تجمع یافته و باعث بزرگ شدن آن می شود که گاهی می تواند با درد همراه باشد.
فتق کشاله ران:
در این حالت روده از کنار طناب بیضه به سمت بیضه حرکت می کند و باعث درد و تورم در ناحیه کشاله ران و بیضه می شود. این درد با فعالیت تشدید و با دراز کشیدن از بین می رود.
خود ارضایی و درد بیضه سمت راست:
فضایی بین غدد هیپوفیز – آدرنال بیضه وجود دارد که وظیفه تولید اکسی توسین و تستوسترون را بر عهده دارد. اکسی توسین و تستوسترون خاصیت ضد التهابی دارند و استمناء بیش از حد منجر به کاهش تولید این ماده ضد التهابی می شود. بنابراین منجر به یک درد کشاله ران می شود که می تواند در بیضه ها گسترش یابد و به صورت مزمن ادامه یابد.
سنگ کلیه و درد بیضه چپ
ارتباط بین سنگ کلیه و درد بیضه چپ یکی از کلاسیکترین نمونههای درد ارجاعی در پزشکی اورولوژی است. این ارتباط به دلیل مسیر تکاملی رویانشناسی (Embryology) بدن انسان شکل گرفته است؛ چرا که بیضهها در دوران جنینی در نزدیکی کلیهها رشد میکنند و سپس به سمت پایین مهاجرت میکنند، در حالی که منشأ عصبی و خونی خود را از همان ناحیه اولیه حفظ میکنند.
هنگامی که یک سنگ کلیه از کلیه خارج شده و وارد لوله باریک حالب (Ureter) میشود، باعث ایجاد انقباضات شدید در دیواره حالب برای دفع سنگ میگردد. حالب و بیضه هر دو از مسیرهای عصبی مشترکی (به ویژه سطح عصبی T10 تا L1) سیگنال ارسال میکنند. زمانی که سنگ در قسمتهای پایینی حالب گیر میکند، فشار و التهاب باعث تحریک اعصابی میشود که به سمت بیضه چپ میروند.
در این وضعیت، فرد ممکن است دردی بسیار شدید و کولیکی (موجی) را در پهلوی چپ حس کند که به سمت پایین، کشاله ران و دقیقاً داخل بیضه چپ تیر میکشد. این درد معمولاً با علائمی چون سوزش ادرار، وجود خون در ادرار (هماچوری) و تهوع همراه است. در واقع، بیضه چپ در اینجا کاملاً سالم است و درد تنها یک “خطای ارسال سیگنال” توسط سیستم عصبی است که منشأ اصلی آن انسداد در مسیر کلیه به مثانه میباشد.
علت درد بیضه ها می تواند ناشی از بیماری اوریون باشد:
یک بیماری ویروسی است که غالبا غدد بزاقی را مبتلا می سازد ولی گاهی اوقات باعث عفونت بیضه همراه با درد و تورم می شود.
اورکیت:
همان عفونت و یا التهاب بیضه هست که به دلیل ورود عامل عفونت زا از طریق ادرار یا رابطه ی جنسی به بافت بیضه می باشد.
بیضه تحریک پذیر:
در برخی افراد عضلات طناب بیضه تحریک پذیر بوده و با کوچک ترین تحریکی اسپاسم پیدا کرده و بیضه به سمت بالا رفته که می تواند علت درد بیضه ها باشد.
توده در بیضه:
هر توده ای که در بیضه بوجود آید می تواند باعث بروز درد در بیضه شود.
اسپرماتوسل:
کیست هایی هستند که بر روی اپیدیدیم ایجاد می شوند و گاهی می تواند با درد همراه باشند.
ضربه به بیضه:
از آنجایی که بیضه عضو حساسی است لذا هر گونه ضربه یا فشاری روی بیضه ها (از جممله شلوار تنگ) می تواند باعث بروز درد بیضه شود.
سرطان بیضه:
اگر چه سرطان بیضه غالبا بصورت توده ی بدون درد تظاهر می یابد ولی گاهی اوقات می تواند همراه با درد باشد.
پیچش بیضه:
در این بیماری که غالبا در نوجوانی و سن بلوغ رخ می دهد بیضه به دور طناب خود می چرخد و این چرخش باعث قطع جریان خون بیضه و درد شدید ناگهانی می شود.
بیضه نزول نکرده:
گاهی اوقات بیضه ی نزول نکرده به دلیل چرخش یا فشاری که روی آن وارد می شود باعث درد می شود.
عفونت ادراری:
عفونت ادراری گاهی می تواند باعث علت درد بیضه سمت چپ باشد.
واریکوسل:
درد بیضه سمت راست (چپ) از واریکوسل با فعالیت، زیاد ایستادن و زیاد راه رفتن تشدید و با دراز کشیدن از بین می رود.
وازکتومی؛ علت درد خفیف بیضه:
گاهی اوقات وازکتومی باعث ایجاد درد خفیف و مزمنی در بیضه شود.
نوروپاتی دیابتی:
یک اختلال عصب های حسی است که در دیابتی ها رخ می دهد و باعث درددر بیضه سمت چپ می شود.
گانگرن:
بویژه نوع خاصی از گانگرن که به آن گانگرن فورنیه می گویند که در آن عفونت شدید بافت های زیر جلدی ناحیه کیسه بیضه رخ می دهد.
بیماری هنوخ-شونلاین پورپورا:
یک نوع التهاب رگ های خونی است که در دیگر دستگاه های بدن از جمله بیضه می تواند رخ دهد.
درد با علت ناشناخته:
گاهی اوقات علیرغم همه بررسی ها علت درد مشخص نمی شود و همه چیز به ظاهر طبیعی است.
درد بیضه چه علائمی دارد؟
بسته به اینکه چه چیزی باعث درد بیضه شما میشود، میتواند موارد زیر باشد:
- ▪️درد حاد (ناگهان شروع میشود، به شدت افزایش مییابد و پس از مدت کوتاهی برطرف میشود)
- ▪️درد مزمن (به مرور زمان رشد میکند و مدت زیادی طول میکشد)
- ▪️درد شدید
- ▪️درد کسل کننده
همراه با درد، ممکن است موارد زیر را نیز داشته باشید:
- ▪️کبودی روی کیسه بیضه (اگر درد شما ناشی از آسیب باشد)
- ▪️تهوع و استفراغ
- ▪️تورم
- ▪️رنگ غیرطبیعی (قرمز، بنفش، قهوهای یا سیاه)
- ▪️یک توده
- ▪️تب
- ▪️مشکلات ادرار کردن (تکرر ادرار یا احساس سوزش هنگام ادرار)
تشخیص درد بیضه
شما میتوانید برای تشخیص درد بیضه و معاینه دقیق آن به متخصص اورولوژی مراجعه کنید.
چه زمانی برای درد بیضه به پزشک مراجعه کنید؟
درد شدید و ناگهانی بیضه می تواند علامت پیچش بیضه باشد. به دلیل قطع جریان خون بیضه و خطر از دست رفتن بیضه، این حالت یک اورژانس پزشکی است و فرد بایستی سریعا به مراکز درمانی مراجعه کند. پیچش بیضه در هر سنی می تواند رخ دهد گرچه در بچه ها در سن بلوغ شایع تر است.
در موارد زیر حتما سریعا به پزشک مراجعه کنید:
- ▪️درد شدید و ناگهانی بیضه
- ▪️درد بیضه که همراه با تب، لرز، تهوع یا بروز خون در ادرار باشد
در موارد زیر توصیه می شود به پزشک مراجعه کنید:
- ▪️درد خفیف بیضه که بیشتر از چند روز ادامه یابد
- ▪️بروز برجستگی یا تورم در خود بیضه یا اطراف آن
درمان درد بیضه
همانطور که در ابتدای مقاله نیز اشاره شد علت درد بیضه راست و درد بیضه چپ، با هم تفاوتی نداشته و از عوامل یکسانی سرچشمه میگیرند. در صورتی که درد به حدی نباشد که به درمان های دارویی نیاز باشد می توانید در خانه به روش های زیر به کنترل درد کمک کنید:
- ▪️استفاده از فتق بند
- ▪️کمپرس یخ در ناحیه کیسه بیضه
- ▪️حمام گرم
- ▪️قرار دادن حوله گرم زیر کیسه بیضه در هنگام خوابیدن
برای درد بیضه چه دارویی خوبه؟
برای کنترل درد می توانید از داروهای بدون نسخه نظیر استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کنید.
در صورت درد شدید پزشک باید شما را معاینه کند تا علت درد بیضه مشخص شود. برای اینکار ممکن است به آزمایش های زیر نیاز باشد:
- ▪️اولتراسوند که نوعی تست تصویری برای بیضه است
- ▪️آزمایش ادرار
- ▪️معاینه پروستات از طریق مقعد
پس از تشخیص علت هر یک از درمان های زیر ممکن است در نظر گرفته شود:
- ▪️آنتی بیوتیک برای درمان عفونت
- ▪️جراحی بیضه پیچ خورده
- ▪️جراحی بیضه نزول نکرده
- ▪️تجویز قرص برای کنترل درد
درمان درد بیضه بعد از تحریک
در برخی موارد، فرد ممکن است در صورت تحریک جنسی و عدم انزال، دچار درد بیضه شود که البته طبیعی است. در صورتی که درد بیضه در اثر مقاربت جنسی ایجاد شود پزشک شما آنتی بیوتیک تجویز می کند. این آنتی بیوتیک ها شامل زیتروماکس و دکسی سایکلین می شوند. کاهش درد پس از 24 الی 48 ساعت قابل احساس است.
آیا درد سیاتیک به بیضه می زند؟
پاسخ به این سوال از منظر آناتومی عصبی مثبت است. برای درک اینکه چگونه درد سیاتیک به بیضه میزند، باید به ساختار شبکه عصبی کمر و لگن نگاه کنیم. عصب سیاتیک بزرگترین عصب بدن است که از ریشههای عصبی در ستون فقرات کمری (L4 تا S3) منشأ میگیرد.
اگرچه عصب سیاتیک مستقیماً به بیضهها نمیرود، اما پدیدهای به نام درد ارجاعی (Referred Pain) رخ میدهد. ریشههای عصبی که عصب سیاتیک را میسازند، با اعصابی که ناحیه تناسلی و کشاله ران را پوشش میدهند (مانند عصب جنیتوفمورال و عصب ایلیواینگوینال)، در نزدیکی یکدیگر در ستون فقرات قرار دارند. هنگامی که یک دیسک کمر دچار فتق میشود و به ریشههای عصبی فشار میآورد، مغز ممکن است سیگنالهای درد را به درستی تفکیک نکند و فرد احساس کند که درد از ناحیه بیضه منشأ میگیرد.
در این حالت، بیمار معمولاً علائم دیگری نظیر کمردرد، تیر کشیدن پشت پا یا بیحسی در ناحیه باسن را نیز تجربه میکند. این نوع درد در بیضه معمولاً با تغییر وضعیت بدن (مانند خم شدن یا نشستن) تغییر میکند و خودِ بیضه در معاینه فیزیکی کاملاً سالم، بدون تورم و بدون حساسیت به لمس مستقیم است. بنابراین، مشکلات ستون فقرات قطعاً میتوانند یکی از عوامل دردهای مبهم در ناحیه تناسلی باشند.
علت درد بیضه و زیر شکم
ارتباط نزدیکی بین درد بیضه و زیر شکم وجود دارد زیرا مسیرهای عصبی و عروقی این دو ناحیه در دوران جنینی مشترک بوده اند. شایعترین علل این دردهای همزمان عبارتند از:
فتق مغبنی (Inguinal Hernia): وقتی بخشی از بافت روده از دیواره ضعیف شکم وارد کانال کشاله ران میشود، به اعصابی فشار میآورد که مستقیما به بیضه منتهی میشوند.
سنگ های حالب: وقتی سنگ از کلیه خارج شده و در مسیر لوله حالب به سمت مثانه حرکت میکند، دردی بسیار شدید ایجاد میکند که از زیر شکم شروع شده و به بیضه همان سمت تیر میکشد.
سندرم درد لگنی مزمن: التهاب عضلات کف لگن میتواند باعث دردهای انتشاری در کل ناحیه زیر ناف و کیسه بیضه شود.
ضربه به بیضه
ضربه به بیضه یکی از شایعترین حوادث ورزشی یا روزمره است. به دلیل حساسیت بالای این عضو، حتی ضربات متوسط نیز باعث درد شدید، سرگیجه و تهوع میشوند.
هماتوسل: اگر ضربه باعث پارگی عروق داخلی شود، خون در کیسه بیضه جمع شده و باعث تورم شدید و تغییر رنگ پوست به ارغوانی میشود.
پارگی بیضه: در ضربات بسیار شدید، لایه محافظ بیضه (تونیکا آلبوژینه) پاره میشود که یک اورژانس جراحی است و برای حفظ باروری باید سریعا ترمیم شود.
پاره شدن رگ در بیضه
عبارت پاره شدن رگ در بیضه معمولا به دو وضعیت اشاره دارد:
پارگی خودبه خودی عروق واریکوسل: که باعث تورم ناگهانی و حاد کیسه بیضه میشود.
خونریزی داخلی ناشی از فشار: که میتواند منجر به ایجاد لخته (ترومبوز) در سیاهرگ های بیضه شود. این وضعیت معمولا با احساس سنگینی زیاد و سفت شدن بیضه همراه است و نیاز به سونوگرافی داپلر برای بررسی جریان خون دارد.
علت جمع شدن پوست بیضه
جمع شدن پوست بیضه یک واکنش کاملا طبیعی و فیزیولوژیک توسط عضله ای به نام “کرمستر” (Cremaster muscle) است.
تنظیم دما: اسپرم ها برای زنده ماندن به دمایی حدود 2 درجه کمتر از دمای بدن نیاز دارند. در سرما، پوست جمع میشود تا بیضه ها را به بدن نزدیک کرده و گرم کند.
واکنش های رفلکسی: هنگام ترس، استرس یا فعالیت بدنی شدید، بدن به طور خودکار بیضه ها را به سمت بالا جمع میکند تا از آنها در برابر آسیب احتمالی محافظت کند. اگر این جمع شدن همیشگی و همراه با درد باشد، ممکن است به دلیل تحریکات عصبی در ناحیه کمر باشد.
شاید دوست داشته باشید:
عکس بیماری هایی که با زگیل تناسلی اشتباه می شوند؟
دکتر محمد جباری فوق تخصص ارولوژی
عبدالقادر
پنجشنبه ۴ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
تعداد بازدید: 449
مشاهده پرسش
همیارسیستم