اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر فائزه یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 324 مشاهده پرسش
    باسلا.بعداز انجام سونوگرافی دکتر بیضه را در کشاله ران ندید.جواب سونو را ارسال می کنم‌.لطفا نظر خود را ذزاین رابطه ارسال نمایید.
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر در معاینه هم بیضه چپ در کانال لمس نمی شود بایستی در آینده برای فرزندتان mri کرد یا اینکه تحت لاپاروسکوپی قرار گیرد
  • تصویر کاربر پری جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 401 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر محترم:من 28 سالمه و حدود شش ماه است که مبتلا به زگیل تناسلی شدم و ازونجایی که زگیلها به صورت خودبه خودی ازبین رفتند و بهبود یافتند آیا امکان عود مجدد وجود داره؟ خیلی نگران و پریشونم لطفا کمکم کنید.ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمال دارد اما احتمالش خیلی ضعیف است
  • تصویر کاربر امین جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 387 مشاهده پرسش
    سلام. امین هستم 21 سالمه مجردم، سه روز پیش رفتم آزمایش اسپرم دادم، سه مورد ابنرمال داشت، بعد سونوگرافی هم رفتم، دکتر متخصص گفت واریکوسل بیضه چپ داری و بهتره عمل شی... ، درضمن من هیچ دردی یا نشانه ای که از علائم بیماری باشه نداشتم و به میل خودم به دکتر مراجعه کردم. جواب س.ن.گرافی اینجوری بود که همه چیز از قبیل اندازه و اکو و اپیدیم هر دوطرف نرماله. عروق وریدی شبکه پمپینیفورم در سمت چپ دیلاته و توتوز بوده در حالت ایستاده و با مانور والساوا قطر عروق به 3.5 میلیمتر می رسد. به نظرتون نیاز عمل شم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من آزمایش را مجدد تکرار نید
  • تصویر کاربر مجید جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 361 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکترپسری 22 ساله ام بیضه چپ من کمی بالاتر از بیضه راستمه وچند روزه بیضه هام تیر می کشه وبه کشاله رانم پخش می شه دوبار به دکتر مراجعه کردم وگفتند مشکلی نداری نظر شما چیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بالاخره اگر دو پزشک گفتند که مشکلی نداری قاعدتا بایستی به آن ها اعتماد کرد
  • تصویر کاربر Mahsa یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 372 مشاهده پرسش
    سلام دكتر خسته نباشيد،من جواب پاتولوژيم رو گرفتم ولى چيزى از ويروس پاپيلوم گفته نشده،به نظرتون بررسي نكردن يا اصلا من دچار اين ويروس نيستم؟ اخه شكل ظاهريشون مثل زگيل تناسلى بود،عكس هم از زگيلى كه روى كشاله ى رونم بعد از عمل رو ديدم براتون فرستادم پريروز فرمودين شبيه هستش
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خوشبختانه پاسخ زگیل نیست پس جای نگرانی ندارد.
    2. تصویر کاربر Mahsa جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      نه دكتر اين اسكين تگ فقط يكى بود ولى باقيه دونه ها شبيه زگيل بودن،هم داخل و هم بيرون مقعد،روى اونا ازمايش انجام ندادن،دكتر الان از كجا ميتونم بفهمم من به كدوم ويروس پاپيلوم دچار هستم؟ ازمايشى هست؟ pcr از خون ازمايش ميشه؟ چون الان زگيل ندارم و سوزوندمشون
    3. تصویر کاربر Mahsa جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      دكتر من ديگه داغون شدم از استرس و فكر،خيلى ميترسم سرطان مقعد بگيرم،اخه من نميدونم چه نوع ويروسى رو دارم،دكتر اخرين امتحان من ٦ بهمن هستش،همون ٦ام ميام تهران كه معاينم كنيد و كرم الدرا تهيه كنم،به نظرتون تا اون موقع دير نميشه؟ زگيل هاى داخل و بيرون مقعد رو با برق برام سوزوندن،اگر احتمالش هست كه تو اين مدت عود كنه من زود تر بيام تهران و كرم رو استفاده كنم،دكتر توروخدا كمكم كنيد خيلى از سرطان ميترسم،امكانش هست؟؟ توروخدا جواب بدين
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اصلا نگران نباشید اینقدر هم که شما فکر می کنید خطرناک و با سرعت برق اسا نیست. برای تعیین نوع ویروس فقط از بایستی از خود ضایعه نمونه برداری کرد.
    5. تصویر کاربر Mahsa جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      من اصلا دكترم خوب نبود اصلا بهش اعتماد ندارم،حتى مطمءن نيستم كه زگيل هاى داخل مقعد رو كامل از بين برده يا نه، دكتر احتمال سرطان چقدره؟ من ٢١ سالمه و دختر هستم
      و سوال اخر اينكه كرم الدرا رو از الان شروع كنم يا بعد از معاينه؟ هزينه بسته ١٢ تاييش چقدره؟
    6. تصویر کاربر Mahsa جمعه ۱۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      دكتر شما با معاينه ميتونيد تشخيص بدين داخل زگيل هست يا نه؟
    7. تصویر کاربر Mahsa شنبه ۱۳ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      دكتر من منتظر جوابم :(((
    8. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمال سرطان خیلی کم هست. هزینه بسته 12 تایی 300 هزارتومان است. اگر سکس مقعدی نداشته اید داخل ضایعه ای بوجود نخواهد آند
    9. تصویر کاربر Mahsa یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      داخل ضايعه داشت كه دكترم گفت سوزوندمشون،ديگه نميدونم كامل اين كارو كرد يا نه:( خدارو شكر مشكل مالى ندارم ٦ام كه اومدم تهران كرم رو شروع كنم يا از الان؟؟ چون ميترسم دير بشه ميپرسم
      عمل من خيلييييي دردناك بود درد هاى غير قابل تحمل،الان ٣ هفته ميگذره از عمل ولى دست شويى كه ميرم بازم درد و سوزش بعضى وقت ها هم خون ريزى،به همين خاطر خيلى از عود ميترسم،و اينكه دكترم اصلا اطلاعات كاملى در اين ضمينه نداشت استرسم رو بيشتر كرد،من ازمايش رو از زگيل ها ميخواستم ولى از اسكين تگ ازمايش گرفتن،اميدوارم هرچى زود تر ٦ام برسه،ممنون كه پاسخ داديد خيلى لطف كرديد،به اميد ديدار
    10. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      موفق باشید فعلا توصیه نمی کنم آلدرا مصرف کنید
    11. نمایش سایر 9 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط