اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر آزیتا سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 224 مشاهده پرسش
    با عرض سلام خدمت شما جناب آقای دکتر
    من زنی هستم 56 ساله که چندی پیش دچار خفگی شدم یعنی وقتی چیزی میخوردم در گلوم گیر میکرد و نفسم بند میومد یعنی دم و بازدمی نداشتم بعد در این حالت بی حال و بی جون میشم حتی آب هم نمیتونم بخورم تا اینکه انقدر بدنم مقاومت میکرد تا اون جسم توسط سرفه به بیرون پرت میشد به دکتر گوارش مراجعه کردم آندو کردم عفونت هلیکوباکتری شدید بود قرص بیسموت آموکسی سیلین دمپریدون امپرازول رانیتیدین مصرف کردم کمی بهتر شدم ولی باز چند روز پیش این اتفاق برام افتاد میخواستم ببینم علت این بیماری چیه؟ به پزشک گوش و حلق و بینی مراجعه بکنم؟ حتی دکتر گوارشم از بهترین دکترهاست ولی خیلی نگرانم خیلی حالم بد میشه وقتی احساس خفگی بهم دست میده از گلومم عکس انداختم در مری و جایه دیگه ام سوراخی دیده نشد
    بعد از 6 ماه هم آزمایش دادم عفونت بر طرف شده بود
    سونو کردم همه چیز در مجاری کلیه و صفرا خوب بود
    منهیه کیستی که در کلیه بود که اون هم دکتر چیزی خاصی نیست
    فقط میخواستم راجعه بیماریم کمکم کنید خیلی خودم و بچه هام نگرانن ممنون از وقتی که میزارید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بیماری شما در حیطه ی تخصصی اینجانب نیست
  • تصویر کاربر یاسر سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 278 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت آقای دکتر گل و مهربان؛
    آقایی 27ساله هستم که اخیرا در انزال هایم درد و سوزش داشتم و احساس میکردم آلتم درحال کنده شدن است!همچنین پس از آن موقع ادرار کردنم نیز کمابیش درد و کمی سوزش داشتم.ضمنا باید بگویم که یکی دوبار نیز قبلا همین مشکل برایم پیش آمده؛ بعلاوه مایع منی ام بسیار غلیظ است و سابقا در آزمایشات اسپرموگرامم بین شش تا هفت گلبول سفید وجود داشته است.شایان ذکراست بنده داروهای افسردگی و اختلال خواب نیز مصرف میکنم.
    حال میخواستم ببینم نظر شما دکتر توانا چیست و من چه کنم؟
    ممنون و منتظرم...
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      علائم شما به التهاب و یا عفونت پروستات می خورد البته بایستی معاینه شوید و بررسی های لازم در ابتدا صورت گیرد و بعد درمان مناسب شروع شود لذا بهتره حضورا به ارولوژیست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر سالار چهارشنبه ۱۴ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 284 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید به جناب دکتر
    اقایی هستم 32 ساله ساکن شیراز تقریبا بیشتر از یک ماهی هست که پوست بیضه و کمی از پایین الت مرتب خارش دارم که در روز و با فعالیت و مشغول بودن خارش ندارم یا خیلی کمتره ولی وقته خواب خیلی بیشتر میشه
    هیچ نشانی از مواردی که در مورد این مشکلات ذکر شده نیست
    به مدت یک هفته ای از کرم میکونازول استفاده کردم کمی باعث تسکین و کمتر شدن خارش میشد که باز هم خارش ادامه داشت و یه مدت خیلی کمی هم دارم کرم پرمترین استفاده میکنم که تاثیری زیادی نداشته و همچنان خارش دارم
    ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
    تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر فقط خارش دارید و مشکل دیگری نیست می توانید مدتی از لوسیون کلوتریمازول و پماد هیدروکورتیزون استفاده کنید روز ۲ بار بمدت یک ماه
    2. تصویر کاربر سالار سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله فقط خارش دارم
      ممنون جناب دکتر
    3. تصویر کاربر سالار سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام مجدد به جناب دکتر
      من این دو تا رو تهیه کردم
      طریقه مصرف هم لطف میفرمایید
      همزمان که نمیشه زد
      کدوم رو اول بزنم و چقدر بعد بعدی رو بزنم؟
      باید بعدش شسته بشه؟
      بازم ممنونم
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۴ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اول لوسیون رو بزن و نیم ساعت بعد ژماد بزن صبح و شب برای یک ماه
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر مجید سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 305 مشاهده پرسش
    آقای دکتر سلام وقت شما بخیر دو سوال داشتم 1- فاصله زمانی مناسب بین دو انزال برای باروری چقدر است؟ 2- از نطر پزشکی چه موادغذایی و یا میوه هایی در باوری و کیفیت اسپرم تاثیر دارند؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در حوالی زمان تخمک گذاری هر شب یا یک شب در میان رابطه داشته باشید
      برای بهرهگیری از مواد غذایی مفید به متخصص طب سنتی مراجعه کنید
  • تصویر کاربر حسام سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 215 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    بنده جوانی 27 ساله هستم و در 7 سالگی به روش سنتی ختنه کردم.به تازگی متوجه سوراخهایی روی آلت خود شده ام که به شدت نگرانم کرده البته اندازه آلت من نیز کوچک میباشد و مشکوکم که آلتم پرده دار نیز باشد. لطفا به عکسای ارسالی بنده نگاهی بندازید و راهنماییم کنید.
    بسیار سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      عکسی ارسال نشده است
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط