اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 254 مشاهده پرسش
    هزينه ي عمل برداشتن الت پرده اي
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      در این عکس ها که پرده آلت چندان زیاد نیست و به نظرم لزومی برای عمل نیست ولی هزینه عمل با بیمارستان حدود چهار میلیون می باشد.
  • تصویر کاربر Mahdi پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 391 مشاهده پرسش
    سلام
    آقای دکتر یه مشکلی داشتم خوشحال میشم کمکم کنید،
    چند وقت پیش دفعات خودارضایی من زیاد شد و از آن مدت همش مایع ای از آلت تناسلی من میاد بیرون ک تحت کنترل من نیست نمیدونم مایع منی هستش یا ن،و همش احساس خارش میکنم در مجرای ادرار مخصوصا در آخراش یعنی نزدیک سرآلت و احساس میکنم این خارش کم کم داره ب سوزش تبدیل میشه، و مقدار خروج شدن مایع کم نیست اونقدر هست لباس زیرمو کثیفه کثیف میکنه و بخاطر همین منم چند تا دستمال کاغذی اونجا قرار میدم،
    میشه بگید مشکل چیه و چطور میتونم خودم درمانش کنم یا آیا حتما باید ب دکتر مراجعه کنم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      احتمالا به دلیل خودارضایی زیاد مجرای ادراری یا پروستات دچار التهاب شده است. با اینحال ابتدا بهتر است توسط ارلوژیست معاینه و از نظر عفونت بررسی شوید و در صورت نبودن عفونت داروی مناسب دریافت کنید.
  • تصویر کاربر احمد پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 378 مشاهده پرسش
    من سوالو مطرح كردم گفتين چند سال داريد ٢١ سالمه ديابت هم ندارم عمل ديسك هم انجام ندادم از قرص سيلاكس براي قبض و قرص عفونتي و انتي بيوتيك براي ادرارم استفاده كردم فقط
    {{السلام عليكم حالتون خوبه دكتر؟
    من تقريبا يكو نيم ساله مشكل ادرار دارم اخراي ادرار خون ازم ميومد توجه نميكردم قبلا ولي الان اخراي ادرار قطره قطره ميشه و كاملا ادرارم تخليه نميشه و ميدونم كه ادرار دارم ولي دفع نميشه بعضي اوقات تكرر ادرار دارم قبلا ها همون اولاش يه چيز هاي سياه مثله چاي خشك ميومد كه اونا گم شد و ازم خون وبعضي وقتا لخته خون مياد و جديدا يكم اذيت ميشم براي دفعش كم درد دارم و در ضمن يبوست شديد دارم و حس ميكنم كه بهم ربط دارن اخه بعضي وقتا غذا سنگين ميخورم براي دفع مدفوع مشكل ميشه و رو ادرارم هم تاثير ميزاره براي دفعش چند ماه پيش ازمايش دادم سونوگرافي كليه هام مشكل نداشتن فقط ٢٩mml از ادرارم نوشته بود كه تخليه نميشه يني بعد از ادرار تو مثانه ميمونه و من خارج از ايرانم و من اينجا ازمايش ادرار دادم كفتن عفونت ادراري داري حالا نميدونم چكار كنم ممنون ميشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      این علائم هم می تواند بدلیل تنگی مجرای ادراری باشد و هم التهاب پروستات و خروجی مثانه. برای تشخیص بدیهی است نیاز به تست های بیشتر مثل عکس رنگی مجرا و نیز سیستوسکوپی است. الایحال با توجه به آزمایش ادرار توصیه می کنم مدت 2 هفته ای قرص سیپروفلوکساسین 500 میلی صبح و شب مصرف کنید.
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 1787 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید
    21 سالمه
    حدود 2 سال و نیم هست که بیماری پیرونی دارم
    و زیر پوست آلت ، پلاک های سفت در همه جا و تازگیا به نوک هم دارن میرن
    حدود 1 سالو نیم پیش دکتر رفتم و در 4 نوبت آمپول triamcinolone تزریق شد طی 4 هفته
    که کوچکترین تاثیری نداشت
    حتی وقتی نعوظ هم نیست آلت سفته ( بعضی اوقات )
    هنگام نغوظ درد دارم
    و کجی به سمت چپ هم نسبت به پارسال افزایش داشته
    1.راهی هست که این درد برطرف شه ؟
    2.با لیزر قابل درمان نیست ؟
    3.اگر هیچ اقدامی نکنم در آینده باعث ناتوانی جنسی میشه ؟
    4. اگه آمپول زیافلکس وارد شه و پلاک کلسیفته باشه اثر داره آمپول ؟
    5.آمپول وراپامیل تاثیر داره در حال حاضر؟
    سر این موضوع افسردگی خیلی شدیدی گرفتم لطفا جوابای سئوالامو بدید
    از عمل پروتز هم ترس دارم و نمیتونم انجام بدم
    تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      1.راهی هست که این درد برطرف شه ؟..............کپسول سلکسیب 100 میلی صبح و شب برای مدت یک ماه استفاده کنید
      2.با لیزر قابل درمان نیست ؟........................خیر ولی برخی امواج اولتراسوند را تا حدودی موثر می دانند
      3.اگر هیچ اقدامی نکنم در آینده باعث ناتوانی جنسی میشه ؟.......................غالبا خیر
      4. اگه آمپول زیافلکس وارد شه و پلاک کلسیفته باشه اثر داره آمپول ؟........................در پلاک های کلسیفیه کمتر اثربخش هست
      5.آمپول وراپامیل تاثیر داره در حال حاضر؟...........................تا حدود کمی بله اثربخش هست
      البته در سن شما پیرونی خیلی بعید هست و در عکس هم به نظرم پیرونی نباشد گرچه برای تشخیص دقیق تر نیاز به لمس آلت و بعضا سونوگرافی است.
    2. تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      تشکر فراوان
      فقط 3 سئوال فراموش کردم
      1. تو این دو سال و نیم درد این بیماری سال اول درد خیلی خیلی زیاد بود هنگام نعوظ اما الان که حدود 2.5 سال از درد اول میگذره درد به صورت قابل توجهی کم شده و فقط هنگام نعوظ وقتی لمس نسبتا شدید بشه درد زیادی داره تو این بیماری امکانش هست درد از بین بره به صورت طبیعی؟

      2.رشد پلاک عمر محدودی داره ؟ یا تا همیشه رشدش ادامه داره و این عجبیب نیست که در چند جا که اصلا نزدیک هم نیستن چندین پلاک مشاهده بشه؟

      3 . من بعد از سال اول حدود 6 ماه ویتامین E مصرف کردم
      و الان هم بعد از توقف 1 ساله دوباره دارم استفاده میکنم
      آیا در رشد پلاک موثره؟
      از وقتی که میزارید ممنونم?
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      1. تو این دو سال و نیم درد این بیماری سال اول درد خیلی خیلی زیاد بود هنگام نعوظ اما الان که حدود 2.5 سال از درد اول میگذره درد به صورت قابل توجهی کم شده و فقط هنگام نعوظ وقتی لمس نسبتا شدید بشه درد زیادی داره تو این بیماری امکانش هست درد از بین بره به صورت طبیعی؟..........................بله اصولا روند بیماری طوری است که درد همیشه از بین می رود.

      2.رشد پلاک عمر محدودی داره ؟ یا تا همیشه رشدش ادامه داره و این عجبیب نیست که در چند جا که اصلا نزدیک هم نیستن چندین پلاک مشاهده بشه؟......................رشد پاک بعد از مدتی متوقف می شود و رشد نمی کند

      3 . من بعد از سال اول حدود 6 ماه ویتامین E مصرف کردم و الان هم بعد از توقف 1 ساله دوباره دارم استفاده میکنم آیا در رشد پلاک موثره؟ ...........................بله موثر هست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر احمد پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 379 مشاهده پرسش
    با سلام و تشكر بابت پاسخ
    در ادامه سوال با كد رهگيري c84gu6117600 كه حضرتعالي پاسخ داديد:
    ١-ايا مي توان به جاي كوتريموكسازول از سفيكسيم 4٠٠ استفاده نمود؟ به نظر شما كدام مناسب تر است؟

    ٢- همزمان با التهاب پرستات دچار هموروئيد گريد ١ شدم. ايا درمان هموروئيد با شياف انتي هموروئيد يا با جراحي ليزري باعث تشديد علايم التهاب پرستات مي شود و يا تاثيري ندارد؟

    با تشكر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      ١-ايا مي توان به جاي كوتريموكسازول از سفيكسيم 4٠٠ استفاده نمود؟ به نظر شما كدام مناسب تر است؟.........................هر دو مناسب هستند مشکلی نیست اگر از سفیکسیم استفاده کنید.

      ٢- همزمان با التهاب پرستات دچار هموروئيد گريد ١ شدم. ايا درمان هموروئيد با شياف انتي هموروئيد يا با جراحي ليزري باعث تشديد علايم التهاب پرستات مي شود و يا تاثيري ندارد؟ .....................تاثیری ندارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۰ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط