اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر پريسا شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 311 مشاهده پرسش
    من مطمئن نيستم كه مبتلا به زگيل تناسلي شدم. ولي يك زائده كوچيك و به اندازه ٢ ميليمتر در قسمت انتهايي لبهاي اندام تناسلي ايجاد شده
    بجز معاينه چطور ميتونم بدونم كه چيه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      عکس ها که خیلی بی کیفیت و تار و نامشخص بودند ولی بجز معاینه از طریق نمونه برداری از ضایعه و آزمایش HPV PCR می توانید پی ببرید.
  • تصویر کاربر سید شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 219 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر وقتتون بخیر...بنده جوان 22 ساله ای هستم که از پارسال یک ضایعه پوستی در ناحیه ختنه گاهم هست اوایل شبیه یک التهاب پوستی کوچک بود زیاد بهش دقت نکردم بعد از 3 ماه رفتم دکتر پوست و برام دو سه تا پوماد نوشت طی چندین سری که رفتم و گفت چیز مهمی نیست ... بعد که دیدم خوب نشدم چندین بار پیش ارولوژیست رفتم و اونها هم میگفتن چیز مهمی نیست اما این ضایعه الان بیشتر شده و در موقع نعوظ رنگ قسمت هایی در ناحیه ختنه گاه و کلاهک الت سفید میشه و با مقداری پوسته ریزی در او نواحی همراه است...واقعا نگرانم الان باید چکار کنم؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم لذا لطفا عکس واضح بفرستید.
    2. تصویر کاربر سید شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      ...
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      این ضایعات لیکن پلان هست . لیکن پلان یک بیماری التهابی نسبتاً شایع پوست و مخاط است و منشا آن خودایمنی است. یعنی سیستم ایمنی بدن در طی این بیماری علیه بخش‌های طبیعی پوست، مخاط، مو و یا ناخن خود فرد فعال می‌شوند.علت اصلی آن تاکنون ناشناخته باقی‌مانده است. قابل ذکر است که این بیماری مسری نیست، یعنی از شخصی به شخص دیگر انتقال نمی‌یابد ولی استرس می‌تواند این بیماری را بدتر کند. لیکن پلان یک بیماری مزمن است اما در بسیاری از موارد طی دو سال کاملاً از بین می‌رود. در درمان این بیماری معمولاً از پمادهای موضعی کورتونی استفاده می شود. مثل پماد هیدروکورتیزون
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر بی یکشنبه ۲۲ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 475 مشاهده پرسش
    با سلام.
    خسته نباشید. من چند روز پیش سوال از شما پرسیدم و سه تا سونوی مختلف نشون دادم که گفتید لازم نیست کاری بکنید. اقای دکتر متاسفانه دو روزه دوباره درد اومده سراغم از وقتی که قرص تاوانکس میخورم. همراه بیضه درد کمر درد قسمت یکم بالاتر از لگن و قسمت کلیه سمت راست رو دارم که یه درد خفیف مثل گرفتگی هست و احساس میکنم بیشتر موقه هایی که درد میگیره بیضه سرد میشه و دست میزنم سرده.. متاسفانه دو سه هفتس این مشکلات پیش اومده و از اون موقع هم یه خشکی تو لبم احساس میکنم و هی دوست دارم آب بخورم .. قندمم نرماله ناشتا معمولا زیر 100 هست... وقتی درد میگیره احساس میکنم یه سنگ توشونه. سونوگرافی هم چیزی رو نشون نمیده در بدترین حالت از سه تا سونوگرافی واریکوسل زیر سه میلیمتر هست که من فکر نمیکنم این دردها بخاطر این باشه.. اگه کمکم کنید ممنون میشم متاسفانه بخاطر همین دردها آزمون phd رو هم از دست دادم به خاطر فکر و ذهن و دردش. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۲ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به نرمال بودن سونوگرافی ها به نظرم مشکل شما ارتباطی به سیستم ادراری تناسلی تان ندارد و تصورم این هست که منشا عصبی دارد و بهتر است با متخصص مغز و اعصاب یا روانپزشک مشورت کنید.
  • تصویر کاربر وحید شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 28196 مشاهده پرسش
    سلام من 25سال سن دارم مجردهستم ویه دوماهی هست که سرالتم همیشه سرده و احساس میکنم میل جنسیم کم شده قبلاکه به التم دست میزدم یه هس خوبی داشتم دیگه اون حسو ندارم تا حالا رابطه ی هم نداشتم ممنون میشم کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم آزمایشات هورمون های جنسی را انجام دهید اگر نرمال باشد مشکل شما ریشه روانی دارد بویژه در افسردگی های خفیف اینحالت رخ می دهد و البته اینحالت گذرا و موقتی است
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 1668 مشاهده پرسش
    سلام من مرد ۳۴ساله ای هستم بیماری هپاتیتBدارم ناقل سالمم میخوام کلیه ام را بفروشم میشه یا نه ⁉ چه کار کنم راهنماییم کنید لطفاً ⁉
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۱ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      افراد مبتلا به هپاتیت B هم تحت شرایط خاص می توانند کلیه خود را اهدا کنند برای انجام کارهای مقدماتی لازم است که به انجمن حمایت از بیماران کلیوی مراجعه کنید. آدرس سایت عبارتست از : http://www.irankf.com/
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط