ارولوژی چیست و معاینه ارولوژی شامل چیست؟

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اورولوژی چیست؟ | دکتر جباری فوق‌تخصص اورولوژی برای آقایان در تهران

🔬 اورولوژی چیست؟

اورولوژی یک تخصص جراحی است که بیماری‌های دستگاه ادراری مرد و زن و ارگان‌های تولید مثل مردانه را تشخیص و درمان می‌کند. این تخصص همچنین با تشخیص و درمان زگیل تناسلی در مردان و زنان، و نیز مراقبت‌های جراحی غدد فوق کلیه مرتبط است.

دستگاه ادراری و باروری ارتباط نزدیکی با هم دارند و اختلالات یکی بر روی دیگری تأثیر می‌گذارد. بخش قابل توجهی از بیماری‌هایی که در ارولوژی درمان می‌شوند، تحت عنوان بیماری‌های ادراری–تناسلی نامگذاری می‌شوند.

گرچه اورولوژی به عنوان یک تخصص جراحی طبقه‌بندی شده است، اما با علم پزشکی داخلی، اطفال، زنان و سایر تخصص‌ها به دلیل طیف وسیعی از مشکلات بالینی در ارتباط است.

👨‍⚕️ دکتر یا متخصص اورولوژی کیست؟

به افرادی که در ارولوژی تخصص گرفته و در حیطه تشخیص، درمان و کنترل بیماری‌ها با اختلالات ارولوژی فعالیت می‌کنند، ارولوژیست گفته می‌شود.

اورولوژیست‌ها پس از دوره پزشکی عمومی، دوره تخصص ارولوژی را که معمولاً ۵ تا ۶ سال است، می‌گذرانند. برخی از آن‌ها علاوه بر این، دوره‌های فوق‌تخصصی (فلوشیپ) در زیرشاخه‌های تخصصی مثل ارولوژی ترمیمی، انکولوژی ارولوژیک، یا ارولوژی اطفال می‌گذرانند.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی، همچنین دارای فلوشیپ فوق‌تخصصی ارولوژی ترمیمی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران است.

🏥 بخش‌های تخصصی ارولوژی

ارولوژی حوزه‌ای گسترده است که زیرشاخه‌های تخصصی مختلفی دارد:

🔧
ارولوژی ترمیمی
بازسازی مجرا، درمان تنگی و آسیب‌های ادراری
🎗️
انکولوژی ارولوژیک
سرطان کلیه، مثانه، پروستات و بیضه
👶
ارولوژی اطفال
بیماری‌های ادراری در کودکان و نوجوانان
🌱
ارولوژی باروری
ناباروری مردانه، واریکوسل، آزواسپرمی
نوروارولوژی
اختلالات عصبی مؤثر بر دستگاه ادراری
🪨
اندوارولوژی
سنگ کلیه و مثانه، جراحی‌های حداقل تهاجمی

📋 بیماری‌های قابل درمان توسط اورولوژیست

برخی شرایط مشترکی که تحت درمان اورولوژیست‌ها قرار می‌گیرند عبارتند از:

بیماریتوضیح مختصر
زگیل تناسلی (HPV)بیماری منتقله از راه جنسی در زنان و مردان
تنگی مجرای ادرارباریک شدن مجرا ناشی از اسکار یا التهاب
واریکوسلاتساع وریدهای کیسه بیضه — عامل ناباروری
کجی آلت (پیرونی)انحنای آلت ناشی از پلاک فیبروزی
سنگ کلیه و مثانهرسوب مواد معدنی در دستگاه ادراری
سرطان پروستاتشایع‌ترین سرطان مردانه بعد از ۵۰ سال
ناتوانی جنسیاختلال نعوظ با علل عروقی، عصبی یا هورمونی
عفونت‌های ادراری مکررUTI‌های مقاوم یا عود کننده
آسیب به اندام‌های ارولوژیناشی از ضربه، تصادف یا عوارض جراحی

🫁 اندام‌های مرتبط با تخصص ارولوژی

بخش‌هایی از بدن که به تخصص دکتر ارولوژی مربوط می‌شوند شامل:

در مردان و زنان (مشترک):

  • کلیه‌ها — تولید ادرار و فیلتر خون
  • حالب‌ها — انتقال ادرار از کلیه به مثانه
  • مثانه — ذخیره ادرار
  • مجرای ادرار (پیشابراه)
  • غدد فوق کلیه

مختص آقایان:

  • آلت تناسلی
  • بیضه‌ها و اپیدیدیم
  • پروستات
  • وزیکول‌های منوی
  • مجاری دفران

گرچه اورولوژی یک تخصص جراحی است، اما بسیاری از بیماری‌های ارولوژی با درمان دارویی کنترل می‌شوند و نیازی به جراحی ندارند. اورولوژیست ابتدا درمان‌های غیرجراحی را توصیه می‌کند.

چه زمانی به دکتر اورولوژی مراجعه کنیم؟

اگر هر یک از علائم زیر را دارید، مراجعه به اورولوژیست توصیه می‌شود:

  • ضعیف شدن یا قطع جریان ادرار
  • سوزش یا درد هنگام ادرار کردن
  • خون در ادرار (حتی یک‌بار)
  • درد در ناحیه کمر، پهلو یا پایین شکم
  • مشکلات نعوظ یا زودانزالی
  • توده یا تغییر در اندازه بیضه
  • ناباروری بعد از یک سال تلاش بدون نتیجه
  • مشاهده زگیل یا ضایعه در ناحیه تناسلی
  • تکرر ادرار، به‌ویژه در شب
  • بی‌اختیاری ادرار

بسیاری از آقایان مراجعه به اورولوژیست را به تأخیر می‌اندازند. این تأخیر می‌تواند بیماری‌های قابل درمان را به مرحله‌ای پیچیده‌تر برساند. اگر علائمی دارید، هر چه زودتر مراجعه کنید.

تعیین وقت و خدمات دکتر جباری
یکشنبه تا سه‌شنبه
روزهای کاری
۱۴:۰۰ تا ۱۹:۰۰
ساعت ویزیت
۰۲۱-۹۱۳۰۱۷۸۲
تلفن مطب
بیمارستان خاتم‌الانبیا
محل عمل‌های جراحی
تهران — خیابان میرزای شیرازی، نرسیده به خیابان شهید بهشتی، کوچه شهدا، پلاک ۲۲، طبقه چهارم، واحد ۲۰
مشاهده روی نقشه گوگل
تأمین اجتماعی
خدمات درمانی
نیروهای مسلح
بیمه آزاد

سوالات متداول

تفاوت ارولوژی و نفرولوژی چیست؟
نفرولوژیست متخصص داخلی کلیه است و بیماری‌هایی مثل نارسایی کلیه، گلومرولونفریت و فشار خون کلیوی را با دارو درمان می‌کند. اورولوژیست جراح است و علاوه بر کلیه، تمام دستگاه ادراری و تناسلی را درمان می‌کند.
آیا زنان هم می‌توانند به اورولوژیست مراجعه کنند؟
بله. اورولوژیست متخصص دستگاه ادراری در هر دو جنس است. مشکلاتی مثل سنگ کلیه، عفونت ادراری مکرر، بی‌اختیاری ادرار و تنگی مجرا در زنان هم توسط اورولوژیست درمان می‌شوند.
در اولین ویزیت اورولوژیست چه اتفاقی می‌افتد؟
پزشک ابتدا شرح حال کامل می‌گیرد، سپس در صورت نیاز معاینه فیزیکی انجام می‌دهد. ممکن است آزمایش ادرار، سونوگرافی یا اورودینامیک تجویز شود. نگران نباشید — اورولوژیست‌ها با انواع مشکلات مواجهند و قضاوتی در کار نیست.
ارولوژی ترمیمی چیست؟
ارولوژی ترمیمی یک فوق‌تخصص در ارولوژی است که بر بازسازی مجاری ادراری آسیب‌دیده تمرکز دارد. مواردی مثل تنگی مجرا، آسیب‌های ناشی از ضربه، فیستول‌ها و ناهنجاری‌های مادرزادی در این حوزه درمان می‌شوند. دکتر جباری دارای فلوشیپ فوق‌تخصصی در این زمینه است.
آیا مشکلات جنسی آقایان هم در حوزه ارولوژی است؟
بله. مشکلاتی مثل اختلال نعوظ، زودانزالی، کجی آلت، واریکوسل و ناباروری مردانه در حوزه تخصص اورولوژیست است. ناتوانی جنسی اغلب با بیماری قلبی عروقی همراه است، پس بررسی جامع ضروری است.
💬
سوالی دارید؟ مستقیم از دکتر جباری بپرسید
هزاران سوال ارولوژی از متخصص پاسخ داده شده — سوال خود را ثبت کنید
پرسش از دکتر
👨‍⚕️

دکتر محمد جباری

جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی — فلوشیپ فوق‌تخصصی ارولوژی ترمیمی — عضو هیئت علمی وزارت بهداشت — عضو انجمن علمی ارولوژی ایران

برای مشاوره و تعیین وقت با دکتر جباری تماس بگیرید

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.6/5 - (409 امتیاز)
  • تصویر کاربر nedassa جمعه ۴ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 462 مشاهده پرسش
    سلام.مادرمن ۶۰ سالشه گرفتگی مجاری ادراری داشته دوبار هم لیزر کردن ولی بازم اذیته ومیگه ک قطره قطره ادراردارم و جای عملم انگار سوز میزنه چیکار باید بکنه بهترین درمان خانگیش چیه?خیلی ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      بهتره با پزشکش که لیزر کرده در این مورد مشورت کنید چون ایشان اطلاعات کامل رو دارند
  • تصویر کاربر جواد جمعه ۴ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 353 مشاهده پرسش
    با سلام تکرر ادار دارم امادر موقع نشستن کمتر وموقع خواب خیلی کمتر سوال من این است که وقتی ازخواب بیدار می شوم باید سریع بروم دسشویی والا بی اختیار ادارار می ایدبا تشک
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      تکرر ادرار (زیاد بودن دفعات دستشویی رفتن برای دفع ادرار/شاش)از نظر پزشکی تعریف دارد که به بیش از 8 بار ادرار کردن در شبانه روز گفته می شود.
      تکرر ادرار 2 علت عمده دارد که شامل کم حجم بودن مثانه و دیگری تحریک پذیری مثانه یا بعبارتی انقباضات نابجای مثانه می باشد. مواردی که می تواند باعث تکرر ادرار شود شامل استرس، چاقی و یبوست،عدم تخلیه کامل مثانه بدلیل بزرگی خوش خیم پروستات در مردان یا تنگی مجرای ادراری، دیابت، اختلالات عصبی مثانه بدنبال آسیب نخاعی و دیگر بیماری های عصبی، پرنوشی، افتادگی مثانه در زنان و ....
      بلند شدن در شب برای ادرار کردن تا یک بار میتونه طبیعی باشد ولی بیشتر از آن طبیعی نیست.
      برای پیگیری علت باید بررسی جامعی صورت پذیرد شامل: آزمایش ادرار، آزمایش خون، سونوگرافی کلیه و مثانه پر و خالی، voiding diary (تقویم ادراری یعنی اینکه چند بار در طی یک 24 ساعت می نوشید و ادرار می کند و هر بار به چه میزانی)و در نهایت Urodynamic Study (نوار مثانه) و سیستوسکوپی که البته دو مورد آخر کمی پر دردسر هست.
      الایحال به نظرم بهتره 4 مورد زیر را در مرحله اول انجام دهید:
      1) آزمایش ادرار (کشت ادرار و کامل ادرار)
      2) آزمایش خون (بررسی قند خون، سدیم و پتاسیم و کلسیم، اوره و کراتی نین خون)
      3) سونوگرافی کلیه و مثانه پر و خالی و (پروستات در مردان)
      4) voiding diary به اینصورت که جدولی شامل 3 ستون ساعت، حجم ادرار و حجم مایعات مصرفی تنظیم کنید و یک لیوان شفاف یکبار مصرف را با کمک ماژیک و سرنگ 20 میلی مدرج می کنید(بفاصله هر 20 میلی). و لیوانی که معمولا در آن مایعات می خورید را نیز بصورت حدودی اندازه گیری کنید. یعنی مثلا یک سوم لیوان، نصف لیوان، دو سوم لیوان و در نهایت لیوان پر که چه حجمی دارد. سپس یک شبانه روز کاملی که منزل هستید مثلا از 8 صبح امروز تا 8 صبح فردا جدول را پر نمائید. در این جدول سعی داریم دفعات ادرار کردن، حداقل و حداکثر حجمی که که ادرار می کنید، میزان مایعات مصرفی را ارزیابی کنیم.
      اما اقدامات درمانی که می توانید انجام دهید می تواند دارویی یا غیر دارویی و بعضا جراحی باشد. موارد غیر دارویی شامل موارد زیر هست:
      1) کاهش وزن
      2) درمان یبوست
      2) Time Voiding یعنی اینکه در مقابلحس ادرار کردن خود مقاومت کرده و سعی کنید هر 3 ساعت ادرار کنید و اگر نمی توانید هر 2 ساعت ولی بتدریج این زمان را به هر سه ساعت برسانید.
      3) مشاورات روانشناسی برای کنترل استرس (اگر فکر می کنید فرد استرسی هستید)
      4) تقویت عضلات کف لگن (kegel Exercise) در گوگل سرچ کنید
      5) Relaxation عضلات کف لگن از طریق ورزش هایی مثل یوگا، مدیتیشن، بیوفیدبک عضلات کف لگن
      و اما داروهایی که در این زمینه کمک می کند بیشتر داروهایی است که باعث Relaxation عضله مثانه می شوند و البته می توانند عوارضی مثل خشکی دهان و یبوست را بدنبال داشته باشند. از جمله ی این دارو ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
      1) قرص اکسی بوتینین 5 میلی (با پیدایش داروهای جدیدتر امروزه کمتر استفاده می شود)
      2) قرص تولترودین 1 یا 2 میلی که می توان از 1 میلی روزانه تا حداکثر 2 میلی هر 12 ساعت (بسته به شدت علائم و مزان پاسخگویی) تجویز کرد.
      3) قرص Solifenacin با دوز 5 یا 10 میلی یکبار در روز (نام های تجاری ای دارو یوریناسین یا Vesicare یا Vsol ویسول هست)
      4) تزریق بوتاکس بداخل عضله مثانه
      درمان های جراحی بسته به علت می تواند متفاوت باشد مثل جراحی پروستات یا تنگی مجرا، جراحی افتادگی مثانه در خانم ها، افزایش حجم مثانه با پیونده روده به مثانه و .....
  • تصویر کاربر ماریا جمعه ۴ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 421 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    جناب اقای دکتر
    مادر بزرگ همسرم ۲ ماه است ک ب این بیماری مبتلا شدن
    و چند دکتر بردن ایشون و
    ولی نتیجه نداره
    البته بیشتر ب صورت درمان حرکتی و ... بوده
    الان ی قرص ب مدت ۱۲ روز ک مصرف میکنن
    ولی فرقی نکردن
    خیلی ناراحتیم
    ایشون دیابت و فشار بالا دا ن ک تحت نظر پزشک هستن و دارو مصرف میکنن
    کلیه هم کم کار شده
    ممنون میشم
    کمک کنید و. راهنمایی🙏🏻
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      تکرر ادرار علل متعددی داره و در سنین بالا و دیابتی ها بیشتر دیده میشه و غالبا بدلیل تحریک پذیری مثانه، افتادگی مثانه و عدم تخلیه مامل می باشد
      داروهایی مثل‌تولترودین و یوریناسین میتونه کمک‌کنندهذباشه
  • تصویر کاربر سعید جمعه ۴ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 3779 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید
    پارسال بود که با تشخیص دکتر ارولوژ بیماری سوزاک تشخیص داده شدم و درمان شدم و از همون موقع حس ادرار داشتم ولی دفع نمیشد ،الان بعد یه سال اون حالت حس ادرار رو بعد از مدفوع دارم ،یعنی باید یه ساعت از مدفوع بگذره تا تخلیه انجام بشه ،میخاستم بدونم این حالت عوارض عفونت ادراری هست و راهکار شما چیه و اینکه در ضمن حالت سفت شدن بیضه ها رو هم دارم که دکتر متخصص با معاینه گفتن چیزی نیست ،ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      بله بیشتر از عوارض عفونت هست گاه التهاب پایدار می ماند و این عائم را می دهد

      عصبی هم می تواند باشد

  • تصویر کاربر عباس چهارشنبه ۲ بهمن ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 415 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید من چند تا سوال داشتم من پسر 20ساله هستم 6یا7سال خیلی زیاد خودارضایی میکردم و این اواخر بعداز خودارضایی لگن هام تیر میکشید بیضه هام هم همینتور الان بیشتر از یک سال بود که ترک کرده بودم زیاد پورن میدیدم وخیلی تحریک میشدم اما خود ارضایی نمیکردم ایا این کار به دستگاه تناسلی من اسیب میزنه؟این اواخر 2
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲ بهمن ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      به دستگاه تناسلی نه ولی به روح و روان تان بله. لذا بهتره از دیدن فیلم پورن هم پرهیز نمائید

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 278 مشاهده پرسش
    باسلام.
    اقای دکتر ویروس اچ پی وی در مایع منی و ادرار هست یا خیر؟اگر نیست پس چگونه ازمایشگاه ها ازطریق منی و ادرار به بودن یا نبودن ویروس پی میبرن؟
    سوال بعدم اینکه من سکس دهانی داشتم ولی زگیل دهانی ندارم.و مبتلا به اچ پی وی هستم.ایا دهان من الوده به این ویروس؟
    اگر هست من چگونه مانع گسترش این ویروس دردهانم بشم باتوجه به اینکه دهان عضویه که مدام درحال بلع و خوردن غذا های مختلف هست و طبیعتا ویروس ها گسترش پیدا میکنن؟
    و اینکه احتمال سرطان دهان و حنجره و گلو و گردن و ناحیه سر به دلیل این ویروس چقدر هست؟
    خیلی ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)

      باسلام.
      اقای دکتر ویروس اچ پی وی در مایع منی و ادرار هست یا خیر؟.........................خیر

      اگر نیست پس چگونه ازمایشگاه ها ازطریق منی و ادرار به بودن یا نبودن ویروس پی میبرن؟..........................از خودشان بپرسید
      سوال بعدم اینکه من سکس دهانی داشتم ولی زگیل دهانی ندارم.و مبتلا به اچ پی وی هستم.ایا دهان من الوده به این ویروس؟...............................ممکنه
      اگر هست من چگونه مانع گسترش این ویروس دردهانم بشم باتوجه به اینکه دهان عضویه که مدام درحال بلع و خوردن غذا های مختلف هست و طبیعتا ویروس ها گسترش پیدا میکنن؟.....................این اتفاق نمی افتد ولی در اینجا نمیشه توضیح داد
      و اینکه احتمال سرطان دهان و حنجره و گلو و گردن و ناحیه سر به دلیل این ویروس چقدر هست؟.............................درصدی در ذهنم نیست ولی احتمالش خیلی کم هست

  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۷ شهریور ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 396 مشاهده پرسش
    با سلام.آقای دکتر پروستاتیت مزمن غیر عفونی(سندروم درد لگنی)آیا واقعا درمان داره یا الکی خودمونو با قرص سرکار میزاریم؟بخدا دیگ خسته شدم از بس قرص خوردم.هر دکتری هم میری ی راه میزاره جلو راهم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۷ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)
  • تصویر کاربر Ali یکشنبه ۳ شهریور ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 302 مشاهده پرسش
    اندازه طبیعی الت تناسلی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)

      بالای 9 سانت طبیعیه

  • تصویر کاربر امید یکشنبه ۳ شهریور ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 331 مشاهده پرسش
    سلام.من از چه راهی میتونم آلت خودم رو بزرگ کنم وحداقل به 15سانتی متر برسونم البته الان حدود9 تا10سانتیمتر.ولی در روابط زناشویی مشکل دارم.باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      با جراحی فقط 1 تا 2 سانت بیشتر مبشه

  • تصویر کاربر نگار پنجشنبه ۷ شهریور ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 376 مشاهده پرسش
    از دوره بلوغ به طور ناخودآگاه با خود ارضایی خود به خود آشنا شدم وحالا از این عمل به شدت متنفر واحساس گناه میکنم چطور میتونم اونو ترک کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۷ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام ابتدا بایستی بدانید ترک خودارضایی  کار سختی است و نیاز به اراده و عزم راسخ دارد. مواردی که به شما کمک می کند: • کمک و استعانت از خداوند متعال • پرهیز از هر موضوع تحریک امیز مثل نگاه کردن به جنس مخالف یا دیدن فیلم و کلیپ و .... های جنسی و محرک • پرهیز از قرار گرفتن در مکان های تنها • کوتاه کردن زمان حمام در حد ممکن • زمانی به رختخواب بروید که واقعا خسته و خواب آلوده باشید. • در رختخواب با خواند کتاب رمان و امثال آن ذهن خود را مشغول کنید. • سرگرم کردن خود به ورزش، کتاب خواندن، هنر مورد علاقه، سینما • تعیین جریمه برای خودتان با هر بار شکست در کنترل خود • گاهی نیاز به مصرف داروهایی مثل سرترالین ، پاروکستین و یا سیتالوپرام برای یک دوره ی طولانی و با تجویز پزشک می باشد یادتان باشد نیروی غریزه جنسی خیلی خیلی قوی و سرکش هست و مهار آن نیز کار بسیار سخت ولی شدنی است و اگرچه ازدواج بهترین راه پاسخ به این غریزه هست ولی بدیهی است از زمان بلوغ تا زمان ازدواج سال های زیادی فاصله وجود دارد و در طی این سال ها جوانان فشار روانی زیادی را تحمل می کنند اما برای کسی که بخواهد این کار شدنی است.

درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط