علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۹ اردیبهشت ۳( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    سلام دکتر وقتتون بخیر
    چند وقته یک ضایعه روی الت و دورتا دور سر الت تعداد زیادی ضایعه جوش مانند مشاهده کردم و همچنین نوک الت لطفا راهنمایی کنید که اینا چی هستن و راه درمانشون چیه؟
    ممکنه زگیل باشن اینا؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۹ اردیبهشت ۳( 2 سال پیش)

      سلام در صورت صلاحدید عکس واضح بفرستید تا در حد امکان بتوانم کمک تان کنم.

  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۳( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 458 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید!!
    ببخشید قسمت گردن آلت تناسلی من هر از گاهی شروع به خارش و سوزش میکنه.
    برای اولین بار بهار 1401
    دومین بار پاییز 1402
    و برای سومین الان یعنی بهار 1403
    دوبار اول بدون هیچ دردی و هیچ دارویی رفع شد خود به خود
    ولی این سری سوزش و خارشش بیشتر شده و روز به روز بدتر میشه و حالت زخم به خودش گرفته و یه لکه های مایع سفید رنگ روش ایجاد میشه که بعد از پاکسازی با دستمال مجدد ظاهر میشن
    خواستم بدونم دلیلش چیه و چیکار باید کنم؟ ممنون میشم راهنماییم کنین🙏🙏
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۳( 2 سال پیش)

      سلام این دراگ اراپشن یا بعبارتی حساسیت دارویی است و قدم اول حذف داروهای جدیدی است که اخیرا استفاده کرده یا می کنید مثل قرص مسکن یا آنتی بیوتیک. شب ها پماد کالندولا بزنید و صبح ها کرم زینک اکساید برای یک ماه می توانید در طی روز روی آن را با گاز وازلینه و سپس با گاز استریل بپوشانید و شب ها باز بگذارید. قبل از زدن پماد یا کرم، زخم را با سرم شستشو بشورید و ترجیحا با سشوار از راه دور خشک کنید. دوره بهبودی معمولا یک تا یک و نیم ماه زمان می برد لذا صبور باشید. طی این مدت بهتر است فعالیت جنسی نداشته باشید.

  • تصویر کاربر امیر پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۳( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 259 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    مدتیه این زایده روی بدنم ایجاد شده و گاهی هم روش اینطور پوست میشه و هنوز بخاطر خجالت به دکتر مراجعه نکردم ایا زگیل تناسلی هستش ؟ درمانی داره ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۳( 2 سال پیش)

      سلام در صورت صلاحدید عکس واضح بفرستید تا در حد امکان بتوانم کمک تان کنم.

  • تصویر کاربر حسین پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۳( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 352 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    امروز متوجه شدم در ناحیه ختنه‌گاه، در هر دو طرف برآمدگی وجود داره که مثل غضروف یا رگ (ولی بی‌رنگ) وجود داره، بخصوص سمت چپ که در حالت عادی خیلی بیشتر از سمت راست باد کرده و سمت راست در حین نعوذ به‌صورت یک برآمدگی غضروف مانند درمیاد که با دست حرکت می‌کنه، می‌خواستم ببینم آیا این خطرناک هست؟ نیاز به مراجعه به دکتر داره؟ یا با کیسه یخ و به مرور زمان از بین میره؟
    سابقه طولانی مدت عفونت مجاری ادراری هم دارم، همچنین سابقه دیابت در خانواده (بر اساس چیزی که خوندم این دو هم ممکنه همچین مشکلی ایجاد کنن) آیا ممکنه از این موارد باشه؟
    ممنون میشم پاسخ بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۳( 2 سال پیش)

      سلام اینحالت احتمالا فلبیت هست یعنی خون داخل وریدهای سطحی آلت لخته شده که باعث سفت شدن رگ زیر پوستی آلت تناسلی و بعضا درد می شود. علتش معمولا نعوظ های طولانی و احیانا خشن در خودارضایی یا سکس می باشد. مشکل جدی و خطرناکی نیست. درمانی نمی خواهد و بتدریج بعد از چند ماه برطرف می شود.

  • تصویر کاربر احمد پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۳( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 288 مشاهده پرسش
    یه برجستگی ریز روی التم دارم خواستم بدونم زگیل هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۳( 2 سال پیش)

      سلام در صورت صلاحدید عکس واضح بفرستید تا در حد امکان بتوانم کمک تان کنم.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 536 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط