علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیر دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 277 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید
    جوانی 27 ساله و متاهل هستم که الان یه هفته ی میشه بعد از ادرارم سر آلتم میسوزه(البته به مرور یکم بهتر شده).خودم هم احساس میکنم فشار ادرارم کمتر شده و بعد ادرار احساس میکنم هنوز مثانه ام خالی نشده.شروع ادرارم هم بعد حدودا 5 الی 15 ثانیه است.ادرارم 2 شاخه هم نیست.البته بعضی اوقات اول ادرار میکنم و یه 1 2 دقیقه بعد هم یکم ادرارم با زور زدن و همراه مدفوع میاد.هیچ سابقه سوند زدن یا جراحی هم ندارم.البته شغلم خیلی ساکن و حدودا 6 7 ساعتی روی صندلی میشینم
    تکرر ادرار هم آنچنان ندارم(در طول روز با توجه به مصرف مایعات بین 6 تا 10 دفعه متغییره)شبها هم تکرر ادرار ندارم و راحت میخوابم.هنگام انزال هم خیلی کم سر آلتم سوزش دارم(البته بازم بعد انزال)
    با مطالبی که تو اینترنت خوندم خیلی خیلی از تنگی مجرا میترسم، تو رو خدا راهنماییم کنید
    ممنون میشم خدا خیرتان بدهد
    خدا خیرتان بدهد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      گرچه علائم تان به تنگی مجرا می خورد ولی شرح حال تان به تنگی نمی خورد لذا بهتره معاینه و بررسی شوید شاید التهاب پروستات باشد
    2. تصویر کاربر امیر دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      دکتر من دیروز پیش اورولوژیست رفتم و شرح حالم رو گفتم و ایشون کپسول پیوسته رهش تامسولوسین هگزال 0/4 رو شبی یک عدد برام تجویز کرد
      میخواستم بپرسم این دارو خوبه؟
      عوارض خاصی نداره و آیا تاثییری میزاره.خود دکتر گفتن تا 10 روز بهتر میکنه
      من امروز آزمایش کشت ادرار دادم، فردا هم سونوگرافی کلیه مثانه و پروستات دارم میخواستم بپرسم این آزمایشها تشخیص قطعی رو نشون میده بیارم پیش خودتون
      ممنون از پاسختون
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      تامسولوسین داروی خوبی است و بهتره از طریق پزشک خودتان درمان را پیگیری کنید و نیازی به تغییر پزشک نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر م.ح دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 308 مشاهده پرسش
    سلام جناب دكتر جباري. من خانمي متاهل و 35 ساله ام وداراي بچه يك ساله .مدت زمان يك ماه هست كه ضايعات گوشتي به رنگ پوست در ناحيه واژنم ظاهر شده. اوايل خارش هم داشتند. در مراجعه به پزشك زنان و پوست زگيل تشخيص داده شد. البته از ضايعات نمونه برداري شد و باز هم دكتر گفت زگيل است اما آزمايشگاه نوع آنرا مشخص نكرد.و در حال حاضر زير نظر متخصص پوست براي از بين بردن زگيلها دارم كرايو انجام مي دهم.اما من رابطه خارج از زندگي زناشويي نداشته ام و شوهرم هم شواهدي مبني بر زگيل در او مشاهده نشده و بسيار پايبند به روابط زناشويي است. چند تا عكس از قسمتي كه زگيل زده را براتون ارسال كردم. روي آنها پماد سالسليك 3 درصد زده ام و به همين علت به رنگ زرد نشان داده شده اند. البته جديدا ضايعات نقطه مانند هم در كنار ضايعات قبلي نمايان شده است.خواهشا نگاه كنيد و به سوالاتم جواب بدهيد. منتظر جواب هستم.از اينكه براي بيماران وقت ميگذاريد و به سوالات آنها پاسخ مي دهيد تشكر ويژه ميكنم. اميدوارم هميشه سالم،شاداب و سربلند باشيد و به درجات بالاي علمي برسيد. به جنابعالي و افرادي مثل شما كه خدمت بي منت انجام ميدهند، افتخار مي كنيم.
    1- آيا ممكن است اين ضايعات پاپيلوماي وستيبولاي بولار باشند؟ و خطاي آزمايشگاهي رخ داده باشد؟
    2- الان سه جلسه دارم كرايو انجام مي دهم اما ظاهرا تغييري نكرده اند، اگه با روش كرايو از بين نرفتند، آيا مي تونم ليزر كنم؟ چون تعدادشون زياد است.
    3- سن من35 سال است. آيا در اين سن واكسن جواب ميده كه اقدام كنم جهت زدن واكسن؟ يا چون مبتلا هستم واكسن تاثيري نداره؟
    4- شوهرم 40 سال سن دارد و هيچگونه علامت ظاهري مبني بر زگيل ندارد، واكسن پيشگيري بزند؟ و آيا در اين سن براي ايشون جواب ميده؟
    5- شوهرم چه آزمايشي بايد انجام بده تا مشخص بشه مبتلا به زگيل هست يا خير؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      1- آيا ممكن است اين ضايعات پاپيلوماي وستيبولاي بولار باشند؟ و خطاي آزمايشگاهي رخ داده باشد؟.....................متاسفانه عکسی ارسال نشده است ولی احتمال وستیبولار پاپیلوماتوز و خظای آزمایشگاهی هست
      2- الان سه جلسه دارم كرايو انجام مي دهم اما ظاهرا تغييري نكرده اند، اگه با روش كرايو از بين نرفتند، آيا مي تونم ليزر كنم؟ چون تعدادشون زياد است...........بله می توانیدلیزر کنید
      3- سن من35 سال است. آيا در اين سن واكسن جواب ميده كه اقدام كنم جهت زدن واكسن؟ يا چون مبتلا هستم واكسن تاثيري نداره؟.................البته واکسن را برخی منابع تا ۴۵ سال هم توصیه می کنند ولی برای شما نیازی نیست و توصیه نمی شود
      4- شوهرم 40 سال سن دارد و هيچگونه علامت ظاهري مبني بر زگيل ندارد، واكسن پيشگيري بزند؟ و آيا در اين سن براي ايشون جواب ميده؟.......................نیازی نیست و توصیه نمی شود
      5- شوهرم چه آزمايشي بايد انجام بده تا مشخص بشه مبتلا به زگيل هست يا خير؟......................اگر چه تشخیص زگیل تناسلی ابتدا معاینه و دیدن ضایعات است ولی نمونه گیری از نواحی تناسلی مردان بصورت تصادفی و نیز ابتدای مجرای ادراری می تواند تا حدی کمک کند
      در آخر برای اطلاعات بیشتر به آدرس زیر مراجع کنید
      https://drjabbari.com/%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%B2%DA%AF%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86/
  • تصویر کاربر سالار دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 374 مشاهده پرسش
    واقعا ازتون متشکرم برای راهنماییتون و تابستون برای عمل مراجعه میکنم ببخشیدم دوباره سوال کردم.
    ویه عکس با رزولوشن بهترهم فرستادم.
    خدا عمرتون بده.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      نظرم تغییری نکرد
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 333 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید...تازگی متوجه شدم که یک غده ی خیلی کوچک روی کیسه ی بیضه سمت چپم هست اول فک کردم در اثر عرق سوز شدن یه جوش سادست بعدش با دقت بیشتر متوجه شدم یه چیزی مثل غدست و وقتی فشارش میدم درد میگیره...حس میکنم اگه زیاد فشارش بدم بترکه...ممنون میشم راهنماییم کنید...مرسی.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      شاید کیست اپیدرموئید باشد با اینحال برای تشخیص نیاز به رویت ضایعه هست و توصیه می کنم دست کاریش نکنی
  • تصویر کاربر سالار دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 350 مشاهده پرسش
    سلام دکترجان
    ممنون از لطفت که تاحدودی ار نگرانی درآوردی خیلی استرس کشیدم
    1.برای اطمینان بیشتر چکارکنم ؟ واینا چی میتونه باشن؟
    شما اینارم لیزر میکنید؟
    واریکوسل رو هم بصورت میکروسرجری عمل میکنید؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۶ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      1.برای اطمینان بیشتر چکارکنم ؟.............می توانید آزمایش دهید
      واینا چی میتونه باشن؟...............احتمال دارد فیبرو باشند یا جوشگاه زمان ختنه
      شما اینارم لیزر میکنید؟.........................بله
      واریکوسل رو هم بصورت میکروسرجری عمل میکنید؟.................................بله
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 534 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط