اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر صادق سه شنبه ۷ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 301 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر،تو‌رو‌خدا جواب سوال منو بدین،از این که توی همه مطالب مینویسن این قضیه مهم نیست خسته شدم،بخدا بیشترین درگیری فکری شبانه روزی من همین قضیه شده،الت تناسلیم یکم کوچیکه ولی بیشتر باریک بودنش اذیتم میکنه،زنم بهم میگه،دوستام مسخرم میکتن،یه استخر معمولی رو‌ نمیتونم برم،تو رو خدا یه راهی واسم پیدا کنین،اصفهان زندگی میکنم هر چقدر هزینش باشه پرداخت میکنم،چون از استرس داره موهای سرم سفید میشه،یکم چربی هم اطراف التم رو‌گرفته،سنم ۳۲٬،قد۱۷۸_وزن ۷۰ کیلو
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      در مورد شما نمی گم مهم نیست بلکه می گم کار رضایت بخش و بدون عارضه ای نمی توان کرد در سوال قبلی تان هم بیشتر توضیح دادم
  • تصویر کاربر توسلی سه شنبه ۷ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1561 مشاهده پرسش
    حدود یک سال است که جراحی واریکوسل انجام دادم
    1-احتمال باروری تا چه زمانی بعد از عمل بوجود می آید
    2-قرص سرترالین بر کییفیت اسپرم تاثیر دارد یا نه ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      1) تا یکسال
      2) تاثیر منفی ندارد
  • تصویر کاربر alireza سه شنبه ۷ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 291 مشاهده پرسش
    سلام . آقای دکتر دیروز هم ازتون سوال پرسیدم . تعداد زیادی زگیل در ناحیه ختنه گاه داشتم که دو بار فریز کردم که باز همون زگیل ها رشد کردن در آخرین بار لیزر کردم . تعدادی زگیل که با چشم به سختی دیده میشن باقی موندن . بزرگترین زگیل در حد یک میلیمتر بود . حالا باز هم بعد از لیزر دوتا از زگیل های بزرگ که یک میلیمتر بودن رشد کردن . به نظر شما کاملا نسوختن و باز لیزر کنم یا اینکه بیام تهران و آزمایش بدم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای عکس واضح بفرستید
  • تصویر کاربر فرید سه شنبه ۷ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 375 مشاهده پرسش
    آقای دکترسلام وخسته نباشید ممنون از راهنماییهای خوبتون.من خودم زگیل دراوردم اگه همسرمم مبتلا شده باشد امکان درمان قطعی وجود دارد یانه؟اگر هست خواهش میکنم تروخدا زود بهم جواب بدید بلکه بتونم یه کاری بکنم وازاین مخمصه خلاص شم.خیلی ممنون تروخدا اگه میشه زودبهمون جواب بدید ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ابتدا بهتره همسرتان معاینه شوند تا مشخص شود که مبتلا شده یا خیر و اگر مبتلا شده تیپ ویروس چه شماره ای می باشد
  • تصویر کاربر رضا سه شنبه ۷ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 315 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    24 سالمه.1 ماه پیش بیضه ی راستم درد گرفت و به تدریج بیشتر شد تا حدی که موقع جمع کردن پاهام دردش بیشتر می شد.این درد ابتدا از یه نقطه خاص در بیضه راستم شروع شد.اون نقطه رو که لمس میکردم درد میکرد.در واقع منشا درد همون نقطه بود خیال کردم که واریکوسل هستش.دکتر رفتم آزمایش سونوگرافی نوشت.هیچ مشکلی نداشتم.دو سه روز بعدش،این درد به طور کل فروکش کرد.تا اینکه الان بعد از یک ماه دوباره درد میاد.آیا ربطی به خودارضایی که قبلا میکردم داره ؟ در ضمن من رابطه جنسی نداشتم.بیماری خاصی هم ندارم.سابقه مشکل کلیوی و بیضوی هم نداشتم تاکنون.بنده نگرانم چیکار باید بکنم ؟ مشکل چیه ؟تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بعیده با خودارضایی های فبلی ربط داشته باشه بهتره یکبار دیگر معاینه شوید واگر مشکلی نبود دیگر جای نگرانی ندارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۶ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط