اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر الناز یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 294 مشاهده پرسش
    باسلام ، حدود دو ماهه که مادرم تو ناحیه زیر شکمش قسمت مثانه یا بالای آلت تناسلی شبها احساس سوزش شدیدی میکنه به طوری که نمی تونه بخوابه ولی صبح که بیدار میشه دیگه خوب میشه و دوباره چند روزه بعد این حالت تکرار میشه تو آزمایش کشت ادرار هم هیچ عفونتی مشاهده نشده ، سالهاست مجرد زندگی میکنه و 51 سالشه نمی دونم پیش چه متخصصی ببرمش دکتر زنان یا اورولوژیست ؟ به نظرتون چشه؟ لطفا راهنماییم کنید آقای دکتر، ممنونم !
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ابتدا بهتره با زنان مراجعه کنند و اگر مشکلی از آن جهت نداشتند به ارولوژیست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر نسیم جمعه ۲۱ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 333 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر من در شهرستان زندگی میکنم و به این دلیل خوشحال میشوم جواب سال مرا لطف کنید من بسیار نگران .پسرم اضافه وزن دارد با قد 154 و وزن 78 کیلو و 12 ساله است . دکتر غدد بردم بعد از همه آزمایشات گفت همه چیز سالم هست فقط بیضه ها کوچک هستند و دستور سونو دادند و آزمایش تستسترون و Lh , FSH البته فاکتورهای دیگه هم ازمایش دادند همه چیز نرمال بود فقط تستسترون مقدارش 0.10 بود و lh 0.3بود وfsh هم 0.35 بود بقیه فکتور ها تو رنج نرمال بود ما چه باید بکنیم آیا طبیعی هست یا بلوغ دیررس داره یا باید دارو درمانی بشه ؟ دکتر غدد گفت تا 2 سال صبر میکنیم ولی من تو اینترنت خوندم باید درمان بشه .. البته پدرش و دایی پسرم هم بلوغ دیررس داشتند . ولی از لحاض ورزشی یا رشد همه چی دکتر گفت نرمال هست . میخواستم نظر شما رو بدونم اصلا اندازه بیضه تو این سن چقدر باید باشه یا اصلا اندازه تستسترون آیا قبل از بلوغ مهمه ..واقا گیج شدم پیش دکتر ارولوژیست باید ببرم ؟ یا اصلا کی باید دوباره دکنر ببرمش . ممنونم از شما به خاطر سایت خوبتون .سپاسگزارم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۱ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره با یک متخصص غدد خوب مثل دکتر استقامتی یا دکتر عزیزی و همچنین متخصص اطفال مشورت کنید. در مورد اطفال براساس سن جدولی برای سایز بیضه و هورمون های خونی وجود دارد که در حیطه تخصصی این عزیزان می باشد.
  • تصویر کاربر عبدالرحيم یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 342 مشاهده پرسش
    سلام . من يك ضايع نخاعي 60يا 70درصدي هستم. درسن 6سالگي دچارتصادف شدم.الان ازدواج كردم.ميخام همسرم را ارضاع كنم .اصلا نغوظ ندارم .خواستم ببينم كاشت پروتز مي تواند بهم كمك كند.داروها اصلا جواب ندادند
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر عفونتی در ناحیه تناسلی نداشته باشید امکان تعبیه پروتز هست
  • تصویر کاربر ساناز یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 435 مشاهده پرسش
    سلام دکتر خسته نباشد نامزد من واریکسول داره و گریدش سه به گفته خودش دکتر جوابش کرده میگه من تا سن سی سالگی غریزه جنسی دارم ایا با عمل جراحی درمان میشه و به گفته خودشون دکتر گفته اگه عمل کنه دچار ایست قلبی میشه اگه عمل کنه براش مشکلی پیش نمیاد غریزه جنسیش از بین نمیره؟ با تشکر فراوان تو رو خدا اگه میشه باهام تماس بگیرید التماستون میکنم دکتر اگه میشه میخام تلفنی باهاتون حرف بزن
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      هیچکدام از موضوعاتی که در مورد واریکوسل و عمل ان فرمودید واقعیت ندارد
  • تصویر کاربر اشکان یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 702 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر پسر 23 ساله هستم
    من 3 سال قبل سونوگرافی از بیضه انجام دادم که نوشته بود افزایش ضخامت اپیدیدم در دوطرف به خصوص سمته چپ دیده شد.اندازه ی بیضه نرمال بوده.توده ی فضاگیر هم نبوده.
    اخیرا که سونو داپلر انجام دادم نوشته بود چند توده ی کلسیفیه در کپسول بیضه ی چپ مشاهده شد که بزرگترین ان به قطر 3 میلیمتر میباشد به احتمال زیاد ضایعات عفونی یا گرانولوماتوز قدیمیه کلسیفیه میباشد.وضعیت اپدیدیم نرمال اندازه ی بیضه نرمال
    در اینترنت دیدم التهاب اپدیدم به خاطر روابط جنسیه محافظت نشدست من تاحالا هیچ رابطه ی جنسی نداشتم نمیدونم چرا التهاب اپیدیدم گرفتم.
    سونو دوم رو هم که انجام دادم دکتر میگفت عفونت بیضه داشتی قبلا .نمیدونم چه طوری این طوری شده من اصلا رابطه ی جنسی نداشاتم که این بلا بخواد سرم بیاد.
    چند تا سوال دارم لطفا پاسخ دهید
    1.فکر میکنید علت این عفونت چی بوده؟(التهاب اپیدیدم و توده های کلسیفیه)ممکنه به خودیه خود این اتفاقات افتاده باشه؟
    .2این توده های کلسیفیه جز کلسیفیکاسیون میکرولیتایزیس هست یا کلسیفیکاسیون غیر میکرولیتایز؟چون در اینترنت دیدم که تحقیقی که انجام دادن بین سرطان بیضه و ر بیضه ای که کلسیفیکاسیون میکرولیتایز رابطه وجود داره اما بین سرطان بیضه و سایر گونه های کلسیفیکاسیون ارتباطییدا نکردند.قبلا تحقیقش رو برای شما فرستاده بودم .مجدد هم در اخر سوال لینکه سایتی که مربوط به این تحقیق میشرو میزارم برای شما.
    یادمه 6 سال پیش که برای اولین برای اولین بار چکاپ سونو انجام دادم در سونو نوشته بود میکرولیتازیس مشاهده نشد ولی حالا این تودهه ای کلسیفیه دیده شده!علتش فکر میکنید چیه؟
    3.لطفا برداشت خود رو از وضعیت من بگید چه خطری من رو در اینده تحدید میکنه؟
    Department of Radiology, King's College Hospital, Denmark Hill, London, SE5 9RS, United Kingdom.
    The prevalence of all forms of scrotal and testicular calcification and their association with testicular tumour in a symptomatic paediatric and adult population was investigated. A retrospective study of all testicular ultrasound examinations performed at a single centre over a 5-year period was undertaken. All studies were performed by experienced operators, recorded in a standard method, using high-frequency linear array transducers (> or =10 MHz). All available images (95.2%) were reviewed by experienced operators, recording the location and type of scrotal and testicular calcification according to a pre-determined schedule. A total of 3,854 studies were reviewed on 3,477 patients (age range: 1 month to 91 years). In the adult group, 3,279 examinations were analysed. Prevalence of testicular microlithiasis (TM) was 2.0%, and the prevalence of other non-microlithiasis testicular calcification (non-TM calcification) was 1.7%. Testicular tumour was associated with TM (odds ratio 9.5, P<0.001) and non-TM calcification (odds ratio 11.4, P<0.001) but not with other types of scrotal calcification. A total of 198 paediatric examinations were analysed. Prevalence of TM was 2.0% and the prevalence of non-TM calcification was 0.5%. One tumour (lymphoma) was identified, with no associated calcification. This study confirms the reported association between TM and testicular tumour and finds a previously unreported association between non-TM calcification and testicular tumour.

    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16708217


    متشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      قبلا در این مورد پاسخ داده ام بی خود نگران هستید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط