اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر سميه جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 290 مشاهده پرسش
    با سلام .
    تقريبا از ده سال پيش وقتي به دستشويي ميرفتم بعد از اتمام تصور ميكردم قطره اي ادرار از من خارج شده و اين باعث ميشد كه دوباره خود را بشورم و بلند شوم . به چندين دكتر مراجعه كردم كه قرصهايي مثل اكسي بوتين ، فنازومكس ، اسنترا براي من تجويز كردند ولي هيچ بهبودي در وضع من ايجاد نشد با توجه به اينكه سونگرافي كه انجام داده بودم نشان ميداد ماهيچه مثانه حالت ارتجاعي كامل ندارد و ادرار كامل خارج نميشود . دكتر اخري كه مراجعه كردم بنام پرفسور سهرابي گفتند كه اين فكر و خيالي بيش نيست و شما مشكلي نداريد .
    حالا ده سال از ان زمان ميگذرد و من بدتر و بدتر شده ام . بطوري كه حمام رفتن من دو ساعت طول ميكشد . دستشويي كه ميرم بايد ده بار خودم رو بشورم ولي به محض بلند شدن يا پوشيدن لباس يا خشك كردن خودم ، اگر دستم به بدنم كشيده شود يا اگر پايم در دمپايي ليز بخورد يا لباسم روي بدنم كشيده شود يا حتي نفس عميق بكشم احساس ميكنم چند قطره ادرار از من خارج ميشود و اين ميشود كه باز بايد خودم را طاهر كنم . هر بار كه مينشينم مقداري ادرار ميكنم اما باز در بلند شدن همان اتفاق براي من ميافتد و اين ميشود كه من براي هر بار دستشويي يا حمام رفتن بايد ساعتها وقت تلف كنم و باز نميتوانم به يقين برسم كه ايا واقعا چنين اتفاقي افتاده يا خير چون حتي اجازه خشك كردن هم به من نميدهد و با همان تصور كه ادرار از من خارج شده دستشويي را ترك كنم ديگر اين حالت به سراغم نميايد ولي تازماني كه ميخوام پاك خارج شوم بارها و بارها اين حالت به سراغم ميايد . به خاطر خوردن قرصهاي فنازومكس چون رنگ ادرار را تغيير ميداد وقتي لباس زير خود را چك ميكنم بعضي وقتها با اينكه تصور ميكنم ادرار خارج شده اما چيز رنگي نميبينم اما ممكن است گاهي اوقات هم لكه ريز زرد رنگي مشاهده كنم كه نميدانم اين اثر دارو ميباشد يا واقعا ادرار است .
    از شما خواهش دارم با شرح حالي كه از من شنيديد بفرماييد ايا من واقعا بيمار جسمي هستم يعني مثانه شخصي ميتواند اينقدر ضعيف شود كه با وجود چندين بار خالي شدن حتي نتواند پنج دقيقه تا پوشيدن لباس صبر كند ؟ يا اينكه من به اين موضوع وسواس شده ام و به بيماري وسواس مبتلا شده ام . حتي مجبور شده ام براي حل اين موضوع تا مدت سال از نوار بهداشتي استفاده كنم اما اين اواخر موقع پوشيدن نوار بهداشتي هم چنان استرس و اضطرابي به من دست ميدهد كه فرصت اين كار را هم از من ميگيرد و باز هم تصور را ميكنم. در صورتي كه تا سال گذشته من تا اين حد اذيت نبودم يكبار خودم را ميشستم نوار بهداشتي ام را ميپوشيدم و خارج ميشدم اما الان بيچاره شده ام . به صورتي كه اينقدر فشار عصبي روي خود احساس ميكنم كه طي يكسال گذشته ١6 كيلو كاهش وزن داشته ام.
    خواهش ميكنم مرا راهنمايي بفرماييد .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با توضیحاتی که فرمودید علائم شما واضحا دال بر بیماری شدید وسواس می باشد و مشکل جسمی ندارید لذا بهتر است زیر نظر روانپزشک باشید
  • تصویر کاربر مسعود شنبه ۲۸ مرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 266 مشاهده پرسش
    من 1 سال التهاب پروستات دارم دارو هم زیاد مصرف کردم اما فایده نداشته..مدتی هم هست درد زیر شکم و اطراف کمرم بیشتر شده و خیلی اذیت می کنه اصلا نمی تونم پیاده روی یا ورزش کنم می خواستم نظر دکتر را بدانم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ مرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      استخر و جکوزی برای شما می تواند مفید باشد از داروهایی مثل آمی تریپتلین هم می توانید برای کنترل دردهای عصبی پروستات نیز استفاده کنید
  • تصویر کاربر سید شنبه ۲۸ مرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 272 مشاهده پرسش
    بنده حدود یک هفته است که دچار تکرر ادرار شده ام بطوری که در روز حدود 10 بار و شب نیز سه بار نیاز به دفع ادرار پیدا میکنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ مرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      سونوگرافی کلیه و مثانه و پروستات انجام دهید و آزمایش کشت و کامل ادرار و قند ناشتای خون .
      سن، سابقه ی بیماری و داروهایی که استفاده می کنید؟
  • تصویر کاربر علیرضا جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 272 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    بنده مدت یک سال است که سوزش ادرار دارم البته سوزش بیشتر وقتیه که در حالت عادی هستم داخل خود آلتم میسوزه اول سرش بود اما حالا کل آلت میسوزه و سوزششم زیاده تا الان دکترای زیادی رفتم و هر کدوم بنا به تشخیصی که دادند یه قرصی به من دادند در ضمن اول ادرارم دو شاخه است بعد یه شاخه میشه موقع نردیکی هم سوزشش بیشتر میشه تا الان کلی آنتی بیوتیک مصرف کردم بیشتر تشخیص دکترا التهاب و عفونت پروستاته و همچنین بزرگی پرستات سنم 39 ساله و شروع این سوزش هم اینطور بود که یه شب بدون پتو و زیر انداز ذوب مبل خوابم برد بعد فرداش اول کلیه هام درد گرفت وبعد این سوزش شروع شد خواهش میکنم کمکم کنید خیلی اذیتم ساکن اصفهان هستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۷ مرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      دقیقا چه داروهایی استفاده کرده اید؟
      چن سال دارید؟
      سابقه ی بیماری؟
  • تصویر کاربر مجید سه شنبه ۲۴ مرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 334 مشاهده پرسش
    سلام جناب آقای دکتر من 45 روز پیش با فرد مشکوکی مواجهه داشتم البته با کاندوم ولی رابطه اورال هم داشتیم متاسفانه دیدیم ایشون پریود هست و مقداری خون رو کاندومه با دستمال کاغذی آنرا در آوردم بعد خودمو با صابون شستم از اون روز سوزش ادرار تکرر بعضی وقتها و قطعی ادرار داشتم بعد رفتم دکتر سیپرو دادن حالت تهوع و سرگیجه داشتم بعد گلودرد قطع کردن اموکسی کلاو دادن بعدش تاواناکس چهار تا آمپول سفازولین و سفتریاکسون زدم باز خوب نشد سوزش ادرارم آزمایش اچ ای وی hivagab 1.2p24 دادم بعد شش هفته ایا این آزمایش اچ ای وی که خیلی هم منفی شد قابل اطمینان و سوزش ادرارم چی؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ مرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      HIV از طریق سکس اورال به شما منتقل نمی شود
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۱ خرداد ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط