اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر مرتضی سه شنبه ۲۶ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 532 مشاهده پرسش
    با سلام. من وقتی انزال میشم دچار فتق ناف میشم و اسهال یا یبوثت ب سراغم میاد تا اینکه یکی از همکارا نافگیری بلده ناف منو فشار میده نگه میداره خوب میشم بنظر شما علت چیه؟ آیا باید به دکتر اورولوژیست مراجعه کنم؟ تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۶ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      اگر فتق ناف دارید ابتدا بهتر است به متخصص جراحی عمومی مراجعه کنید و فتق را با جراحی ترمیم کنید اگر مشکل تان حل نشد آن وقت به ارولوژیست مراجعه کنید.
  • تصویر کاربر ف دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 340 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید بنده اقا هستم 28 سالمه و مجردم . نامزد دارم. به صورت اتفاقی ازمایش اسپرم دادم ولی تا بدم ازمایشگاه یه بیست دقیقی طول کشید در حال رانندگی بودم یه کم هم تکون میخورد جابجا هم میشد. الان دکتره گفت یه کم سرعتش پایین. گفت برو سوونوگرافی دادم گفت واریکوسل نداریم .. فقط ضایعه کیست داری.الان تصویر ازمایش اسپرم و سونگرافی رو واستون میفرستم. نظرتون رو بدین ولی من فقط یه بار ازمایش اسپرم دادم نمیدونم میشه جواب قطعی داد.. الان به این خاطرم که نامزد دارم هم دیگه رو خیلی دوست داریم. الان میخوام تا مطمئن نشم چیزی بهش نگم. تو رو خدا جوابمو بدین به خاطر نامزد بیشتر هستم.. ازمایش اسپرم و سونوگرافی رو واستون میفرستم. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      کیست اپیدیدم ضایعه نگران کننده و خطرناکی نیست و در آینده در سلامتی شما و باروری تان مشلی ایجاد نمی کند و نیاز به درمانی هم ندارد.
      آزمایش اسپرم تان هم حرکت اسپرم ها چندان پایین تر از نرمال نیست و بعیده که مشلکل جدی در باروری برای تان ایجام کند لذا در کل مشکل در اینده برای تان پیش نخواهد آمد.
  • تصویر کاربر پدرام دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 316 مشاهده پرسش
    10سال اعتیاد نیمه فعال چگونه رهایی پیدا کنم ؟مجرد 24سالمه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بایستی ابتدا اراده کنید و عزم راسخی داشته باشید بعد با یکسری اقدامات رفتاری مثل پرهیز از هر عامل تحریک کننده و سرگرم کردن خود به هر چیزی که علاقه داری از کار گرفته تا درس و تفریح و هنر و ورزش و ..... و مصرف داروهایی مثل سرترالین بتدریج شرایط بهتر می شود
  • تصویر کاربر پدرام دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 362 مشاهده پرسش
    10سال اعتیاد نیمه فعال چگونه رهایی پیدا کنم ؟مجرد 24سالمه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      بایستی ابتدا اراده کنید و عزم راسخی داشته باشید بعد با یکسری اقدامات رفتاری مثل پرهیز از هر عامل تحریک کننده و سرگرم کردن خود به هر چیزی که علاقه داری از کار گرفته تا درس و تفریح و هنر و ورزش و ..... و مصرف داروهایی مثل سرترالین بتدریج شرایط بهتر می شود
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 2118 مشاهده پرسش
    سلام دکتر یک ماه پیش از همین طریق به شما مراجعه کرده بودم در مورد درد بیضه چپ و شما گفتین که به متخصص اورولوژی مراجعه کنم منم به متخصص اورولوژی مراجعه کردم بعد از سونوگرافی و کشت ادرار دکتر گفت که مشکلی ندارم و به من قرص ناپروکسن داد تا یک هفته استفاده کردم بعدش دیگه دردش خفیف تر شد تا کم کم خیلی خفیف شد چند روز پیش حمام کردم و رفتم بیرون باز درد گرفت و الان سه چهار روزه که دردش یکم خفیف تر شده ولی درد میکنه .لطفا راهنماییم کنید
    ممکنه که دکتر تو سونو گرافی دقت نکرده باشه؟؟؟
    ممکنه که سردی هوا در بروز درد تاثیر داشته باشه ؟؟؟
    دلیل درد چیه و روش درمانش چطوریه ؟؟؟
    لطفا کمکم کنید خیلی در روحیه ام تاثیر گذاشته.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      درد علل متعددی میتونه داشته باشد و البته در سونوگرافی امکان خطا هست سردی هوا یکی از علل درد بیضه می تواند باشد شاید استفاده از کپسول سلکسیب ۱۰۰ میلی هر ۱۲ ساعت یک عدد برای یک دوره ی ۲ هفته ای مناسب باشد
    2. تصویر کاربر علی دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      ممکنه دلیلش ترک کردن بدنسازی باشه؟ چون به مدت دوماه بدنسازی رفتم وترک کردم بعد از دو هفته این درد شروع شد؟
      ممکنه به دلیل ترک خود ارضایی باشه ؟چون حدود شیش ماهه که ترکش کردم
      و این کپسول سلکسیب عوارض نداره و با قرص دیگری تداخل ایجاد نمیکنه؟؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      ترک بدنسازی یا خودارضایی باعث درد بیضه نمی شود. عارضه ی جدی ندارد و در برخی موارد تداخل دارویی می تواند داشته باشد اگر دردتان جدی و آزار دهنده نیست لزومی به مصرف دارو نیست
    4. تصویر کاربر علی دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      تقریبا سه هفته بود که تقریبا خوب شده بود ولی چند روز پیش باز شروع کرد
      درد در برخی مواقع بیشتر و برخی مواقع کمتر است وقتی که از خواب بیدار میشوم کمتر است و بیضه در تماس با دست حساس هست .
      به نظر شما علت درد چی میتونه باشه ؟
      و به ظاهر هیچ گونه تعقیری در بیضه نیست ولی بعضی وقتا کشیده تر هست .
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      التهاب، واریکوسل، حساسیت به سرما ، دردهای با منشا کمر از علل احتمالی می توانند باشند
    6. تصویر کاربر علی دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      اگر حساسیت به سرما باشد درمانش چیست؟
      بعضی وقتا پشت کمر سمت چپ بالای باسن کمی درد میکنه شاید علتش همین باشه؟
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۵ دی ۹۶( 8 سال پیش)
      چاره اش گرم نگهداشتن با پوشیدن لباس گرم هست
      بله ممکنه منشاش از کمر باشد
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱ تیر ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط