اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر shahab دوشنبه ۲۰ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 271 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید ببخشید دیشب تو باشگاه مبارزه میکردیم که دوستم با پا زد تو بیضه چپم الان خود بیضه نه داخل کیسه بیضم طرف چپش یه مقدار ورم داره درد زیادیم احساس نمیکنم دلیلش چیه مشکلی هست به نظر شما؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      اگر هنوز مشکل دارید توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۲۰ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 360 مشاهده پرسش
    سلام انقدر دردهایم زیاد است که بیشتر مواقع به خودکشی فکر می کنم زیرا برای انجام کوچکترین کار درمانده می شوم عضلات وماهیچه هایم پر از درد است به صورتی که نه خواب دارم ونه خوراک هیچ چیزی برایم لذت ندارد.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم ابتدا با روانپزشک مشورت کنید
  • تصویر کاربر مهیاریاسر دوشنبه ۲۰ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 311 مشاهده پرسش
    باعرض سلام و خسته نباشید.من 56روز پیش جراحی واریکوسل چپ باگرید2انجام دادم.امروزبیست دقیقه بسکتبال بافعالیت و پرش کم انجام دادم.باتوجه به شرایطم دوندگی وپرش من بسیارکم بود.میخواستم بدانم که امکان عود واریکوسل دراین صورت وجود دارد?ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      عور ارتباط چندانی به فعالیت ورزشی ندارد
  • تصویر کاربر مسعود دوشنبه ۲۰ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 419 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشيد از شما دكتر گرامي
    مدت يك ماهه پدرم با سن 62 سالگي در ادرارش خون ديده شد كه با مراجه به پزشك اورولوژيست و انجام سيستوسكوپي متوجه شديم سه تومور حدود يك سانت در بالاي مثانه پدرم ديده شده و توسط پزشك معالج اين تومور برداشته شد و نمونه به پاتولوژي ارسال شد كه جواب آن به پيوست ارسال مي گردد.و پزشك معالج سه هفته بعد از عمل 6 جلسه ب س ژ درماني را تجويز كرده الان حدود 11 روز از جراحي پدرم گذشته و با درد و بدون خونريزي ادرار ميكند و در ادرا مقداري پوست و خورده هاي سوزانده شده بافت ديده مي شود و مداوم تكرر ادرار دارد و طبق گفته ايشان تومور به صورت فلت بوده و به شكل قارچي مشاهده نشده و طبق جواب آزمايش به بافت آسيب نرسانده است ولي پزشك معالج نظر بر برداشتن مثانه دارد و ايشان از من خواسته كه نظريه پزشكان اورولوژيست ديگر را به او بدهم حال با توجه به تومور گريد 2 ديده شده و با توجه به اينكه بيمار 21 سال پيش عمل جراحي معده و روده و اثني عشر داشته بدليل زخم در اين نواحي و همچنين كيسه صفرا بيمار حدود 6 سال پيش راپراسكوپي شده و برداشته شده و هم اكنون ظاهرا باد فتخ دارد عاجزانه نظر محترمتونو به بنده كه نگران سلامتي پدرم هشتم بدهيد بي صبرانه منتظر جواب شما هستم پدرم بازنشسته ارتشه شغلش ممنون از لطف و عنايت و توجه شما به بيماران
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بجز گرید تومور stage تومور هم در تصمیم گیری برای نوع درمان مهم هست که در اطاعات شما و برگه ی پاتولوژی چیزی ذکر نشده به نظر من شاید بهتر باشد مجددنمونه برداری شود
    2. تصویر کاربر مسعود یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      باسلام و سپاس از ارسال پاسخ
      دكتر عزيز با توجه به نظر دكتر معالج كليه تومورهاي داخل مثانه تراشيده شده آيا ميشود نمونه اي جهت آزمايش برداشت چون به گفته پزشك با توجه به تومور يك سانتي حدود 2 سانت از محل تراشيده شده و سوال بعدي اينكه بدليل نزديك شدن به مرحله تزريق دارو در مثانه و اينكه مرتب از طريق ادرار دانه هايي به شكل لخته هاي خشك شده خون خارج مي شود آيا مشكلي از نظر تزريق دارو و عوارض دارو ايجاد نمي شود طبق تجويز پدرم مي بايست سه هفته بعد از جراحي تا6 هفته و هفته اي يكبار ب ث ژ تزريق نمايد و جلسه اول روز شنبه25 دي ماه 1395 مي باشد خواهشمندم مرا راهنمايي كنيد
      با تشكر از لطف و عنايات شما به بيماران محتاج كمك
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      پس بهتره فعلا همین درمان را ادامه دهید
      اينكه مرتب از طريق ادرار دانه هايي به شكل لخته هاي خشك شده خون خارج مي شود آيا مشكلي از نظر تزريق دارو و عوارض دارو ايجاد نمي شود؟...........................در صورت عدم عفونت ادراری و خونریزی واضح منعی برای تزریق نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر شیوا یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 381 مشاهده پرسش
    سلام.برای این که کسی بفهمه زیگیل در کانال مقعد داره یا ازچه نوعی هست باید کولوسکوپی بشود؟؟یا نه.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      رکتوسکوپی
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۳۰ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط