اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر سینا جمعه ۱۲ مرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 172 مشاهده پرسش
    سلام 16سالمه سایز الت تقریبا 10-11سانت هسش میخواستم بدونم ایا این سایز نشان دهنده مشکل جنسی میباشد یا خیر و من تقریبا 100کیلو هستم ایا ب خاطر اضافه وزن میباشد ؟ مرسی اگ جواب بدید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۱۲ مرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 403 مشاهده پرسش
    سلام بنده شريكاي جنسي متعددي داشته ام و دوبار رابطه پرخطر داشته ام بعد از چندهفته زائده ريزي در آلت تناسلي بنده به وجود آمد كه شك كردم زگيل تناسلي باشه به متخصص اورولوژ بيمارستان پارس مراجعه كردم و گفتند زگيل نيست و زندگي عاديت رو بكن بعد از اون با كسي آشنا شدم و از ترس اينكه بيماري را به او انتقال بدم پيش متخصص طب پيشگيري رفتم كه تشخيص ايشون هم نبودن زگيل تناسلي بود ولي براي راحت كردن من يك آزمايش pcr در آزمايشگاه مركزي نوشتند كه جواب آزمايش مثبت از دو جنوتايپ 6٨ و ٨١ بود. پس از مطالعه ديدم آزمايشي براي مردان در دنيا وجود ندارد به همين خاطر پيش دكتر كرمي فوق تخصص اورولوژ رفتم كه گفتن اين آزمايش خطا دارد و پس از معاينه چشمي گفتن زگيل نيست و ميتونم باكسي وارد رابطه بشم دوباره پيش متخصص پوست رفتم و گفتن آزمايش pcr ارزش تشخيصي براي زگيل ندارد و نيازي نيست به شريك جنسيم اطلاع بدم، ولي بنده هنوز ترس دارم چون فكر ميكنم به ويروس مبتلا شدم ولي هنوز علائم به صورت زگيل مشخص نشده است و اينكه واقعا ميترسم به كسي منتقل كنم اين ويروس را ميخواستم بپرسم بنده چكار بايد بكنم؟ نتيجه آزمايش چقدر قابل قبول هست براي مردان و اگر حامل ويروس باشم آيا در صورتي كه بدن دفع بكند ويروس را بازهم من به كسي انتقال ميدم يا خير؟ هيچ جا در اين رابطه واضح توضيح داده نشده متاسفانه دكترها مشاوره نميدن و سريع بيرون ميكنن از مطب ممنونم از لطفتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر مريم جمعه ۱۲ مرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 276 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر وقت بخير من ٢سال از همسرم جدا شدم و هيچ ارتباط جنسي نداشتم به غير همسرم ...بعد از ٢سال برگشتند و من هيچ اطلاعي از زگيل تناسلي نداشتم و باهاشون ارتباط برقرار كردم زگيل داشتند و گفتند از روي قليون مبتلا شدند و الان ٤ماه ميگذره دوبار ارتباط جنسي داشتم با همسر سابقم و همون دوبار بوده ازمايش pcrمن نوع ٤٥و٥٢و٥٣نشون داده دكتر قرص سوزين بهم داد و گفتن هر ٦ماه پاپ اسمير بدم گفتند ويروس از بدنتون نميره من اگر بخوام با شخصي ازدواج كنم با اين نوع ويروس ها ايشون زگيل ميزنند يا نه من از ترس اين ويروس ها ميترسم ازدواج كنم هيچ رابطه اي به غير همسرم نداشتم واكسن هم زدم دو نوبت ...كپسول پاور فيت رو خريداري كنم يا خير راهنماييم كنيد لطفا اگه نياز هست ويزيت تلفني داشته باشم چون راهم دور هست درمان برام مهم هست و زمانش و اينكه آيا به همسر آيندم منتقل ميشه و اگر منتقل بشه با اين نوع ها زگيل ميزنه ،؟؟؟؟آزمايش pcrرو كي بايد تكرار كنم چند روز هست جواب رو گرفتم زيادي استرس دارم آزمايشگاه كيوان pcrانجام دادن دكترم هم جواب كاملي بهم ندادند سپاسگذارم آقاي دكتر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      اسمير بدم گفتند ويروس از بدنتون نميره من اگر بخوام با شخصي ازدواج كنم با اين نوع ويروس ها ايشون زگيل ميزنند يا نه؟..........ویروس منتقل میشه
      درمان پاورفیت را انجام دهید و پیگیری کنید
      آزمايش pcrرو كي بايد تكرار كنم .........شش ماه بعد
  • تصویر کاربر محمدحسین جمعه ۱۲ مرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 326 مشاهده پرسش
    پسری 14 ساله هستم که 2 ساله خودارضایی میکنم میخوام ترک کنم ولی نمیتونم چند ماهه که سوزش ادرار دارم چند روزیه که متوجه شدم دو سه قطره خون در ادرارم دیدم این نگران کننده است لطفا کمکم کنید.از خجالت شماره ندادم ببخشید. از وقتی که خوارضایی کردم کم کم سوزش ادرار بوجود اومد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      بهتره سونوگرافی از پروستات و سونوگرافی انجام دهید
  • تصویر کاربر بنی جمعه ۱۲ مرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 292 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید آقای دکتر من پسرم سه سال ونیمه هست که دچار هیپوسپادیاس هست وکجی آلت هم داره که جدیدا جراحی شده و کجی آلت رو درست کردن اما سوراخ از اون جایی که قبلا بوده خیلی پایین تر رفته میخواستم ببینم با این حساب به چند عمل دیگه نیاز داره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ مرداد ۹۷( 8 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱۶ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط