اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر پویا دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 505 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما جناب دکتر،، پسری هستم 18 ساله که تا به حال رابطه جنسی نداشتم و بیشتر از یک سال هست که خودارضایی را ترک کردم و مدت سه سال عست که به خاطر مشکلات روانی و گاها افسردگی و عدم تمرکز روی دروسم به پزشکای متعددی مراجعه کردم و تا به حال برام چندین و چند مدل قرص نوشتن که یکی از این قرصا اتوموکستین بود که بعد از مصرف دچار مشکل دفع منی بعد از ادرار بودم و چون خودم احتمال داده بودم اون مایع منی باشه بعد چند روز مصرف دیگه استفاده نکردم و مشکلم برطرف شد اما مشکل دفع منی بعد از ادرار بعد از یک سال و الان باز داره برام تکرار میشه با وجود اینکه دیگه اتوموکستین مصرف نمی‌کنم و بعد از هر بار دفع اون مایع به احتمال منی بیضه هام درد می گیرن. البته در حال حاضر به خاطر مشکلات روانی و افسردگی به دستور پزشک هنوز هم قرص مصرف می کنم که شامل این قرص ها میشه: ونلافاکسین75یکی صبح یکی شب، قرص مدافینیل200صبحها، قرص دلوکسیتین20یکی شبها.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      مایعی که خارج می شود منی نیست و در سن شما بیماری محسوب نمی شود و جای نگرانی ندارد
  • تصویر کاربر مرتضي سه شنبه ۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 286 مشاهده پرسش
    سلام اقاي دكتر من يك روزه متوجه شدم داخل كيسه بيضه يك كيست به اندازه نخود دارم و تكون ميخره قشنگ بالا پايين ميشه واي هيچ دردي نداره و خيلي نگرانم .لازم بذكره بگم پارسال چكاپ كردم همينطوري بخاطر بچه دارشدن كه دكتر گفت واريكوسل ضعيف داري و جاي نگراني نيست . ممنون ميشم راهنماييم كنيد باتشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم. بایستی معاینه شوید یا سونوگرافی انجام دهید. شاید کیست اپیدیدیم باشد.
    2. تصویر کاربر مرتضي سه شنبه ۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام اقاي دكتر ممنون از راهنمايي و ويزيت خيلي خوب و راحتتون خدا خيرتون بده فقط يه پرسش اين كه من راجب تحقيقي كه كردم درمورد كيست اپيديديم و اين كه شفافه و باچراغ زدم و ديدم دقيقن كيستش. شفافه و يهو هم بوجود اومد فقط نگران بچه دارشدنم چون همسرم يك بار سقط كرده و مجدد تصميم داريم حالا منو يك راهنمايي كنيد تا ازنگراني در بيام و من تهران نيست و دسترسي به شما تا يك ماه آينده ندارم و به هردكتري هم اعتماد ندارم
      باتشكر فراوان
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      کیست تاثیری در باروری ندارد
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر حسین دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 313 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقت بخیر... یه هفته پیش عمل واریکوسل چپ انجام دادم که تا سه چهار روز بعداز عمل خوب بودم ولی الان چند روزی هست وقتی که پامیشم راه میرم بیضه هام وحشتناک دردمیکنن دردشم تا یساعت میمونه نمیتونم راه برم میخواستم بدونم چکارباید کنم؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم معاینه شوید ( توسط پزشک معالج) و در صورت نیاز صونوگرافی از بیضه انجام دهید
  • تصویر کاربر جایر دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 367 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقتتون بخیر
    من مشکل عدم سفت شدن آلت رو دارم که در اثر تصادف و عوارض آن اتفاق افتاد. البته با استفاده از قرص این مشکل تا حدودی بر طرف می شد.
    من تصاویر یکی از آزمایشات رو هم برای شما ارسال می کنم.
    دکتر گفتن که قرص ها بعد از 6 ماه استفاده جواب میدن اما بدون قرص کماکان مشکل وجود دارد.
    خواستم از شما کمک بگیرم تا ببینم درمان این مشکل به چه شکلی هستش؟
    آیا آزمایشات خاصی باید بدم یا باید حضوری خدمت شما برسم؟
    ممنون میشم کمکم کنید.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      این سونوگرافی بیانگر نرمال بودن وضعیت عروقی ناحیه تناسلی شماست. آزمایشات هورمونی جنسی و تیروئیدی همراه با قند و چربی هم بایستی انجام دهید و اگر نرمال باشد برای مشکل تان علل روانی مطرح هست و بایستی مشاوره ی روانشناسی انجام دهید
  • تصویر کاربر ابوذر جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 341 مشاهده پرسش
    کم فشاری ادرار دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۹ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      سن؟
      از چه زمانی؟
      سایقه بیماری یا ضربه یا عمل؟
      سابقه دارویی؟
    2. تصویر کاربر ابوذر چهارشنبه ۱۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام .
      سنم ۳۵ سال است.

      حدود چهار و پنج سال شروع شد اما بتدریج بدتر شد الان حادتر شده.

      دو بیماری دارم
      یکی وسواس در طهارت و نجاست که بشدت در نحوه ادرار کردنم تاثیر داشته و در این زمینه بسیار دقت میکردم که تمیز بمانم و بعد از تخلیه ادرار همیشه دچار ترس و اضطرارب و استرس میشدم که نکنه مقدار ادرار بیرون بیات و من مجبور بشم لباسم رو عوض کنم که حس میکنم همین امر باعث شد در دراز مدت عضلات تخلیه ادرار من از حالت عادی خارج بشوند.
      دومین بیماری هم حساسیت شدید هست که بصورت خارش کل بدن خودش رو نشون میده و کهیر میزنه و حدود ده سال دچار این بیماری شدم.
      با مراجعه به پزشک هیدروکسی زین تجویز کرد که طی نه سال مصرف میکردم و از یکسال پیش بجای آن سیترزین مصرف میکنم که اخیرا روی بروشور سیترزین خواندم که برفشار ادرار اثر میگذارد که البته دو هفته ای هست میزان مصرفش را کم کرده ام.

      سابقه ضربه ندارم اما همان بخاطر وسواس شدید بعد از تخلیه ادرار استبرا میکردم که ناحیه مجرا گاهی دچار درد میشد.

      چند عکس از آزمایش یورو داینامیک مثانه فرستادم.

      با سپاس
    3. تصویر کاربر ابوذر چهارشنبه ۱۰ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام .
      سنم ۳۵ سال است.

      حدود چهار و پنج سال شروع شد اما بتدریج بدتر شد الان حادتر شده.

      دو بیماری دارم
      یکی وسواس در طهارت و نجاست که بشدت در نحوه ادرار کردنم تاثیر داشته و در این زمینه بسیار دقت میکردم که تمیز بمانم و بعد از تخلیه ادرار همیشه دچار ترس و اضطرارب و استرس میشدم که نکنه مقدار ادرار بیرون بیات و من مجبور بشم لباسم رو عوض کنم که حس میکنم همین امر باعث شد در دراز مدت عضلات تخلیه ادرار من از حالت عادی خارج بشوند.
      دومین بیماری هم حساسیت شدید هست که بصورت خارش کل بدن خودش رو نشون میده و کهیر میزنه و حدود ده سال دچار این بیماری شدم.
      با مراجعه به پزشک هیدروکسی زین تجویز کرد که طی نه سال مصرف میکردم و از یکسال پیش بجای آن سیترزین مصرف میکنم که اخیرا روی بروشور سیترزین خواندم که برفشار ادرار اثر میگذارد که البته دو هفته ای هست میزان مصرفش را کم کرده ام.

      سابقه ضربه ندارم اما همان بخاطر وسواس شدید بعد از تخلیه ادرار استبرا میکردم که ناحیه مجرا گاهی دچار درد میشد.

      چند عکس از آزمایش یورو داینامیک مثانه فرستادم.

      با سپاس
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      عكسي ارسال نشده است
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۶ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط