اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر رحمان جمعه ۵ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 370 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر خسته نباشید
    پسری هستم 23 ساله چند سالی هست که متوجه شدم تک کلیه ای هستم
    از 16 سالگی کلیه هام بطور مداوم شروع کردن به سنگ ساختن چند باری سنگ شکن برون و درون اندامی کردم
    شرایطم بد نبود تا اردیبهشت 97 که با درد کلیه به اورژانس مراجعه کردم بعد از ازمایش مشخص شد کراتین کلیه روی 7 بود
    با نفرستومی کراتین بعد از ی هفته روی عدد 2 ثابت شد بعد از اون بخاطر بزرگ بودن سنگا و مسدود شدن لوله ی حالب عمل لاپاراسکوپی انجام دادم
    بعد از 2 هفته که نفرستومی رو در اوردن بشدت تب و لرز گرفتم و 2 هفته ای بخاطر عفونت بستری شدم 3 ماه بعد از اون موضوع
    واسه چگاپ دوره ای توی سونوگرافی متوجه شدم که توی قسمت تحتانی کلیه سنگای 4-5-9/5 و 11 میلی تشکیل شده
    جنس سنگ های کلیه م از نوع سیستین است قریب بر سه ماهه که دارم از دی پنی سیلامین 250 و پتاسیم سیترات استفاده میکنم
    توی این مدت دو سنگ ریزه دفع کردم ولی سنگ های حالب به همون صورت موندن کراتین کلیه م هم توی 2 هفته ی اخیر از 1/2 اومده روی 1/5 ---ph توی ازمایشم اسیدی بود
    هر از گاهی درد پهلو دارم و همینطور سوزش توی ناحیه ی الت تناسلی
    کلافه شدم نمیدونم باید چیکار کنم ایا امکان دفع یا حل شدن سنگ ها به وسیله ی ورزش و مصرف دارو وجود داره؟
    اگه نه ایا امکان خونریزی توی عمل باز یا pcnl بخاطر شکافته شدن اون ناحیه از پهلو توی مدت زمان 6 ماه برای 2 بار وجود داره؟
    پیشاپیش متشکرم برای جواب دادن
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۵ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      کلافه شدم نمیدونم باید چیکار کنم ایا امکان دفع یا حل شدن سنگ ها به وسیله ی ورزش و مصرف دارو وجود داره؟..............................بجز مصرف داروها و ورزش زیاد و مصرف زیاد آب کار بیشتری نمیشه کرد
      اگه نه ایا امکان خونریزی توی عمل باز یا pcnl بخاطر شکافته شدن اون ناحیه از پهلو توی مدت زمان 6 ماه برای 2 بار وجود داره؟.......................امکانش هست ولی نه زیاد

  • تصویر کاربر شکیلا چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 234 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر آقای دکتر ممنونم بخاطر راهنماییتون خواستم بگم که توشهرمون قرص پاورفیت پیدانکردم اما قرص وشربت ایمیونس وپیداکردم بود خواستم بپرسم اگه قرص پاورفیت ومصرف نکنم اشکالی نیست یاحتما باید این قرص ومصرف کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر مریم جمعه ۵ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 217 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر آقای دکتر، من زگیل تناسلی داشتم یک هفته پیش لیزر انجام دادم و الان جواب تست پاپ اسمیرم رو گرفتم. خواستم بدونم امکانش هست شما جواب ازمایش منو ببینید؟ چون در حال حاضر امکان مراجعه به پزشک خودم رو ندارم، تشکر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۵ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      فقط یک التهاب متوسط گزارش شده

    2. تصویر کاربر مریم جمعه ۵ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      جناب دکتر این التهاب خود به خود درمان میشه؟؟ آیا علتش HPV هست؟؟ عوارضی به همراه داره آیا؟؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۵ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      خودبخود یا با دارو برطرف میشه و الزاما ارتباط با HPV ندارد. عارضه ی جدی ندارد

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مجید جمعه ۵ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 262 مشاهده پرسش
    من 28سالمه تقریبا هفته ای یه بار رابطه جنسی دارم که بخاطر زود انزالی از قرص های تاخیری لیدر من و از این قبیل از عطاری تهییه میکردم که انزالم با تاخییر بیفته.تقریبا 20دقیقه طول میکشید از دخول تا ارضا شدنم.ولی جدیدا دیگه خیلی کم شده و به حدود 5دقیقه رسیده ارضا شدنم و طرف مقابلم ارضا نمیشه.میخواستم ببینم دلیلش چیه و میتونم بدون تجویز پزشک از قرص پاروکستین استفاده کنم؟ قرص و دارویی هست که مشگل زود انزالی رو برطرف کنه؟و مدت زمان زمان قرص پاروکستین چند وقته؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۵ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      میخواستم ببینم دلیلش چیه؟...............مشخص نیست شاید استرس باشد

      و میتونم بدون تجویز پزشک از قرص پاروکستین استفاده کنم؟....................................بله

      قرص و دارویی هست که مشگل زود انزالی رو برطرف کنه؟............................خیر

      و مدت زمان زمان قرص پاروکستین چند وقته؟؟....................6 ساعت قبل از سکس استفاده شود تاثیرش در هر فردی متفاوت است

  • تصویر کاربر محمد جمعه ۵ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 414 مشاهده پرسش
    دکتر تنگی مجرا هم دارم یا نه و اینکه با آنتی بیوتیک مشکل حل میشه کمی توضیح دهید با تشکر من الان حدود 3 ماهه که تکرر ادرار دارم و احساس عدم تخلیه کامل دکتر برای 20 روز قرص فلوکسسین داد که خوب شدم بعد از قرصها دوباره برگشت گفت تا دو ماه هر شب یکی بخور ممنون میشم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۵ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      دکتر تنگی مجرا هم دارم یا نه........................خیر

      و اینکه با آنتی بیوتیک مشکل حل میشه کمی توضیح دهید با تشکر من الان حدود 3 ماهه که تکرر ادرار دارم و احساس عدم تخلیه کامل دکتر برای 20 روز قرص فلوکسسین داد که خوب شدم بعد از قرصها دوباره برگشت...................به نظر من با همان فلوکستین بتدریج بهتر خواهید شد 

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۶ شهریور ۵ تعداد بازدید: 759 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط