اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر میلاد یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 281 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت جناب دکتر و خسته نباشی:
    من حدود 10 سال هست که دچار کجی الت شدم و حدود 5 سال پیش به دکتر مراجعه کردم و قرص وراپامیل داد خوردم ولی پیگیری نکردم ولی چون امسال متاهل شدم نگران اینده هستم لطفا مرا راهنمایی کنید که آیا باید جراحی بشود؟ یا با دارو یا دستگاه وکیوم اصلاح میشود یا نه؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      جهت عکس ها مناسب نیست برای تصمیم گیری
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 537 مشاهده پرسش
    سلام من مرد ۳۴ ساله ام میخوام کلیه ام را اهدا کنم هپاتیت B دارم ناقل سالمم تو به داهات از توابع زنجان قیدار نورابادم امکانات ندارم اگر میشه به شماره به من بدید با شما مشاوره کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم با انجمن حمایت از بیماران کلیوی که متوی امر پیوند هست تماس بگیرید
      تهران
      خیابان ولی عصر
      بالاتر از چهار راه طالقانی پلاک 3
      88938035-88944251-88942570
  • تصویر کاربر فرهاد یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 259 مشاهده پرسش
    سلام دکتر عمل اعانه که الت مخفی نام داره شما انجام میدید؟از کجا میشه فهمید مخفی داریم یا نه؟هزینه به چه صورته؟ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      عمل اعانه که الت مخفی نام داره شما انجام میدید؟..................................بله
      از کجا میشه فهمید مخفی داریم یا نه؟......................باید معاینه شوید
      هزینه به چه صورته؟..........................بستگی به نوع کاری داره که قراره انجام بدیم
  • تصویر کاربر اصغری یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 248 مشاهده پرسش
    سلام دکتر . شما اگر بیمار اصرار داشته باشد کجی آلت حدود ده درجه را عمل می کنید ؟ یبار اومدم قبول نکردید ولی به لحاظ ذهنی خیلی اذیتم می کنه در ضمن 5 سال پیش واریکوسل عمل کردم الان محل عمل فتق شده بر اثر ورزش یعنی به اندازه دو تا بادوم با پوست در محل های عمل برآمده شده که با فشار شکمی بیشتر هم می شود . امکان انجام هر دو عمل با هم وجود دارد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      خیر عمل نمی کنم
  • تصویر کاربر خانم یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 2990 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب
    مادرم از سال 87 nephropathy IgA دارن و تحت نظر دکتر هستن و دفع پروتئین داشتند که با کنترل رژیم غذایی و وزن و پیاده روی و داروهای فشار خون کنترل شد. اما از دو سال پیش روند دفع پروتئین سیر صعودی داشته که به mg/24hrs3450 رسید که از آبان سال گذشته پردنیزولون 50 به همراه داروهای فشار خون از جمله دیلتیازم 60 و والسارتان 80 و 160 براشون تجویز شد. البته دیلتیازم بعد از چند ماه قطع شد . با پیگیری های دو ماهانه روند دفع پروتئین سیر نزولی پیدا کرد تا به mg/24hrs 195 رسید لازم به ذکر است که میزان دوز پردنیزولون نیز به 15 رسید. اما با کاهش دوز به 5/ 12 میزان دفع پروتئین به حدود 1710 رسید. البته در این ماه ، عفونت شدید دندانی هم داشتند که آموکسی سیلین و ا عدد دگزامتازون استفاده کردند. حدود 15 کیلو اضافه وزن دارن و در تمام یکسال پیاده روی قطع نشده است، اما وزن همچنان ثابت است. که با توصیه دکتر باشگاه رو هم شروع کردند. فشار خون در شرایط عادی و بدون تنش و فعالیت 9-8 /13-14 هست . اما در شرایط مثلا دو ساعت در اتاق انتظار به حدود 16.5 تا 17 هم رسیده است!
    بسیار نگران دقیق بودن روند درمانی ایشان هستم بنابراین با نفرولوژیست دیگری هم مشورت کردم ، و ایشون گفتند که در روند درمانی معمولا تجویز پردنیزولون نهایت 6 ماه می باشد اما برای مادر شما یکسال تجویز شده که من توصیه نمی کنم.
    و نوع داروی والسارتان رو هم موثر دونستند که پیشنهاد دادند حتما نوع خارجی استفاده بشه. علاوه براین مجدد دلتیازم 120 و فورزوماید 40 نیز تجویز کردند .(قبلا با مصرف دیلتیازم 60 افت شدید قند خون و فشار پیدا می کردند)
    مادرم کمکاری تیروئید دارند ولی سابقه دیابت ندارند.
    جناب آقای دکتر ، اگر ممکنه من رو در این مورد راهنمایی بفرمایید که کدام روند درمانی مناسب بیماری ایشون هست؟
    1. تصویر کاربر خانم دوشنبه ۱۳ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      ایشون 54 ساله هستن.
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۹ دی ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بایستی با متخصص نفرولوژیست مشورت نمائید
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۳۰ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط