اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمدرضا دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 309 مشاهده پرسش
    سلام. ابتدا به خاطر وقتی که برای پاسخ به سوالات ما می گزارید تشکر میکنم
    اقای دکتر حدود دو ماه پیش در این بخش سوالی از شما پرسیدم
    https://drjabbari.com/faq//?read=g24u720
    بعد از این مشکل که حدود یه ماع ازش گذشت دوباره این مشکل برام پیش اومد و اینبار به متخصص مراجعه کردم . و بعد از پرسیدن سوالاتی مبنی بر ارسی بودن سنگ کلیه احتمال داد که سنگ در حالب من قرار داره و درحال دفع شدنه . با اینکه من هیچ دردی رو در ناحیه کلیه هام احساس نمیکردم و نمیکنم. چند قرض و کپسول رو برای من تجویز کرد . که فکر کنم به مرور زمان سنگ رو خرد میکنه.اما مجدا برای با سوم این مشکل پیش اومده اما فعلا با ادرار مشکل چندانی ندارم ولی فکر میکنم کمی ادرار در مجاری باقی مانده . چند روزی هست که احساس میکنم بیضه ها مشکل پیدا کرده بیشتر اوقاط حالت جمع شده دارند و کمی سفت شدند . گاهی اوقاط هم حالت افتاده دارند.ایا مشکل جدیدیه ؟؟؟؟ یا کلا مشکلم مربوط به این قضیه بوده ؟؟؟؟ ایا با مصرف داروها پزشک سنگها به کلی محو میشوند یا من ان ها رو هنگام دفع مشاهده میکنم ؟؟ و این که ایا سنگی که در حالب قرار دارد همچین مشکلاتی ایجاد میکنه ؟؟؟
    ممنون میشم از پاسختون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بابت سنگ که بدون سونوگرافی و احتمالا سی تی اسکن که نمی تون تشخیصی را مطرح کرد در مورد بیضه ها هم مشکلی وجود ندارد
  • تصویر کاربر رضا دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 390 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید من قبلا ازتون سوال پرسیره بودم درباره اینکه زیاد رابطه داشتم حتی به روزی سه بارم میرسید و دچار زودانزالیه شدید شده بودم و شما جواب دادید که چند روز استراحت کن تا خوب بشی.من الان 4 روزه که رابطه نداشتم ولی امروز تا اومدم رابطه برقرار کنم ارضا شدم حتی به یک دقیقه هم نکشید.میخواستم ببینم باید چکار کنم ؟ممنون از زحماتتون...
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      می توانید از بی حس کننده موضعی استفاده کنید
  • تصویر کاربر داود دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 407 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر و خسته نباشید!آقای دکتر من الان 35 سالمه!چند سال پیش برای یه آزمایش تو ادرارم خون دیدن که پزشک مربوطه چون سونوگرافی دادم و بقول خودش سنم جوون بود گفت زیاد مهم نیست و من متاسفانه زیاد اهمیت ندادم!خونه ما تهران هستش اما بعنوان مهندس ناظر مشغول انجام پروژه در شهر بدون امکانات جم در استان بوشهر هستم!پارسال هم متاسفانه در آزمایش بالینی پزشک طب کار باز به من گفته شد در ادرارم خون هست که باز به دلیل انجام پرزه طولانی مدت در خارج از تهران به دکتر مراجعه نکردم!تا اینکه امروز در یک برنامه تلویزیونی متوجه شدم نشونه خون در ادرار خیلی خطرناکه!و خیلی ترسیدم که مشکلم جدی باشه!من در ناحیه بیضه و(مقعد)و کشاله ران و پاهام احساس درد دارم بعضی اوقات که حدس میزدم از مشکل پروستات باشه!البته کار با کامپیوترم میکنم کمی زیاد!آقاد دکتر لطفا کمکم بکنید!چون خیلی ترسیدم و اصلا زده به سرم کارمو ول کنم راه بیفتم برم تهران پیش پزشک و حتی مرخصی ندادن کارم ترک کنم!چون خیلی ترسیدم و اصلا خواب و خوراک ندارم!اینجا دکتر مناسب نیست و منم از ترس دارم افسرده میشم!خواهش میکنم کمکم بکنید و بگید باید چه خاکی بر سرم بریزم!منتظر جوابتون هستم و ممنونم از اینکه کمکی بکنید!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم فعلا سونوگرافی کلیه ها و مثانه و پروستات بدید
  • تصویر کاربر محمدرضا دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 375 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت اقای دکتر . ابتدا از وقتی که برای پاسخ به سوالات میگزارید از شما تشکر میکنم.
    حدود 2 ماه پیش این سوال و رو در این بخش ازتون پرسیدم
    https://drjabbari.com/faq/?read=g24u720
    بعد از راجعه به پزشک . ایشون "احتمال" سنگ کلیه رو دادن و گفتن سنگ در حالبم هست و دارم دفع میکنم در صورتی که من هیچ دردی در ناحیه کلیه ها نداشتم . و یه سری قرص و کپسول به من دادن اما الان باز 2 ماه میزره ولی من عصری از سنگ ندیدم . و دوباره این مشکل دو روزی هست برام به وجود اومده به طوری که گاهی وقت ها بیضه هام جمع شده هست و بعضی وقت ها هم فتاده. ایا این مشکل مربوط به بیضه هاست ؟؟؟؟؟؟
  • تصویر کاربر قر دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 329 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خوب هستید ؟
    اقای دکتر من روی الت تناسبیم یعنی روی مثانه هم میشه یه دایره شده که رنگ اون دایره سیاه کم رنگ هست حالا این چیه اقادکتر من باید چی مار کنم که اون دایره رنگ از بین بره؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ آذر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره با مراجعه به ارولوژیست معاینه شوید و ضایعه رویت شود
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط