اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر نیایش شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 155 مشاهده پرسش
    همسرم دو الی سه دفعه درعرض یه هفته وقتی که مایع منی ازش خارج میشه اول به رنگ سفیدهست وبعدش به رنگ قهوه ای کم رنگ تغییر رنگ میده میخواستم بدونم مشکل برای چی هست؟ قصدبچه دارشدن هم داریم ایا داخل بدن ریخته بشه مشکلی داره؟ممنون میشم جواب بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      احتمالا کمی خونریزی در منی بوده که غالبا گذراست و داخل بدن ریختنش مشکلی ایجاد نمی کند
  • تصویر کاربر عالیه شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    با عرض سلام
    ده روز قبل مادر بزرگ 70 ساله که مدتهاست دچار عدم دفع ادرار گردیده بود در شهرستان یزد به دلیل تنگی مجاری ادرا به صورت سرپایی با استفاده از سیخ مجرای ادرار ایشان گشادتر گردید اما از اون موقع بی اختیاری ادرار دارد. برای حل مشکل چه کار باید انجام داد. با تشکر از جنابعالی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      بی اختیاری ادرای انواع و علل متعدد دارد و بسته به نوع آن درمانش هم متفاوت هست لذا بایستی بررسی بیشتر ی شده تا علت آن مشخص و درمان مناسب تجویز گردد.
  • تصویر کاربر Afshin شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 406 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر شما دارید کار بزرگی انجام میدید درس انسانیت رو با رتبه عالی پاس کردید و این باعث افتخار ما ایرانی هاست امیدوارم بهترینهای دنیا شامل حالتون بشه
    آقای دکتر من 31 سالمه پسر هستم من مجردم سوالی که از جنابعالی داشتم 2 نفر از دوستام به واریکوسل دچار شدند دکتر که رفته بودند دکتر بهشون گفته بخاطر بیضه پر میشوده و شما خالی نمی کردید یعنی همون استمناء سوال من اینه حالا منم نه رابطه جنسی دارم و نه استمنا میکنم بعضی مواقع بیضه سمت چپم درد میگیره که واقعا اذیت می کنه می خواستم ببینم این موضوع درسته اگه درسته اگه بخوام من دچار نشم چیکار کنم باید حتماً استمناء کنم در ضمن دکتر گفته باید هفته یکبار استمناء کنید دکتر بهشون گفته فیلم های تحریک کننده یا مطلب تحریک کننده با عث واریکوسل میشه و همچنین بدنسازی آیا این موضوع هم صحت داره آیا دلیل واریکوسل این موضوع ها هستند و سوال آخر آیا تخلیه نشدن باعث صدمه به پروستات نمیشه و یا باعث ریزش مو نمیشه آقای دکتر یه درد دل داشتم میترسم لذتی که از این غریزه نبردم مریضم بشم واین از انصاف به دوره که کسی این رابطه ها رو داره خوشحال سرحال اما ما که رعایت میکنیم مریض و بی حال آقای دکتر شما به عنوان بزرگتر ما بفرمایید ما باید چیکار کنیم از این بلا تکلیفی بیایم بیرون. اخه آقای دکتر استمنا که گناه داره و مریضم میشم ازاون طرفم ازدواج نمی تونم داشته باشم به دلیل فقر با کسی بودنم باز گناهه
    آقای دکتر یه جواب بدید که بشه عمل کرد
    ممنون که از لطف بیکران شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      آقای دکتر من 31 سالمه پسر هستم من مجردم سوالی که از جنابعالی داشتم 2 نفر از دوستام به واریکوسل دچار شدند دکتر که رفته بودند دکتر بهشون گفته بخاطر بیضه پر میشوده و شما خالی نمی کردید یعنی همون استمناء سوال من اینه حالا منم نه رابطه جنسی دارم و نه استمنا میکنم بعضی مواقع بیضه سمت چپم درد میگیره که واقعا اذیت می کنه می خواستم ببینم این موضوع درسته اگه درسته اگه بخوام من دچار نشم چیکار کنم باید حتماً استمناء کنم؟.............................خیر به هیچ وجه این مطالب صحت ندارد و استمنا نکردن باعث واریکوسل نمی شود و اصولا استمنا نکردن هیچ تاثیر منفی روی بدن ندارد
      در ضمن دکتر گفته باید هفته یکبار استمناء کنید دکتر بهشون گفته فیلم های تحریک کننده یا مطلب تحریک کننده با عث واریکوسل میشه و همچنین بدنسازی آیا این موضوع هم صحت داره آیا دلیل واریکوسل این موضوع ها هستند؟..................فقط در مورد بدنسازی آن هم نه در همه فقط در معدود افرادی که مستعد هستند می تواند باعث بروز یا تشدید واریکوسل شود.
      و سوال آخر آیا تخلیه نشدن باعث صدمه به پروستات نمیشه و یا باعث ریزش مو نمیشه...................................خیر صدمه ای نمی رساند.
  • تصویر کاربر عباس شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 213 مشاهده پرسش
    خسته نباشید من یه مشکلی برام پیش اومد از طریق دباط شما با هاتون ارتباط برقرار کردم و بهم گفتی تورمبوز در رگهای سطحی شما درست شده ولی من به خاطر اینکه راهم دوره نمیتونم بیام خدمتتون میخواستم امکان داره داروی یا روشی برای خوب شدنش بهم بگید .مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      دارو ورشی برای بهبودش نیست با گذشت زمان بتدریج برطرف می شود و معمولا چندماه زمان می برد.
  • تصویر کاربر مریم یکشنبه ۴ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 240 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید.میخواستم بدونم که این ضایعات زگیل تناسلی هست یا چیز دیگری است؟ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      عکسی ارسال نشده است.
    2. تصویر کاربر مریم شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      عکس و ارسال کردم آقای دکتر من خیلی نگرانم
    3. تصویر کاربر مریم شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      عکس و ارسال کردم آقای دکتر من خیلی نگرانم
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      عکسی در اینجا نیامده
    5. تصویر کاربر مریم شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      ارسال شد آقای دکتر؟
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      خیر
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط