اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر mm جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 368 مشاهده پرسش
    سلام. در ابتدا جا داره از جناب دکتر بابت پاسخ به همه دوستان تشکر کنم که دغدغه اونا براشون مهم هست.
    من ۳۰ سال سن دارم و مذکر و ۴ الی ۵ ماهی برای بارداری اقدام کردم و نتیجه ای نگرفتم. چون برادرهای من قبلا مشکل بارداری داشتن خیلی میترسم. نمیدونم چکار کنم. لطفا منو راهنمایی کنید.
    ضمنا سطح استرس کاری من بتناسب شغلم بالا هست.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر فرج جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 228 مشاهده پرسش
    سلام دکتر خسته نباشید
    چند دقیقه ای داشتم آلت تناسلی و بیضه هام رو با آب گرم میشستم که یکدفعه آب خیلی سرد شد و روی آلت و بیضه هام ریخت.خواستم بدونم مشکلی برای آلت و بیضه هام ایجاد نمیشه؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      نه مشکلی ایجاد نمیشه
  • تصویر کاربر رها جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 335 مشاهده پرسش
    پوست دست و پام بر اثر حساسیت ب مواد شیمیایی خشک و مرده شده و داره پوست پوست میشه
    چیکار کنم هر چه سریع تر پوستای مرده از بین برند
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر رها جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 217 مشاهده پرسش
    Raha:
    سلام دکتر عزیز همسر بنده حدود دوسالی مبتلا به زگیل تناسلی شدند پارسال عکس رو ایمیل کردم شما تشخیص دادید حتما لیزر باید بشن و منم رابطه نداشته باشم تا بعد درمان،الان یه مدتی این زگیل ها مقعدی که زیادتر شدند خونریزی میکنند خواستم بدونم دلیل خونریزی چیه،واینکه حتما واکسن مخصوص زگیل تناسلی من و همسرم نیاز هست بعد لیزر و درمان ایشون تزریق کنیم?و اگه نیاز هست هزینه لیزر و واکسن رو لطف میکنید?و اینکه در همون جلسه اول ویزیت میشه لیزر هم انجام شه یا قبلش نیاز به آزمایش و......هست?دوره نقاهت بعد لیزر هم ميفرماييد ممنونم Raha:
    آیا بعد لیزر امکان عود و سرایت بیماری در صورت رابطه جنسی وجود داره یا خیر?
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر سعید جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 262 مشاهده پرسش
    سلام..دکتر من قدیم رابطه جنسی داشتم.و یک قسمتی کوچیک زخم شد.
    بعد مدتی ضایعاتی شبیه زگیل یا...(خیلی کوچیک)و فقط تو فاصله 1سانت در 2سانت رو پوست آلت در میومد.منم لیزر میکردم ولی باز در میومد تا دست میزدم یا رابطه داشتم.
    کلا بیشتر از 3یا4 تا هم بیشتر نمیزد.
    یک بار بعد لیزر که زخم بود رفتم آزمایشگاه مرکزی دانشور تو داراباد hpv وhsv آزمایش دادم و منفی بودن
    آزمایشش اینجوری گرفت که یه پنبه بود سر یه میله آهنی بعد روی اون ضایعاتی که زگیل بود و لیزر کرده بودم کشید چند بار گفت pcr
    حالا .ند سانت اونور تر دوباره یه جای جدید دونه زده خیلیی ریزه و رنگشم سیاهه
    عکساشو میفرستم براتون و اون قسمتی هم که لیزر کردمم میفرستم
    ولی خیلی بزرگ که میشد نهایت میشد اندازه یه سر سوزن
    که رفتم دوباره آزمایش بدم پانچ مانند یه ازمایشگاه دیگه ،گفتن نمیشه چون خیلی کوچیکه باید بزرگتر باشه،گفتم آخه نهایت همینقدر میشه،ولی گفتن نمیشه.
    نمیدونم چیه ولی چرا یک ساله همش همونجا میزنه هر بارم لیزر کردم باز بغلش میزنه
    الانم که لیزر کردم دوباره 2سانت اونورتر از این دونه مشکیا زده
    بیام پیشتون حضوری نمیدونو .یه و چیکارش کنم.
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط