اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر حامد جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 289 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر.
    دکتر چند ماه پیش یه لکه سیاه روی الت تناسلیم دیدم که نه درد داشت نه خارش بهش توجه نکردم تا امروز که دیدم به 5،6 تا رسیده
    لطفا بهم بگین چی هست و چیکار باید بکنم،
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      این ها زگیل تناسلی هستند و توصیه می کنم هرچه زودتر درمان کنید. یکی از روش های مناسب درمانی لیزر هست.
      توصیه هایی که برای کنترل زگیل تناسلی و کاهش میزان عود و در بعضا ریشه کنی آن می شود:
      • عدم اصلاح موهای ناحیه تناسلی با تیغ وترجیحا استفاده از ماشین های اصلاح سر با شماره نه چندان پائین
      • نخاراندن ناحیه تناسلی
      • عدم خشک کردن ناحیه تناسلی با حوله بصورت مالشی
      • عدم استفاده از لیف در ناحیه تناسلی
      • کم کردن دفعات نزدیکی در صورت ابتلای همزمان شریک جنسی
      • قطع رابطه جنسی غیر ایمن
      • استفاده از کاندوم
      • چکاپ دوره ای توسط خود فرد و نیز پزشک با درشت نمایی مناسب
      • درمان سریع هر ضایعه جدید ترجیحا با روش های سریع الاثرتر مثل لیزر
      • تقویت سیستم ایمنی از طریق:
      o عدم استفاده از دخانیات و الکل
      o استفاده از سبزیجات و میوه جات تازه بویژه سیر تازه
      o استفاده از مکمل ها و آنتی اکسیدان ها
      o ورزش
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 397 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت شما آقای دکتر.
    من ۲ردز پیش آزمایش چکاب کامل دادم و کراتین خون من در آزمایش ۱.۲ بوده.میخواستم ببینم خطرناکه یا مشکلی نداره .با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      کراتی نین یک ممیز دو (1/2) طبیعی است و مشکلی ندارد.
  • تصویر کاربر حسن جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 328 مشاهده پرسش
    سلام
    من دو سه هفته ای است که زیر سرآلتم جایی که خیلی حساس است وگوشت سر آلت شروع می شود اطراف پیش آبراه،احساس سوزش یا درد دارم زمانی که به شرط یا لباس برخورد میکند یا می‌چسبد ضمنا هنگام ادرار سوزش ندارم می خواستم بدونم علت ودرمانش چیه ؟با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      البته بدون معاینه مشکل بتوان نظر داد ولی شاید التهاب و حساسیت باشد
      برای دوهفته پماد هیدروکورتیزون شب ها رو ناحیه بزنید
    2. تصویر کاربر حسن پنجشنبه ۲۸ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      با سلام دوباره

      توضیح بیشتر اینکه یه مقداری هم دستکاری کرده بودم البته آن قسمت زیر آلت رو به دیوار مالیده بودم که احتمال داره ازداخل زخم شده باشد البته چند سال پیش ویک درد کهنه ای هنگام لمس داشت واین یکی دوهفته هم با دستگاه وکیوم وهمچنین کشش با دست ،یه مقداری دستکاری کردم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      با توجه به توضیحات جدید به نظر اگر کاریش نداشته باشید خودبخود برطرطرف می شود ولی انجام این کارای آسیب رسان ممکن است منجر به عوارض پایدار و ماندگار شود.
    4. تصویر کاربر حسن جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      ببخشید آن کرمی که گفتید استفاده کنم یا نه؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      استفاده کنید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر پ.م جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 278 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    حدود 12 روز پیش بعد از نزدیکی که داشتم دچار التهاب و تورم آلت شدم و سر آلت هم محل خروج ادرار حالتی مثل جوش دیدم به پزشک متخصص عمومی مراجعه کردم گفت حساسیت هستش برام پماد کلوبتازول تجویز کردند با قرص سیتریزین بعد از حدود یکهفته استفاده خوب شدم ولی امروز متوجه ی رگ سیاهرنگ زیر بیضه هام شدم و نمیدونم تازه ایجاد شده یا از قبل بوده خواستم بفرمایید که چیکار باید بکنم
    ممنونم از لطف شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر بوضوح قابل ویت است عکس بفرستید در غیر اینصورت بهتر است معاینه شوید البته در کل بعید می دانم موضوع مهم و نگران کننده ای باشد.
  • تصویر کاربر رامین جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 329 مشاهده پرسش
    با سلام
    دو سه روزی است که در بیضه هام احساس درد میکنم البته درد به صورت مقطعی هستش و بعد از یه ساعت کم میشه درد. به طوری هستش که وقتی به بیضه هام و طناب بیضه ها دست میزنم دردش بیشتر میشه و بعضی وقتام درد به ناحیه پایین شکم کمی بالاتر از آلت تناسلی میرسه . تو اینترنت سرچ کردم نوشته بود از کمپرس یخ استفاده کنید این کارم کردم مدتی درد رو از بین میبره ولی بازم درد ظاهر میشم. ممنون میشم راهنمایی کنید و آیا اینکه میتونه مشکلی پیش بیاره واسم
    هر کاریم که میکنم خجالت میکشم که به پزشک مراجعه کنم
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      احتما دارد دردتان منشا التهاب و شاید عفونت داشته باشد و گاهی هم می تواند منشا کمری داشته باشد اگر تداوم داشت یا تشدید یافت انجام سونوگرافی از بیضه ها و مراجعه ی حضوری به ارولوژیست را توصیه می کنم . می توانید موقتا کپسول سلکسیب 100 میلی صبح و شب برای یک هفته استفاده کنید در صورت تشدید درد یا تورم حتما نیاز به مراجعه هست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۲ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط