اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر حسام چهارشنبه ۱۴ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 311 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر محترم برای بنده ازمایش پرولاکتین ال اچ اف اس اچ تستسترون و اس اچ بی جی نوشته بودید که انجام دادم و نتیجه را به دکتر نشان دادم و مشکلی نداشت. اقای دکتر بنده کار میکنم و در حین کار و بعد از کار ضعف شدید جنسی دارم و بنیه ی بنده از لحاظ جنسی بسیار ضعیف است شب ها کمی شکم درد دارم و در سر کار به بنده فشار وارد می شود مدت بسیار زیادی است در خواب محتلم نشده ام چه راه اساسی برای افزایش اسپرم وجود دارد؟که خیلی سریع نتیجه بدهد چون بنده حدود دوسال از ترک خود ارضایی توان جنسی خوبی ندارم و دارای ضعف جنسی هستم و اون ارامش راحتی رو در بیضه ها ندارم و ارامش عمومی بدنم کلا از بین رفته و با هیچ قرص اعصابی جبران نمیشه فقط استراحت مطلق در خانه من رو دوباره به اون ارامش جنسی میرساند و ضعف بنده رو از بین میبرد که چنین چیزی برایم امکان پذیر نیست اگر ممکنه یه دارویی یه ماده ی اساسی معرفی کنید تا به ضعف یکساله بنده پایان بده ممنون میشم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۴ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من اگر مشکل هورمونی ندارید بهتر مدتی زیر نظر متخصص تغذیه برای بهبود مواد غذایی مصرفی باشدی و نیازی به دارو نیست
  • تصویر کاربر میثم سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    با سلام برای درمان زودانزالی قرص اسنترا50 مصرفش اشکال نداره ؟و به چه صورت باید مصرف بشه
    وایا راه حل بهتر وجود دارد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      راه حل بهتر استفاده از بی حس کننده های موضعی است
      ابتدا با نصف قرص شروع کن اگز اذیشت نشدی و تاثیری نداشت بکنش روزانه یک عدد
      روش دیگر مصرفش بصورت موردی ۶ ساعت قبل از رابطه هست
  • تصویر کاربر اس سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 426 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    من و همسرم تصمیم داریم هرگز بچه دار نشویم ... خواستم بپرسم عمل وازکتومی تا چه حد مطمین هست ؟
    و دیگر اینکه عوارض منفی این عمل چه می تواند باشد ؟

    با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      میزان اطمینان بخشی این عمل ۹۹.۹۹% است
      مثل هر عمل دیگری ریسک عفونت و درد بعد از عمل وجود دارد البته احتمالش خیلی کم هست
  • تصویر کاربر جمال سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 303 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر ضمن عرضه سلام وخسته نباشی.من سال گذشته به صورت اتفاقی متوجه کوچکی بیضه چپم شده به دکتر متخصص مراجعه کردم که تشخیصش واریکوسل نوع سه بود .باانجام سنوگرافی بیضه چپم چهارمیل کوچک شده بود.تست اسپرم هم دادم که همه چیزش خوب بود فقط تعداداسپرمام 53000بود که بایدبینه 60000تا120000میبود.بااین وجود یه هفته بعد عمل کردم.الان باگذشت هفت ما احساس درد مداوم اما خیفی در زیر شکمم بالای دستگاه تناسلی شدم .میخوا دوباره تست اسپرم بدهم.درضمن ۲۶ساله ومجرد هستم ّبااین وجود شانس بچه دار شدنم چقدر. متشکر میشم اگه جواب بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۳ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته بایستی دیگر فاکتورهای مربوطه را هم دید مثل حرکت و شکل اسپرم ها
      در ضمن برای اطمینان ایا منظورتان از این ارقام ۵۳ هزار هست یا ۵۳ میلیون؟
  • تصویر کاربر شاهرخ پنجشنبه ۱۵ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 279 مشاهده پرسش
    اقای دکتر من خدمت رسیدم با وجود مصرف دارو من مشکلم برقراره من چکار باید بکنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ بهمن ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ظاهرا مدتی درگیری فکری به دلیل مسایل اقتصادی داشتید. بدیهی است تا اون مشکلات و دیگر مسایل فکری که دامنه ی وسیعی دارد حل نشود از نظر جنسی هم به حالت اول بر نمی گردید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط