اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر سپهر شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 219 مشاهده پرسش
    سلام دکتر جان. امیدوارم عالی باشید. چندسوال دارم. الف) اگر مخاط دهان با بخش الوده تماس نداشته باشد امکان الودگی ان ناحیه به اچ پی وی وجود دارد؟ ب) با وجود تماس لب و زبان با ناحیه ی به فرض الوده، امکان الوده کردن فرد دیگری توسط من به وسیله ی لب و زبان وجود دارد؟ زایده ی مشکوکی ندارم. ج) چند در صد ممکن است ناقل بی علامت باشم؟ زگیل دهانی نادر تر از تناسلی است؟ .د) می توانم در اذر ماه یعنی پس از شش ماه مزاحمتون بشم تو مطب که از زبان و لب و هر ناحیه ی دهانی که تشخیص میدید نمونه برداری بشه برای ازمایش؟ سپاس اگر پس از شش ماه زگیل نزدم چقدر می توانم مطمئن شوم بیماری نگرفتم؟ در شرف ازدواج هستم دکتر عزیز. فقط ناحیه دهانی در خطر الودگی هست.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      الف) اگر مخاط دهان با بخش الوده تماس نداشته باشد امکان الودگی ان ناحیه به اچ پی وی وجود دارد؟..........................خیر
      ب) با وجود تماس لب و زبان با ناحیه ی به فرض الوده، امکان الوده کردن فرد دیگری توسط من به وسیله ی لب و زبان وجود دارد؟ زایده ی مشکوکی ندارم.........................اگر سکس دهانی نباشد خیر
      ج) چند در صد ممکن است ناقل بی علامت باشم؟ ........................مشخص نیست بستگی به میزان رفتار پرخطرتان و میزان الودگی شریک جنسی تان دارد
      زگیل دهانی نادر تر از تناسلی است؟...............................خیلی
      د) می توانم در اذر ماه یعنی پس از شش ماه مزاحمتون بشم تو مطب که از زبان و لب و هر ناحیه ی دهانی که تشخیص میدید نمونه برداری بشه برای ازمایش؟........................نمونه بردرای از دهان لزومی ندارد و توصیه نمی شود چون نتیجه هر چه باشد چیزی را تغییر نمی دهد ضمن اینکه اگر ضایع های ندارید برای نمونه گیری بایستی به ازمایشگاه مراجعه کنید.
      اگر پس از شش ماه زگیل نزدم چقدر می توانم مطمئن شوم بیماری نگرفتم؟....................... تا یکسال هم احتمال بروز بیماری هست
  • تصویر کاربر حمید شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 576 مشاهده پرسش
    با سلام واحترام
    من خیلی وقت خود ارضایی مکنم اما شیش ماه پیش ادرارم به مشکل خورد و به مرور درد در زیر مجاری ادرارم بیشتر شد دکتر رفتم سیفیسکیم 200 داد اما حالا همانجایی که باد فتح رو عمل میکنند بعد از هر خود ارضایی یا احساس شهوت به من دست میدهد ورم کرده و درد میگیرد من میخواهم ازدواج کنم اما حالا به مشکل خوردم نمیدانم چه کنم بعد از جای باد فتحم ورم کرده و سوزش ادرار میگیرم ونمیدانم چه کنم الانم شیش ماه است قرس انتبیوتیک میخورم و معده ام درد گرفته است الانم مدفوع من بعضی وقت ها ژله سفید بیرون میدهد ترس ازدواج دارم چه کنم درد و ورم با سلام واحترام
    من خیلی وقت خود ارضایی مکنم اما شیش ماه پیش ادرارم به مشکل خورد و به مرور درد در زیر مجاری ادرارم بیشتر شد دکتر رفتم سیفیسکیم 200 داد اما حالا همانجایی که باد فتح رو عمل میکنند بعد از هر خود ارضایی یا احساس شهوت به من دست میدهد ورم کرده و درد میگیرد من میخواهم ازدواج کنم اما حالا به مشکل خوردم نمیدانم چه کنم بعد از جای باد فتحم ورم کرده و سوزش ادرار میگیرم ونمیدانم چه کنم الانم شیش ماه است قرس انتبیوتیک میخورم و معده ام درد گرفته است الانم مدفوع من بعضی وقت ها ژله سفید بیرون میدهد ترس ازدواج دارم چه کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      به نظر من مشکل شما جدی نیست و با ترک خودارضایی و ازدواج بتدریج مشکل تان برطرف می شود نیازی هم به مصرف آنتی بیوتیک نیست. مهم ترین نکته ترک خودارضایی است.
  • تصویر کاربر علیرضا شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 469 مشاهده پرسش
    سلام دکتر چطور میشه رگ های ورید های گشتاد شده که نمایان هستن یکی کارکنم از بین بروند یا تنگ شن.راستس4ماه از عمل لاپراسکوپی من توسط دکتر تیزنو دزفول شده اما داخل سونوگرافی همان حرف اول رو میزنن میگن واریکوسل درجه2شدید داری میگم بابا عمل کردم نمی فهمن حالا بنظر شما این چه بدبختیه سر من اومده؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      برداشتن رگ ها کار خطرناکی است و ممکن است باعث آسیب به شریان ها و در نهایت بافت بیضه شود. چه اصراری دارید که بگویند واریکوسل ندارید؟
  • تصویر کاربر علی شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 977 مشاهده پرسش
    سلام جناب ذکتر من زیر التم تقریبا دو سه جای مختلفش پوست الت سوراخ شده ..فقط سطح روی پوسته به شکلی ک ی خلال دندون رو از اینور میکنم تو و اونور در میاد...یکیش ک چند ساله هست انگار کامل به طرف تو راه داره ولی چیزی ازش بیرون نمیاد غیر از چربی های زیر پوستی..الان ک دوجا دیگشم اینجوری شده نگرانم کرده و عکسشم براتون میفرستم و میخوام بدونم مشکلم چیه؟ضمنا دچار انزال زودرس هم میشم گاهی اوقات ایا ب این قضیه مربوطه؟تو عکسایی ک براتون ارسال کردم میبینید تعدادی دونه ریزم زیر التمه ...اونا دلیلش چیه؟خیلی وقته هست و الان ک تقریبا25سالم شده و میخوام کم کم ازدواج کنم نگرانم کرده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      این سوراخ ها بقایای ختنه هست و می توان با لیزر برطرف شان کرد گرچه موضوع نگران کننده ای نبوده و درمان هم الزامی نیست. دانه های ریز هم غدد فوردایس هستند بخشی از بافت طبیعی پوست الت که در همه ی مردان کم و بیش وجود دارد.
  • تصویر کاربر علی شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 222 مشاهده پرسش
    سلام دکتر معذرت میخوام مزاحم شدم من دچارhpv هستم ولی زیگل نداشتم حتی یک دونه با دختر خانمی نزدیکی کردم یک بار اونم ده دقیقه الان ک متوجه شدم hpv + هستم خیلی واسه اون دختر خانم ناراحتم و عذاب وجدان دارم میخاستم بدونم با توجه به اینکه زیگل نداشتم چقدر امکان مبتلا شدن اون هست خواهش میکنم جواب بدین 😔😔😔😔😔😔😔😔😔😔😔
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      حتی با یکبار هم احتمال انتقال ویروس هست برخی این میزان را در یکبار نزدیکی حدود ۷۰ درصد می دانند.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط