اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر دستور یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 364 مشاهده پرسش
    اينجانب مرد 36 ساله اي هستم كه مدت يك ماهي است كه در ناحيه بين مقعد وآلت تناسلي احساس درد دارم و الان دوهفته اي ميشود علاوه براينكه زمان ادرار كردن طولاني است وآخراي ادرار قطره قطره وادرارم دوشاخه ميشودواحساس عدم تخليه مثانه دارم وبعداز ادار كردن چنددقيقه اي مينشينم تادوباره باقيمانده ادرار تخليه گردد ونيز بعدازاينكه از توالت پيرون مي آيم يكي دوقطره ادرار در مجرا ميماندونيزاز سه سال پيش در آزمايش ادرارم \\خون وجود داشت كه ازپارسال به دكتر متخصص اورولوژي مراجعه كردم و4ماه پيش سيستوسكوپي وسونوگرافي انجام دادم ودكترمربوطه بعداز سيستوسكوپي گفتند مقداري بزرگي پروستات داريد كه حجم آن 24.5 سي سي بودوگفتند مشكل ديگري نداريدوداروهايي (ترازوسين/پرازوسين/افلوكساسين200/روانتيكس راكه تجويز كرده بودند استفاده كردم البته به نطرم تاثير ي مشاهده نكردم.واخيرا"متخصص ديگري مراجعه كردم وعلت درد بين پاها ونيز وجود خون درادرار را بهشون گفتم ايشان گفتندبا توجه به سن شما مشكل پروستات نميتواند باشدويك عكس يورتروگرافي ازمجراي ادرار با ماده حاجب گرفتم گفتند شما تنگي مجراي ادرار داريدكه عكس به پيوست ميباشد لطفا" راهنمايي بفرماييدچه اقدامي بايستي انجام بدهم واگر تنگي مجري دارم آيا درماني داردوآيابزرگي پروستات ندارم.ممنون از لطفتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      در عکس مجرا تنگی واضحی دیده نمی شود ضمن اینکه اگر تنگی داشتید حتما در سیستوسکوپی پزشک اول تشخیص داده می شد. بزرگی پروستات بیماری سن شما نیست ولی احتمال ورم و التهاب پروستات هست که گاه نیاز به درمان طولانی دارد
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 286 مشاهده پرسش
    سلام من ۲۹سالمه و از وقتی که یادم میاد وفهمیدم بیضه چیه یکی از بیضه هام سمت راست داخل شکممه به دلیل خجالتی بودن بیش از حد نرفتم دکتر و به خانوادم چیزی نگفتم ولی الان میترسم بچه دار نشم باید چکارکنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بابت توان بچه دار شدن می توانید آزمایش اسپرم دهید ولی بیضه داخل شکم می تواند نگران کننده باشد. لذا توصیه می‌کنم خجالت را کنار گذاشته و حتما برای درمانش اقدام کنید
  • تصویر کاربر احمد یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 306 مشاهده پرسش
    با سلام
    چند ماهی است که انتهای بیضه سمت راشتم دچار درد شدید میشد رفتم دکتر گفت التهاب بیضه است قرص افلوکساسین و سلکسیب برام نوشت الان درد شدید ندارم ولی یه کم درد همیشه هست مخصوصا وقتی دستم بهش بخوره دردش شدید میشه الان 7 ساله هم که ازدواج کردم از راهنماییتون سپاسگذار میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من هم التهاب و عفونت بیضه یا اپیدیدیم مطرح هست که گاه نیاز به درمان های طولانی تری دارد. انجام سونوگرافی بیضه را هم توصیه می‌کنم
  • تصویر کاربر حامد یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 331 مشاهده پرسش
    سلام وقت شما بخیر استاد من پسری هستم 26 ساله از آبادان حدود یک سال دچار زیگیل تناسلی شدم مدتی با محلول پدوفیلین درمان کردم که حدود 80% موفق بودم اما مجدد برای تهیه رفتم که پیدا نکردم تو این مدت زیگیل ها دوباره رشد کردن درضمن متاهل هم هستم ولی برای رابطه از کاندوم استفاده میکنم خیلی میترسم کمک کنید چیکار کنم آیا احتمال داره سرطان بگیرم عکسشو خدمتون گذاشتم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمال سرطان خیلی کم هست مگر آنکه داخل مجرا یا دهان یا اطراف مقعد بزند که در این نواحی کمی احتمالش بیشتر است ولی بهدروشی که شده حتما درمان را جدی بگیرید چون تعداد زیاد وسایزشان بزرگ است
  • تصویر کاربر امير یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 320 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    چند وقتيه روي آلتم دون دون هاي سفيد توجهم رو جلب کرده.البته از قبل هم بود ولي برام اهميتي نداشت ميخواستم بدونم آيا زيگيل تناسلي هستند يانه
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام عکس بفرست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۷ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط