اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

علت تنگی مجرای ادرار در کودکان، زنان و مردان

در این مقاله مطالعه می کنید:

تنگی پیشابراه تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود. همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده پیشابراه (مجرای ادراری) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد. آسیب های کوچک بافت پوششی پیشابراه باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

تنگی پیشابراه حدود 5000 ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است. سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی پیشابراه بین 200 تا 1200 مورد در هر 100 هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای 55 سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال 2000 حدود 191 میلیون دلار تخمین زده شده است.

علائم تنگی پیشابراه

  • کاهش فشار ادرار
  • باریک شدن جریان ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • سوزش ادرار
  • تکرر ادرار
  • قطع و وصل شدن جریان ادرار
  • عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های ادراری عود کننده

✔️ سنگ مثانه

✔️ سنگ مجرای ادراری

✔️ دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

✔️ بی اختیاری ادراری

✔️ناباروری

✔️ مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

✔️ نارسایی کلیه

رژیم غذایی متناسب با نوع سنگ کلیه

تنگی مجرای ادرار در کودکان و نوزادان

تنگی مجرای ادرار کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

 علائم تنگی مجرای ادرار در کودکان 

◾خون در منی یا ادرار

◾شروع و توقف مکرر جریان ادرار

◾ناتوانی در تخلیه کامل مثانه

◾ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)

◾ناتوانی در دفع ادرار

◾درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

علت تنگی پیشابراه در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

1- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات
بیماری های مردانه بیضه

2- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

3- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

4- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

5- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی پیشابراه در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️ عفونت های مزمن و طول کشنده

✔️ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

✔️ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

✔️ مادرزادی

✔️ جراحی های لگنی

✔️ ناشناخته

حال که با علل به وجود آمدن تنگی پیشابراه آشنا شده اید، مقاله زیر را بخوانید:

درمان تنگی مجرای ادرار

تشخیص تنگ شدن مجرای پیشابراه

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد. عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

🛑 مطالعه بیشتر: خون در ادرار نشانه چیست؟

تنگی مجرا

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.5/5 - (52 امتیاز)
  • تصویر کاربر لعیا چهارشنبه ۱۴ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 541 مشاهده پرسش
    سلام من 8 ماهه باردارم و یک ماه پیش درد شدید داشتم و رفتم بیمارستان و معلوم شد که سنگ کلیه ۳ میلی متری در کالیس میانی از جنس کلسیم دارم.جواب آزمایش ادرارم اینه:
    appearance:semi clear
    ph:5
    specificgravity:1020
    wbc:5-7
    RBC:2-3
    Epith/cell:8-10
    Bacteria: Mod
    Crvstals:ca.ox:few
    دو روز قبل هم درد داشتم و باز رفتم بیمارستان.چون تشخیص نمیدم درد سنگه یا درد زایمان.از تکون خوردن سنگ درد ایجاد میشه؟
    آیا عفونت در ادرارم دارم؟.دکتر کلیه نرفتم.آیا مشکلم جدیه؟
    سنگ و عفونت برا جنین خطر نداره؟
    آیا ممکنه موقع دفع سنگ فشار بیاد و بچه به دنیا بیاد؟یا موقع بدنیا اومدن بچه سنگ هم دفع بشه؟
    زایمان طبیعی در شرایط من ایرادی نداره؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۴ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سنگ 3 میلی در کالیس میانی غالبا درد ایجاد نمی کند ولی برای تشخیص عفونت ادراری بهتره آزمایش ادرار دهید نگران سنگ نباشید و ذهن خود را با آن درگیر نکنید
  • تصویر کاربر سیاوش سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 498 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید خدمت دکتر جباری
    جناب دکتر من 20 سال سنمه حدود چند سالی میشه که بدنسازی کار میکنم مشکل من اینه که وقتی مکمل مصرف میکنم بعد چند ساعت تا یک روز بعد کلیه درد میگیرم چند بارم به همکاراتون مراجعه کردم ولی نتیجه ای نگرفتم و تمام آزمایشایی که برام نوشتن نرمال بود و هیچ مشکلی نداشتم . چند وقت پیش من یک عدد پودر کراتین خریداری کردم ولی بعد دو روز مصرف کلیه درد شدیدی گرفتو مجبور شدم مصرفشو قطع کنم . به نظر شما راه حلی برای اینکه حساسیت کلیم از بین بره هست ؟ حاظرم هر کاری کنم تا این مشکلم حل بشه لطف کنین راهنماییم کنید . با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      پودر کراتین فشار زیادی به کلیه ها وارد می کنه و حتی ممکنه باعث از کار افتادن کلیه ها شود لذا بهتره از مصرفش صرف نظر کنید
  • تصویر کاربر باران دوشنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 541 مشاهده پرسش
    سلام من 7 ماهه باردارم.دیروز شدیدا درد داشتم درد از بالای شکمم تا پایین شکمم بود و قلبم هم درد گرفته بود تا 1.5ساعت درد ادامه داشت رفتم بیمارستان و سونو دادم گفتن سنگ کلیه 3 میلیمتر در کالیس میانی کلیه دارم.دکتر سونو گفت احتمالا یه سنگ هم دیگه بوده که دفع کردی.گفت این هنوز بالاست و بیاد پایین درد میاد.ولی خودم موقع دسشویی سنگی ندیدم.دیروز انقدر دردم زیاد بود که احساس کردم به بچه فشار زیادی اومد.راهی هست که تا این دوماه پایان حاملگیم سنگ دفع نشه و درد نیاد؟یا بهتره که دفع بشه؟برا بچه خطر نداره؟یا باعث زایمان زودرس نمیشه؟آیا آب زیاد بخورم؟چه راهکارهایی هست؟
    20روز قبل تب و لرز و اسهال و استفراغ داشتم.که خوب شدم.ممکنه به دلیل سنگ کلیه ام بوده؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره اقدامی نکنید و امیدوار باشید که سنگ حرکت نمی کند و در کل با توجه به کوچک بودن سایز سنگ ضرر جدی شما و جنینی را تهدید نمی کند اینکه سنگی از شما دفع شده است فقط یک حدس و گمان است و یقینی بر آن نیست. مشکل 20 روز قبل شما هم ربطی به سنگ ندارد
  • تصویر کاربر زینب شنبه ۶ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 459 مشاهده پرسش
    سلام تنگی حالب به لگنچه دارم کلیه چپم بزرگ شده لخته خون در ادرار دارم لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۶ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ابتدا بایستی DTPA scan از کلیه بگیرید تا میزان انسداد مشخص شود
  • تصویر کاربر حسین سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 416 مشاهده پرسش
    با عرض ادب و احترام آقای دکتر ، دختر 5ساله ای دارم که یک سال است که شکم درد دارد آزمایش که میدهیم خون یک مثبت در ادار نشون میده علت چیست به پزشک هم مراجعه کردیم گفت اهمیت نداره وشربت آنت بیوتیک تجویز کرد بعد از یک سال باز همان علایم رو داره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره به فوق تخصص نفرولوژی اطفال مراجعه کنید و اکر در تمام بررسی ها همه چیز نرمال بود جای نگرانی نیست و در بعضی افراد خونریزی بدون علت مشخص وجود دارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ابراهیم جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 531 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مدت دو سالی است که شبها بین یک تا دوبار به خاطر نیاز به تخلیه ادرار بیدار می شوم و این در حالی است که چند ساعتی قبل از خواب اصلا آب نمیخورم سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات نرمال است مشکل از کجاست چه باید بکنم بسیار سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۵ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      سن و بیماری های همراه و داروهای احتمالی و معاینه و آزمایشات مربوطه در تصمیم گیری تاثیر دارد لذا نمی توان پاسخ مناسبی به سوال شما داد
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط