اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مصطفی دوشنبه ۹ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 345 مشاهده پرسش
    بسیار ممنونم از پاسختان به سوال بنده با کد u00c614785 ، در خصوص سرطان پروستات پدرم با گلیسون 7، psa آخر معادل یازده بود و سنشان 68 سال و سرحال هم هستند، البته در خصوص آزمایشها پزشک فقط اسکن استخوان را انجام داده اند که منفی بوده و چیز دیگری نخواستند، آقای دکتر اگر ما در این شرایط پروستات را خارج کنیم و بعدا معلوم شود که به بافتهای اطراف هم نفوذ کرده ، آیا کارمان اشتباه است؟ در این صورت ادامه در مان ممکن است؟ یا اصلا پروستات را خارج نکنیم؟ واقعا از لطف حضرتعالی سپاسگزاریم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۹ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      آقای دکتر اگر ما در این شرایط پروستات را خارج کنیم و بعدا معلوم شود که به بافتهای اطراف هم نفوذ کرده ، آیا کارمان اشتباه است؟.................................خیر این کار اشتباه نیست و توصیه هم می شود و نتیجه آن بهتر از عمل نکردن است
      در این صورت ادامه در مان ممکن است؟ ..............................بله با هورمون درمانی و یا پرتودرمانی درمان را ادامه می دهند
  • تصویر کاربر احسان دوشنبه ۹ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1174 مشاهده پرسش
    سلام،من سه ساله ازدواج کردم،طول آلتم ده سانته،سی سالمه و داروی والپروات سدیم مصرف میکنم،بدون پیشگیری در یک دقه ارضا میشم،اگر از پماد و ژل و کاندو تاخیری استفاده کنم میشه ۵ دقه،نوک التم بزرگه و خیلی زود تحریک میشم،چند بار قرص تاخیری خوردم که اوایلش خوب بود و تا ۲۰ دقه طول میکشید ولی بعدش تا یه هفته لگنم درد میکرد واسه همین دیگه نخوردم،حال میگین چیکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۹ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      زودانزالی درمان قطعی ندارد ولی با درواروهایی مثل بیحس کننده های موضعی و قرص هایی مثل پاروکستین 20 میلی یا سرترالین 50 میلی 6 ساعت قبل از نزدیکی می توان آنرا کنترل کرد ولی تا زمانی که دارو مصرف می کنید موثر است و با قطع دارو مشکل مجددا ظاهر می شود
      اسپری لیدوکائین 10% یا کرم زایلا-پی یکی از این داروهاست. 20 تا 25 دقیقه قبل از مقاربت و حتی قبل از سفت شدن آلت به کلاهک آلت یا کلاهک به اضافه نیمه انتهایی آلت یا تمام آلت (بر حسب شدت زود انزالی و میزان سفتی آلت). اگر از کاندوم استفاده نمی کنید بعد از احساس بی حسی و قبل از شروع روابط جنسی آلت خود را بشورید.
  • تصویر کاربر احسان جمعه ۶ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 525 مشاهده پرسش
    سلام.ریزش مو دارم دکتر فیناستراید1میلی تجویز کرده.من تابحال چند ساله بطور مستمر هفته ای چندبار استمنا انجام میدم؛گاها احساس میکنم منی من حجم کمی داره و جهش دلخواه را نداره.
    باتوجه به موارد مذکور آیا استفاده از این دارو مشکلی برا بچه دار شدنم ایجاد میشه یا خیر؟؟؟
    ممنون از راهنماییتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۶ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      فیناستراید 1 میلی تاثیری بر روی باروری ندارد
  • تصویر کاربر شادمان چهارشنبه ۴ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 295 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مجدد . ببخشید جناب دکتر من یه سوال دیگه هم داشتم که ممنون می شم جواب بفرمایید. بنده در آستانه ی ازدواج هستم و متاسفانه درمورد اینکه نامزدم قبلا رابطه مقعدی داشته یا خیر شک داردم.. می خواستم از شما سوال کنم که آیا راهی برای پی بردن به این مسئله وجود دارد یا خیر؟ با آرزوی موفقیت روزافزون برای شما....
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۴ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر
  • تصویر کاربر mb چهارشنبه ۴ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 374 مشاهده پرسش
    با سلام .اگر این بیماری را به مدت 13 سال داشته باشم ایا مبتلا به ویروس hiv میشوم .
    ایا درمان کامل برای من ممکن است.
    در ضمن من 21 سال دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۴ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر این بیماری را به مدت 13 سال داشته باشم ایا مبتلا به ویروس hiv میشوم ................................خیر این دو ربطی به هم ندارد
      ایا درمان کامل برای من ممکن است. در ضمن من 21 سال دارم...............................در یک فرد 21 ساله خیلی بعیده که از 13 سال قبل (یعنی از 8 سالگی) زگیل تناسلی داشته باشد. لذا توصیه می کنم حتما معاینه شوید امکان زیادی دارد که تشخیص تان اشتباه باشد
    2. تصویر کاربر mb چهارشنبه ۴ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      اقای دکتر من خودم از 8 سالگی یادم میاد که این بیماری رو از خانواده ام پنهان کردم و الان 13که این بیماری رو دارم و خیلی بدتر از قبل شده حالا می خواستم ببینم که ایا ممکن هست به ایدز مبتلا شوم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۴ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      خدمتتان عرض کردم که این بیماری هیچ ارتباطی با ایدز ندارد و به ایدز تبدیل نمی شود. اگر تهران ساکن نیستید و نمی توانید به مطب مراجعه کنید عکسی از ضایعات گرفته و در ادامه همین پرسش و پاسخ بارگذاری و ارسال کنید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۱ مهر ۵ تعداد بازدید: 773 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط