اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدیه یکشنبه ۲۲ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 342013 مشاهده پرسش
    سلام وقت شما بخیر. من دختری مجرد هستم و جدیدا متوجه شدم که در ورودی واژنم یک ضایعه ی گوشت مانند هست که راه واژن رو تا نصفه بسته و شبیه خال گوشتی هست! میخواستم بدونم، گوشتی که در ورودی واژنم هست چیه؟ من خیلی نگرانم از یک نفر پرسیدم گفت که اگر درد و خارش نداره مشکلی نداره و جای نگرانی نیس. اما من فکر میکردم که اون پرده بکارتم هست ولی گفتن نه پرده بکارت شما هنو نمایان نشده و اگر بیشتر فشار بیارید ب خودتون پرده نمایان میشه. لطفا من رو راهنمایی کنید، من باید چه کاری انجام بدم؟ خیلی خیلی نگرانم اگر اون پرده بکارت نیس پس دلیل بودنش چیه ممنون اگ پاسخ بنده را بدهید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۱ خرداد ۵( 2 ماه پیش)

      سلام
      من بجز پرده بکارت زائده ی غیر طبیعی نمی بینم خال گوشتی ابتدای واژن شما نیز مشکوک به زگیل تناسلی نیست ولی برای اطمینان از این موضوع توصیه می کنم معاینه حضوری توسط متخصص زنان هم انجام دهید. برای اطلاعات بیشتر خودتان باید اضافه کنم که گوشت اضافه می تواند ناشی از علت های زیر باشد   

      ۱. پرولاپس (افتادگی اندام‌های لگنی)
      اگر احساس می‌کنید چیزی به سمت پایین فشار می‌آورد یا توده‌ای نرم از واژن بیرون زده که با ایستادن یا زور زدن بدتر و با دراز کشیدن بهتر می‌شود، احتمالاً افتادگی رحم، مثانه (سیستوسل) یا روده است که به‌علت ضعف عضلات کف لگن (اغلب بعد از زایمان یا در سنین بالا) رخ می‌دهد.

      ۲. کیست یا پولیپ
      اگر توده‌ای کوچک، نرم و معمولاً بدون درد لمس می‌شود، می‌تواند کیست دیواره‌ی واژن یا پولیپ دهانه‌ی رحم باشد که اغلب خوش‌خیم است اما باید بررسی شود.

      ۳. زگیل تناسلی (HPV)
      اگر برجستگی‌های ریز، گوشتی‌رنگ یا خوشه‌ای در ناحیه‌ی واژن یا اطراف آن دیده می‌شود، احتمال زگیل تناسلی ناشی از ویروس HPV وجود دارد که از طریق تماس جنسی منتقل می‌شود و نیاز به درمان دارد. (عکس های این بیماری جنسی را در مقاله زگیل تناسلی مردان ببینید)

      ۴. پرولاپس مجرای ادرار (کارونکل یا پرولاپس اورترال)
      اگر توده‌ی کوچک قرمز و حساس دقیقاً در محل خروج ادرار دیده می‌شود، ممکن است مربوط به مجرای ادرار باشد؛ این مورد در حیطه‌ی اورولوژی قرار می‌گیرد و گاهی با سوزش یا خونریزی همراه است.

       

      ۵. توده‌های ناشی از عفونت یا آبسه
      اگر توده همراه با درد، قرمزی، گرمی و گاهی تب باشد، می‌تواند آبسه‌ی غدد (مثل غده‌ی بارتولن) یا عفونت باشد که نیاز به درمان دارد.

    2. تصویر کاربر مهدیه جمعه ۱۹ دی ۹۹( 5 سال پیش)
      <p>سلام ببخشید من به خانمی این عکس را نشان دادم و گفتن که پرده اون نیس و هنوز نمایان نشده من وقتی فشار میارم زیر اون سوراخ یک چیزی نمایان میشه ک معلومه سوراخ داره چون هنگام معاینه خودم ک انجام دادم و ترشحاتی ک اومد معلوم بود اون سوراخ داره بعد اگه این پرده هست سوالم اینه ک چرا اون لبه از روی اون گوشتیه بلند میشه و بهش چسبیده نیس ولی زیر اونی ک از روش بلند میشه هنوز اون گوشت انگار ب جایی چسبیده هست و اونگونه نیس ک باز باشه غیر از اون سوراخ ک دیده میشه.</p> <p>ممنون میشم علت اینک اون لبه از روی اون گوشت مانتدی که میگویید پرده من اونه چرا بلند میشه میترسم یعنی پاره شده که اون ازش بلند میشه من اصلا رابطه نداشتم خواهش میکنم جواب این را هم ب بنده در اسرع وقت بدهید چون من هم ب ان خانم گفتم اون پردمه و علت اینو ازشون خواستن ک چرا اون لبه ازش بلند میشه ایا طبیعی هست</p>
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۲ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      واقعیتش اینه که این چیزایی که می فرمائید در این عکس ها به وضوح مشخص و قابل افتراق نیست و اون چیزی که شما مستقیما با چشم می بینید در عکس مشخص و واضح نیست لذا برای رفع نگرانی تان نیاز به معاینه ی حضوری است.
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر پریسا شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 559 مشاهده پرسش
    سلام من خانم متاهل 27ساله ای هستم کا در کلیه راستم التهاب و یک سنگ 15میلیمتری وجود دارد. راه درمان چیست؟ ایا حتما به علم جراحی نیاز است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بهترین و کم عارضه ترین روش برای درمان این سنگ، سنگ شکنی برون اندامی است که به آن ESWL می گویند و با توجه به سایز سنگ و ورمی که در کلیه ایجاد کرده است حتما نیاز به درمان دارد.
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 273 مشاهده پرسش
    جوان مجردی هستم بدلیل رابطه نداشتن با فرد دچار زود انزالی شدم چطور میتونم درمانش کنم چ دارویی باید مصرف کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      این موضوع ربطی به رابطه نداشت ندارد . در کل زودانزالی درمان قطعی ندارد ولی با درواروهایی مثل بیحس کننده های موضعی و قرص هایی مثل پاروکستین 20 میلی یا سرترالین 50 میلی( بصورت دائمی و روزانه یک عدد یا اینکه 6 ساعت قبل از نزدیکی)، می توان آن را کنترل کرد ولی تا زمانی که دارو مصرف می کنید موثر است و با قطع دارو مشکل مجددا ظاهر می شود
      اسپری لیدوکائین 10 درصد یا کرم زایلا-پی یکی از این داروهاست. 20 تا 25 دقیقه قبل از مقاربت و حتی قبل از سفت شدن آلت به کلاهک آلت و زیر آن و یا کلاهک به اضافه نیمه انتهایی آلت یا تمام آلت بزنید(بر حسب شدت زود انزالی و میزان سفتی آلت). حتما بعد از احساس بی حسی و قبل از شروع روابط جنسی آلت خود را بشورید.
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 456 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر ،من کلیه راستم تو سنو گرافی نشون داده ک 81میلی متر هست و کلیه چپم 130میلی متر میخواستم ببینم ک کلیه راست من جزو دسته هیپوپلازی قرار میگیره یا ن البته کلیه من سنگ ساز هست و تا حالا 7 بار pcشده الانم هم سنگ کلیه متعدد ب نفع شاخ گوزنی برام نوشته تو سونو
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      از آنجایی که کلیه چپ بطور جبرانی بزرگ تر شده احتمال کوچکی کلیه راست بدلیل هیپوپلازی مادرزادی باشد
  • تصویر کاربر سامان شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 7975 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ، خسته نباشید
    من چند وقتیه که موقع ادرار کردن درد و سوزش و بعضی وقت ها خارش در داخل نوک آلت خودم احساس میکنم و بعد از ادرار کردن هم احساس میکنم کمی از ادرار باقی مونده اما خارج نمیشه ، و از یکی دو سال پیش هر چند وقت درد گنگی رو برای 5 10 دقیقه در یکی از بیضه های خودم احساس میکنم (که حدود یکسال بود این مشکل رو نداشتم) اما تازگی که این مشکل سوزش و درد رو موقع ادرار دارم باز مشکل درد بیضه هام برگشته و هر یکی دو روز 5 تا 10 دقیقه یه درد گنگی رو احساس میکنم و اینکه مشکلی تو رابطه جنسی هم مشکلی ندارم رابطه محافظت نشده هم نداشتم تا حالا (کنار پوست آلتم از چند سال پیش خارش داشت و قرمز میشد و حتی مدتی ترشحات داشت که هر بار دو سه روز که از پماد کلوبتازول استفاده میکردم مشکل برای مدت چندین ماه حل میشد)
    لطفا راهنماییم کنید که ایا عفونت ادراری دارم؟
    و اینکه مشکل بیضه هام که هر چند وقت یکم درد میگیره از چی میتونه باشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      لطفا راهنماییم کنید که ایا عفونت ادراری دارم؟ .......علائم بیشتر به نفع عفونت ادراری یا با احتمال بیشتر عفونت مجرای ادراری یا پروستات هست و لی نیاز هست ابتدا آزمایش کشت و کامل ادرار انجام دهید.
      و اینکه مشکل بیضه هام که هر چند وقت یکم درد میگیره از چی میتونه باشه.........................میتونه اسپاسم عضلات انتقال اسپرم، التهاب و بعضا واریکوسل باشد ولی درکا موضوع نگران کننده ای نیست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط