اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر رضا دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 328 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر... پسری هستم 18ساله... به خاطر باشگاه بدنسازی طی دو هفته شیش میل تستسترون یک میل سوس کراچی و دو میل دکا تزریق کردم و تزریق رو قطع کردم و دیگه سراغش نرفتم... حالا بعد دو ماه استرس اینو دارم که نکنه عقیم شم... ممکنه با نه میل عقیم شم؟؟ تو رو خدا پاسخ بدید.. مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      برای پاسخ به این سوال بایستی آزمایش اسپرم انجام دهید
  • تصویر کاربر علی سه شنبه ۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 371 مشاهده پرسش
    سلام - با خوردن کمی ترشی تند یا ایستاده ادرار کردن - نمی دونم این مشکل از سه روز پیش شروع شد - خارش در مجاری ادرار و کمی سوزش در مقعد و التهاب در نشیمن گاه - خیلی سریع به اورژانس رفتم و یک سرم و یک اگزامتازون بهم زدن و قرص های فنازومکس و یه آنتی بیوتیک قوی بهم دادن که تا فردای اون روز - یعنی پریروز از این قرص ها می خوردم تا اینکه با لمس لوله مجاری دردم بیشتر شد و دباره به بیمارستان رفتم و خودمو به یه متخصص ارولوژیست نشون دادم که ایشان ازم یه تست خون و یه سونوگرافی نوشتند و سونو گرافی را گرفتم و تست خون هم افتاد واسه فردا ناشتا - اما کشت ادرار هم روز اول گرفته بودند و هنوز جوابش نیامده - اما در تست اولیه ادرار همه چیز خوب بود و حتی باکتری هم نداشتم - احساس کردم که باید قارچ باشد - به هر صورت - کوچکی بیضه داشتم و آن هم به دلیل اوریونی بود که گرفته بودم و خیلی نگرانم می کرد و می کند - الان جواب سونوگرافی ام این است : ابعاد کلیه ها و ضخامت کورتیکال طبیعی است - طول کلیه راست 103 و کلیه چپ 106 سانتی متر است - سنگ ندارم - و توده فضا گیر در کلیه ها مشاهده نشده - جداره مثانه طبیعی است - پروستات با ابعاد 27 در 31 در 38 میلی متر و حجم تقریبی 17 سی سی و بعد از تخلیه ادرار به 21 سی سی - ( چرا بیشتر شده ) فکر کنم پس و پیش نوشته —--- در برسی سونوگرافی بیضه ها داریم : بیضه ها با ابعاد کوچکتر از حد معمول و اکوی پارانشیمال کاملا هتروژن است - نمی فهمم چیه ؟؟ تصویر کانوهای هایپو اکو و هایپر اکو کوچک پراکنده در پارانشیم هر دو بیضه مشهود است - این هم نمی فهمم چیه ؟؟؟ ابعاد بیضه راست 12 در 22 و چپ 9 در 20 - —--- اپیدیدیم سمت چپ نرمال و سمت راست دارای یه کیست ساده است به ابعاد تقریبی 12.5 در 6.5 - هیدروسل و واریکوسل ندارد- —- اما احساس ترس دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      عفونت مجاری ادراری چگونه شکل می گیرد؟............علل متعدی دارد ولی خیلی اوقات علتش ناشناخته هست
      و آیا ریشه کن می شود؟..........................غالبا با دارو ریشه کن می شود
      با کوچک بودن بیضه ها چگونه می توانم به فکر نوزاد باشم ؟ آیا روشی هست ؟ ............................برای پاسخ به این سوال ابتدا بایستی آزمایش اسپرم و آزمایش هورمونی انجام دهید
  • تصویر کاربر ارین دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 258 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت اقای دکتر من 32سالمه و الان 6ماه هست ازدواج کردم ازمایش سونوگرافی دادم و بیضهای من از حد نرمال کوچک هستن راست 8وچپ 6 درمانی داره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      راهی برای افزایش سایز بیضه ها نیست توصیه می کنم آزمایش هورمون های جنسی و آزمایش اسپرم انجام دهید
  • تصویر کاربر علیرضا سه شنبه ۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 290 مشاهده پرسش
    سلام دکتر خسته نباشید من بعد از ظهر دو ساعت خوابیدم و الان بعدش که بیدار شدم احساس خارش در یک قسمته پوسته بیضه و یک قسمته الت شدم ،بعد دیدم که یه ملتهب شده مثه یه سری جوشه سفته به هم پیوسته که تقریبا قرمزه تیره اند ،پوسته بیضه تو اون ناحیه که جوش زده ضخیم شده چون خیلی یک دفعه پیش اومد خیلی نگران شدم ( از لحاظه رابطه ی جنسیم فقط سک بار اونم یک ساله پیش داشتم ، 22 ساله هم هستم ) ،میخاستم یه راهنماییم بکنید که چی کار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      کیفیت عکس مناسب نیست و تار هست
    2. تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      عکس و توضیحات
    3. تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      ایا امکانش هست فقط یه حساسیت پوستی باشه؟
      چون اولین بارم هست
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      بله امکانش هست که حساسیت پوستی باشه با اینحال بهتر است حضوری هم توسط پزشک معاینه شوید
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر علی سه شنبه ۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 292 مشاهده پرسش
    سلام.اقای دکتر خسته نباشیدپیرو سوال قبلی من تصمیم گرفتم بیام معاینه خدمتتون و درنهایت به امید خدا عمل .فقط چند سوال در مورد عمل ازتون داشتم.1-بنده از اردبیل میام قاعدتا مشکل جا و اینها هست میخواستم بدونم ایا بلافاصله بعد از معاینه عمل صورت می گیره تا من بیام دو سه روز بمونم تهران و عمل کنم برگردم چند روز فاصله بین معاینه و عمل معمولا وجود داره؟2.کدوم بیمارستان عمل می کنید؟3.ایا عمل میکروسرچری با بیهوشی کامل هست.وعمل چقدر زمان می بره .اینکه چند ساعت بعد مرخص می فرمایید.4.ایا تو ماه رمضان هم عمل می کنید من خیلی زمان از دست دادم میخواستم بیام.ممنون با عرض پوزش سوالات زیاد شد.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      1-بنده از اردبیل میام قاعدتا مشکل جا و اینها هست میخواستم بدونم ایا بلافاصله بعد از معاینه عمل صورت می گیره تا من بیام دو سه روز بمونم تهران و عمل کنم برگردم چند روز فاصله بین معاینه و عمل معمولا وجود داره؟...........................معمولا ۴ الی ۵ روز فاصله هست
      2.کدوم بیمارستان عمل می کنید؟..........................در یک مرکز جراحی
      3.ایا عمل میکروسرچری با بیهوشی کامل هست...........................بله
      وعمل چقدر زمان می بره ...............................حدود یک تا یک و نیم ساعت
      .اینکه چند ساعت بعد مرخص می فرمایید................................بعد از ظهرش مرخص می شوید
      4.ایا تو ماه رمضان هم عمل می کنید ....................................بله
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۶ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط