اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 511 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    بنده 17 سال دارم و خودارضایی میکنم و تک بیضه نیز هستم
    شنبه میخواهم به دکتر مراجعه بکنم جهت درمان تک بیضه بودنم ولی دیروز خودارضایی کردم
    میخواستم بدونم آیا ممکنه که تاثیری در عملم داشته باشه یا دکتر متوجه بشه یا خانواده ام ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر رها پنجشنبه ۱ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 241 مشاهده پرسش
    سلام دکتر عزیز همسر بنده حدود دوسالی مبتلا به زگیل تناسلی شدند پارسال عکس رو ایمیل کردم شما تشخیص دادید حتما لیزر باید بشن و منم رابطه نداشته باشم تا بعد درمان،الان یه مدتی این زگیل ها مقعدی که زیادتر شدند خونریزی میکنند خواستم بدونم دلیل خونریزی چیه،واینکه حتما واکسن مخصوص زگیل تناسلی من و همسرم نیاز هست بعد لیزر و درمان ایشون تزریق کنیم?و اگه نیاز هست هزینه لیزر و واکسن رو لطف میکنید?و اینکه در همون جلسه اول ویزیت میشه لیزر هم انجام شه یا قبلش نیاز به آزمایش و......هست?دوره نقاهت بعد لیزر هم ميفرماييد ممنونم آیا بعد لیزر امکان عود و سرایت بیماری در صورت رابطه جنسی وجود داره یا خیر?
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      دلیل خونریزی ممکن است شقاق مقعدی یا زگیل ها باشند
      در شرایط شما واکسن سودی ندارد
      هزینه لیزر بعد از معاینه مشخص می شود
      دوره نقاهت یک تا دو ماه هست بر حسب شدت بیماری
      اگر آخرای وقت باشد در همان حلسه لیزر می شوند
      بعد از لیزر هم بهتره مراعات کنید
  • تصویر کاربر بینام جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 342 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام خدمت دکتر گرامی
    آقای دکتر دو سه روز پیش از شما سوال پرسیدم و شما پاسخ دادید متشکرم
    آقای دکتر از شما میخوام لطفا سوال های من رو حذف کنید
    شماره رهگیری:23684543
    شماره فاکتور:1534602733
    کد رهگیری:g69kj099127
    آقای دکتر اگه ممکنه حتما حذف کنید
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر احمداخوان‌ جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 314 مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشید
    قبلاً هم در مورد خون در ادرار سوال کرده بود در ادامه یه سوال داشتم آیا بزرگی پروستات مشکلی بر روابط جنسی ایجاد می کنند(قطع شود تا کی ویا نه)
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر ترنم جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 279 مشاهده پرسش
    باسلام.جناب دکتر من دختری31 ساله ام که دوسال است عقد کردم وبا شوهرم رابطه مقعدی داشتم وباکره هستم مدتی بعد از پریود شدنم مقعدم خارش پیدا میکرد به مدت دوروز و بعد برطرف میشد تا اینکه بعد از اخرین پریودم خارش شدید در داخل مقعد داشتم شبیه حرکت کرم بعداز مراجعه به متخصص گوارش ومجاری ادرار گفتند انگل است ومن را معاینه کردند و موضع را دیدن ولی ازمایش مدفوع انگل را نشان نداد ولی خارش های من خیییلی کم شده بود دوباره به ایشان مراجعه کردم و دوباره معاینه کردند و دیدند که خوب شده وخارش الان بخاطر خشکی است وبه من پماد دادن.بین مقعد وواژنم کمی سیاه کرده بود فکر کردم بخاطر خارش های این مدت است به دو دکتر زنان مراجعه کردم گفتند اطراف مقعد پراز زیگیل تناسلی است وباید لیزر کنم. با توجه به حاذق بودن دکتر گوارش ایا ممکن است دکتر زنان هردو اشتباه کرده باشند؟بنظر شما لیزر را شروع کنم یا منتظر جواب ازمایش hpv ,pcr شوم؟یکی از دکتر زنان گفتند در سه جلسه لیزر میکنند و یکی گفتن در یک جلسه ایا فرقی دارد وکدام بهتر است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 8 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط