اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر امير یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 277 مشاهده پرسش
    من ١۵ سالمه و هنوز از من منی خارج نشده ختنه هم نکردم طوا التم در حالت شل ١.۵ سانت و در زمان راست ٢.۵ سانت
    چی کار کنم؟؟؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم حتما توسط ارولوژیست معاینه شوید
  • تصویر کاربر بیژن دوشنبه ۱۵ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 312 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و پوزش اقای دکتر رضیئی هستم ببخشید پیرو سوال قبلیم در خصوص تنگی مجاری ادرار خواستم به عرض برسانم که مدتی است که چند تا برآمدگی گوشتی تقریبا قهوه ای یا سیاه رنگ در انتها و بغل کشاله رانم ظاهر شده مانند جوش های گوشتی است نمی دانم زگیل تناسلی است یا چیز دیگر در ضمن در سایت شما مطالعه کردم که جهت برطرف شدن زگیل تناسلی از کرم ایمیکویمود 5% یا 75/3% می شود استفاده کرد؟ یا اینکه حتما باید به متخصص اورولوژی یا پوست مراجعه کنم امکان بهبودی وجود دارد ؟ با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ابتدا بهتره توسط ارولوژیست معاینه تا تشخیص صحیح در مورد ضایعات داده شود
    2. تصویر کاربر بیژن دوشنبه ۱۵ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      با عرض سلام و ادب
      از پاسخ شما کمال تشکر را دارم انشاالله در فرصت مناسب مزاحمتان می شوم. رضیئی
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۵ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 339 مشاهده پرسش
    باسلام مجدد،خیلی ممنونم آقای دکتر، بنده از شهرستان ساری مزاحم شما میشم آیا درمان لیزری ویا فریز و..تعداد اندک زگیل یکروزه درمطب شما انجام میشود ؟ تهیه و تزریق واکسن چطور؟لطفا هزینه ها را برآورد کنید اعلام نمایید تا با وقت قبلی خدمت برسیم؟ متشکرم از لطف فروان شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله همه یک روزه انجام می شود هزینه واکسن 290 هزارتومان هست که از داروخانه تهیه می شود. هزینه لیزر هم به تعداد و سایز ضایعات بستگی دارد
  • تصویر کاربر بیژن یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 331 مشاهده پرسش
    با سلام و تشکر
    آقای دکتر بنده رضییی هستم که هم خودم یک بیماری دارم که قبل از این نیز آنرا برای شما بزرگوار به کد رهگیری y47d27712 ارسال نمودم. که امیدوارم جواب آن را هر چه زودتر ببینم. آقای دکتر پسری دارم که هم اکنون 13 سالشه در زمان کودکی که 7 یا 8 سالش بودم بدلیل ناراحتی که از ناحیه شکم داشت پیش متخصص رفتیم که بعد از معاینه تشخیص فتق بود و همان موقع هم متوجه شدند که در ظاهر بیضه سمت راست نیست با گرفتن سونوگرافی هم متوجه نشدند به هر حال در حین عمل جراحی لاپراسکوپی بیضه در شکم پنهان ولی سالم و تا جایی که امکان داشت آنرا پایین آوردند و گفتن که نسوج بیشتر از آن اجازه نمی داد که پایین تر بیارند و گفتند به مرور زمان پایین می آید و مشکلی نیست و خوشبختانه تا الان پسرم احساس درد یا ناراحتی نکرده و اجازه نمی دهد که من که پدرش هستم آنرا معاینه کنم که آیا پایین آمده ولی خودش می گوید پایین آمده ولی بنده شک دارم و از دکتر آمدن هم ترس دارد و یا شاید خجالت می کشد اکنون این نگرانی برای من که پدرش هستم وجود دارد که آیا مشکلش صد درصد برطرف شده و یا خدای نکرده مشکلی دارد لطفا بنده را راهنمایی نمایید چکار کنم با تشکر رضیئی 11/10/93
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی بجز سونوگرافی یا معاینه برای ارزیابی وضعیت پسرتان نیست
  • تصویر کاربر بیژن دوشنبه ۱۵ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ادب حضور آقای دکتر
    مردی هستم با 49 سال سن متاهل و دارای دو فرزند پسر مدت سه چهار سالی می باشد که به راحتی نمی توانم ادرار کنم . به متخصص اورلوژی مراجعه کردم گفتن تنگی مجاری ادرار داری و همان جا توی مطب برام میله زد که خیلی اذیت شدم تا دو سه ماه خوب بود ولی مجددا تنگ شد و دوباره مراجعه کردم و مثل قبل برایم میله زد ( تا حالا سه بار میله زدم) الان مدت یکساله به خاطر درد شدیدی که میله زدن دارد به دکتر مراجعه نکردم توی این مدت هم عفونت مجاری ادرار پیدا کردم هم اینکه نوک آلتم دست می زنم درد میگیره و یک لکه سفید رنگ بر روی آن نمایان شده همچنین دیگر میل زیاد جنسی ندارم بخاطر اینکه وقتی دارم ارضا میشم احساس درد می کنم چند وقت پیش پیش دکتر دیگه رفتم که ایشان پس از گرفتن کشت ادرار و تجویز دارو < انتی بیوتیک گفتند که اگه خوب نشدی می بریمت اتاق عمل و از ناحیه کمر بی حست می کنیم و مجاری ادرارت را باز می کنیم آقای دکتر وقتی آنتی بیوتیک مصرف می کنم دیگر خبری از عفونت و بوی بد نیست وقتی دارو تمام می شود دوباره عفونتم عود می کند . سر آلتم دست می زنم درد می گیره و یک لکه سفید رنگ بر روی آن ظاهر شده و از نوک مجاری ادرام ترشح سفید رنگ بد بویی خارج می شود و باید هر روز شورتم را عوض کنم . اقای دکتر از خروجی مجاری ادرام سر آلت بخوبی واضح است که تنگی در نوک آلتم می باشد و ربطی به انتهای آن ندارد و لایه های پوستی سفید رنگی مشاهده می شود که از پماد تریامسینولون ان ان روزی دوبار با نوک درجه تب سنج به داخل آن می زنم ولی اینکار هم نتیجه ای درستی نداده است . لطفا این بنده حقیر را راهنمایی نمایید در این خصوص راه درمانی وجود دارد که از این همه درد و رنج خلاص شوم . منتظر پاسخ شما عزیز هستم با تشکر رضیئی 11/10/93
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      با شرح ماجرایی که دادید احتمال به بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس یا BXO مبتلا هستید که اگر تشخیص درست باشد (بعد از معاینه و ارزیابی های مربوطه) نیاز به جراحی دارید و گرنه سرایط تان بتدریج بدتر می شود
    2. تصویر کاربر بیژن دوشنبه ۱۵ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      با سلام تشکر از پاسختان آقای دکتر این بیماری که فرمودید چه نوع بیماری است علتش چیست و آیا با جراحی بهبودی حاصل می شود ؟ میشه در مورد جراحیش و هزینه اش بیشتر توضیح بدهید؟ با تشکر
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۵ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره ابتدا معاینه شوید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط