اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 408 مشاهده پرسش
    سلام
    آقای‌دکترباعرض‌سلام‌وخسته‌دوباره‌سوال‌داشتم‌بیضی‌راست‌ام‌هم‌درد‌می‌کنه‌آیا‌ربطی‌به‌بزرگی‌پرستات‌داره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      خیر ربطی ندارد
  • تصویر کاربر زهرا سه شنبه ۳۰ مرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 1500 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید ببخشید من یک لک سیاه و سفید و خاکستری رنگی تقریبا در قسمت مهبل خود دارم، رفتم دکتر آزمایش دادم بونوئید پاپولوزیس بود، رفتم تستhpv دادم منفی بود، دو بار فریز شدم، خارش رو هنوز دارم شدید، ولی اون لک یکم از اولش بهتر شده، ب نظرتون باید چکار کنم، من دکترم میگه ک فقط فریز بشه، باز ی دکتر دیگه نظرش اینه ک برم پیش ی جراح پلاستیک، من موندم چکار کنم، آیا الان ک hpv منفی شده خطری برام داره، یکم راهنمایی ام کنید ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      بونوئید پاپولوزیس را بایستی درمان کرد حتی اگر ازمایش HPV منفی باشد مگر اینکه تشخیص پاتولوژی اول اشتباه بوده باشد. اتفاقا با لیزر بهتر و راحت تر برطرف می شود مگر آنکه وسعتش خیلی زیاد باشد.
    2. تصویر کاربر زهرا دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      ببخشید پس چرا دکتر من میگه فریز، من چند بار ب ایشون گفتم بهترین روش درمان رو برام انجام بدید، میگم لیزر کن میگه زگیل کسی لیزر نمیکنه، میگم جراحی و اینا میگه ک ن همین فریز، فریز کردن مگه یکی از روش های درمانش نیس؟ ببخشید یعنی دکتر من متوجه نیس ک بهترین روش درمان همان لیزر هست؟ فریز چ موقع برای این بیماری ب کار می‌رود، ب نظرتون ب جراحی پلاستیک مراجعه کنم ببینم ایشون نظرش چیه کدام روش درمان توصیه میکنن؟ اینکه با فریز مگه خیلی طول میکشه؟؟؟ من لک تناسلیم اندازه ی بند انگشت است
    3. تصویر کاربر زهرا دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      ببخشید پس چرا دکتر من میگه فریز، من چند بار ب ایشون گفتم بهترین روش درمان رو برام انجام بدید، میگم لیزر کن میگه زگیل کسی لیزر نمیکنه، میگم جراحی و اینا میگه ک ن همین فریز، فریز کردن مگه یکی از روش های درمانش نیس؟ ببخشید یعنی دکتر من متوجه نیس ک بهترین روش درمان همان لیزر هست؟ فریز چ موقع برای این بیماری ب کار می‌رود، ب نظرتون ب جراحی پلاستیک مراجعه کنم ببینم ایشون نظرش چیه کدام روش درمان توصیه میکنن؟ اینکه با فریز مگه خیلی طول میکشه؟؟؟ من لک تناسلیم اندازه ی بند انگشت است
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      فریز هم از درمان ها می باشد ولی چون تخمین دقیقی از بهبودی نمی دهد و نیاز به تکرار جلسات دارد بعنوان روش برتر بحساب نمی آید. ایرادی به ایشان وارد نیست. ضایعات خیلی کوچک و محدود برای فریز مناسب تر هستند. هر چه ضایعه درشت تر و بزرگ تر باشد جلسات فریز بیشتری می خواهد ولی لیزر در یک جلسه انجام می شود.
    5. تصویر کاربر زهرا دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      ببخشید رد فریز دقیقا چ رنگی میشه، عکسی ندارید بعد فریز ک من ببینم مقایسه کنم
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳۰ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      رد فریز معمولا ابتدا قهوه ایست و بعد بتدریج سفید می شود عکسی ندارم
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر و.ع یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 249 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و سپاس خدمت شما استاد بزرگوار

    خانمی هستم 45ساله.قبلا در یک پرسش عرض نمودم فقط تکرر ادرار دارم و مثانه م کامل تخلیه نمی شود و 20 سال هست که همیشه احساس ادرار دارم. آزمایشاتم سالم و عدم تخلیه مثانه در سونوگرافی نشان داده شده.
    یک خانم دکتر ، که متخصص و جراح کلیه و مجاری ادرار هستند با معاینه در مطب بدون دستگاه گفتند تنگی مجرا ندارم.
    سئوالم این هست آیا بررسی تنگی مجرای ادرار فقط با معاینه توسط پزشک متخصص و بدون دستگاه خاصی امکانپذیر هست؟
    همچنین ادرار باید بصورت باریک و قطره قطره ، سوزش و تکرر باشد تا گفته شود تنگی مجرا وجود دارد؟
    طبق فرمایش جنابعالی در پاسخ هایتان، چند روز هست که تمرینات تقویت کف لگن را شروع نموده ام.

    بازم ممنون از شما پزشک حاذق،
    سلامت باشید انشاالله.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      روش تشخیص تنگی مجرا در خانم ها با آقایان کمی متفاوت است در آقایان با عکس رنگی میشه تشخیص داد ولی در خانم ها معمولا نیاز به سیستوسکپی برای تشخیص تنگی مجرا هست یا اینکه به فرد سوند زده شود اگر مثلا سوند 18 براحتی رد شد تنگی منتفی است. ادرار باریک و قطره قطره ، سوزش و تکرر گرچه در تنگی مجرا هم دیده می شوند ولی اختصاصی برای تنگی نبوده و در برخی بیماری های دیگر مثل سیستیت (التهاب مثانه ) هم ممکن است دیده شود. و نیز موارد دیگر. ضمن اینکه تنگی مجرا اصولا در خانم به مراتب نادرتر از مردان هست.
  • تصویر کاربر مهسا دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 1321 مشاهده پرسش
    سلام من اچ پی وی نوع 61 های ریسک داشتم ولی پاپ اسمیر نرمال بعد از 8 ماه آزمایش دادم و اچ پی وی منفی شد ولی پاپ اسمیرم نوشته تعغیرات سلولی با اهمیت نا معلوم دکتر کولپوسکوپی کرد و گفت من که میگم هیچی نیست ولی بیوبسی در چهار سااعت رحمم انجام داد بیسار خفیف من میخوام بدونم با اینکه دکتر گفت چیز مامی نیست چرا بیوبسی کرد و اینکه من اچ‌پی وی منفی شده یعنی نشان دهنده اینکه چیز خطرناکی نیست میتونه باشه؟!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۹ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      از باب اینکه چرا بیوپسی کرده احتمالا می خواسته احتیاط کند و خیالش راحت تر و مطمئن تر باشد. حذف ویروس HPV بدین معناست که خطر برطرف شده است.
  • تصویر کاربر بدون یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 168 مشاهده پرسش
    روی الت تناسلی من وسط ان یک برامدگی است از وقتی یادم میاد هست میحواستم ببینم چیه خطرناک که نیس؟!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۸ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم. توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط