انحنای آلت تناسلی و راه های درمان آن

انحنای آلت تناسلی (Penile Curvature or Peyronie’s disease) مشکلی نادر است. در مطالعاتی که در این زمینه انجام گرفته است، یک مطالعه میزان وقوع آن را حدود ۱% و مطالعه دیگری این بیماری را شایعتر دانسته و میزان شیوع آن را ۴ تا ۱۰ درصد گزارش کرده و علت آن را نیز مشخص نکرده است. در یک مطالعه دیگر نیز علت آن را نقص در رشته های کلاژن ذکر کرده اند.

در ارزیابی بیمار، گرفتن شرح حالی از سوابق جنسی و پزشکی برای تشخیص کافی است. معاینه آلت تناسلی حین نعوظ تشخیص را مسجل می کند. عملکرد نعوظ معمولا نرمال است اما در خمیدگی های شدید ممکن است نعوظ هم مختل شود. تنها درمان انحنای مادرزادی آلت، جراحی است که در هر زمانی از بلوغ قابل انجام است. روش های جراحی آن مشابه بیماری پیرونی است که در بخش بعدی به آن پرداخته خواهد شد.

بیماری پیرونی Peyronie’s disease

میزان شیوع بیماری پیرونی بین ۰.۴ تا ۹ درصد بوده و علت آن ناشناخته است. ولیکن صدمات و ضربات عروقی جزیی تکرار شونده (repetitive microvascular injury or trauma) به دیواره اجسام غاری آلت، پذیرفته ترین فرضیه ایست که در مورد علت این بیماری مطرح شده است. بیماری پیرونی با یک فرایند التهابی شروع می شود. این التهاب حاد طولانی، باعث جایگزینی بافت نگهدارنده (connective tissue) طبیعی توسط یک پلاک فیبروتیک غیر قابل انعطاف می شود.

تشکیل پلاک می تواند باعث ایجاد خمیدگی و انحنا شود و در صورتی که انحنا شدید باشد ممکن است مانع دخول آلت به داخل واژن (مهبل) شود. شایع ترین بیماری ها و عوامل خطری که به همراه این بیماری دیده می شوند عبارتند از دیابت، بالا بودن فشار خون، اختلالات چربی، گرفتگی عروق قلبی، اختلالات نعوظ، سیگار، و مصرف زیاد الکل. بیماری Dupuytren’s contracture در افرادی که بیماری پیرونی دارند شایع تر است.

بیماری پیرونی می تواند یک بیماری مزمن یا پیشرونده باشد. این بیماری دو فاز دارد. فاز اول همان فاز التهاب حاد است که ممکن است با درد در حالتی که آلت شل است یا نعوظ دارد بروز کند و با یک ندول یا پلاک نرم و انحنای آلت آشکار می شود. در فاز دوم یا فاز فیبروتیک، یک پلاک سفت قابل لمس که می تواند در آن رسوب کلسیم دیده شود (Calcification) بروز می کند که در این فاز بیماری انتظار می رود بیماری ثبات یافته و پیشروی آن قطع شود.

با گذشت زمان انحنای آلت در ۳۰ تا ۵۰ درصد بیماران بدتر می شود، در ۴۷ تا ۶۷ درصد بیماران انحنا تغییری نکرده و  در ۳ تا ۱۳ درصد بیماران بهبود خود بخود رخ می دهد. بهبود در انحنای آلت معمولا در مراحل ابتدایی بیماری رخ می دهد تا در فاز نهایی بیماری (یعنی زمانی که پلاک تشکیل شده و کلسیفیکاسیون متراکم تشکیل شده است). در ۹۰ درصد بیماران درد با گذشت زمان و معمولا در ۱۲ ماه اول بعد از شروع بیماری برطرف می شود.

این بیماری علاوه بر ایجاد تغییر در عملکرد و فیزیولوژی آلت، باعث پریشانی در مردان شده به طوری که ۴۸ درصد آقایان دچار افسردگی خفیف تا متوسط شده و آنان را جهت بررسی و درمان به سمت ارولوژیست سوق می دهد.

درمان های غیر جراحی

درمان های غیرجراحی اصولا در بیمارانی توصیه می شود که در مراحل اولیه و فاز حاد بیماری هستند، یعنی در زمانی که تازه علائم ظاهر شده و پلاک ایجاد شده نرم و غیرمتراکم بوده و هنوز کلسیفیکاسیون (رسوب کلسیم در بافت) رخ نداده است. درمان های غیرجراحی شامل داروهای خوراکی، تزریق به داخل پلاک و درمان های موضعی می باشد. درمان های غیر جراحی در فاز مزمن و ثبات یافته بیماری نقشی ندارد. هیچ داروی مشخصی توسط انجمن پزشکی اروپا برای درمان بیماری پیرونی تائید نشده است. فقط داروی potassium para-aminobenzoate یا همان (Potaba) توسط FDA آمریکا برای درمان بیماری پیرونی “احتمالا موثر” شناخته شده است.

با توجه به اینکه نتایج مطالعات بر روی درمان های غیر جراحی بیماری پیرونی اغلب متناقض می باشد لذا توصیه به درمان های غیر جراحی مشکل می باشد.

درمان های خوراکی شامل موارد زیر است:

☑️ Vitamin E مطالعات اثر بخشی این دارو را در انحنا و سایز پلاک نشان ندادند.

☑️ Potassium para-aminobenzoate (Potaba) بر روی تسکین درد در استفاده یک دوره ۱۲ ماهه اثر داشته و از پیشرفت انحنای آلت جلوگیری می کند و سایز پلاک را شاید کاهش دهد ولی روی کاهش انحنای آلت که از قبل بوجود آمده اثری ندارد.

☑️ Tamoxifen

☑️ Colchicine

☑️ Acetyl esters of carnitine

☑️ Pentoxifylline