اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیر پنجشنبه ۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 381 مشاهده پرسش
    سلام، با عرض ادب
    من یکی دو ساله ازش رنج می برک، زیز ربیضه هام می خاره و منم می خارونمبه طور شدید، به همین دلیل زخم میشه سوزش می گیره و بعد از چند روز تکه ااش می ریزه، حالت سفیدک پیدا می کنه بعد ار ز خارس.
    در نزدیکی مقعد و بالای آلت هم جدیدا چنین، وضعی، مشابه، را پیدا کرده،
    رو بیضه ام ههم یک جوش سفت چند وقته هست که توش سفیده و نمی ره،
    می خوام بدونم این علائم زگیله یا نه? و باید چکار کنم?
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر علائم زگیل نیست به متخصص پوست مراجعه کنید
    2. تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۳ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام خودمم دکتر جان، یعنی ممکنه از علائم قارج باشه? یه راهی بدین روم نمی شه برم دکتر، یه دارو بدین...
    3. تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۳ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      شاید مال یه ماه استخرب باشه که تو تابستون رفتم...
    4. تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۳ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      شایدم مال راکوتانیه که نصرف می کنم.
      دکتر یه دارو واسه این خشکیا و سفیدیا...
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      از صابون گلیسرین برای استحمام , پماد هیدروکورتیزون و لوسیون کلوتریمازول استفاده کنید
    6. تصویر کاربر امیر پنجشنبه ۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      ممنون، اجرت با خدا، بعد از مصرف بهت پیام می دم نتیجشو...

      یا علی
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر ابراهیم سه شنبه ۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 359 مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشید..من ازیکی ازشهرستان آذربایجان غربی مراجعه مینمایم درشهرستان ماوجود دکترودرمان این نوع بیماری غیرمم کن است .من وهمسرم مبتلا به زگیل تناسلی شدیم همسرم دردوماه اخربارداری مبتلا به این ویروس شده بود بعدازبه دنیا امدن بچه زگیل ها خود به خود ناپدید شدن ولی یکی دوتا ریز باقی مانده است والان خودم چند روزی است که مبتلا به این ویروس شدم ازشماخواهش مندم که برای درمان این بیماری ماراراهنمایی کنی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      می توانید از محلول پودوفیلین 25% استفاده کنید
  • تصویر کاربر شکوفه سه شنبه ۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 359 مشاهده پرسش
    باسلام.
    اقای دکترمن حدود2ماه پیش برای درمان زگیل لیزرکردم اما هرازگاهی زگیل بازهم بهم میزنه میخاستم علتش روبدونم ک چرامن خوب نمیشم من خیلی بیشترازقبل مواظب بهداشت و هرچیزی هستم ایا کار دکترمن خوب نیست بایددکترموعوض کنم چیکارکنم لطفاراهنماییم کنیدممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      اگر در جاهای جدید عود می کند ربطی به پزشک تان ندارد و به الودگی زیاد و تقابل سیستم ایمنی با ویروس بر می گردد
  • تصویر کاربر احسان سه شنبه ۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 515 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    توروخدا سوالم رو جواب بدین خیلی برام مهمه
    اخیرا به دکتر پوست و مو مراجعه کردم برای ریزش مو بمن گفت باید 4ماه قرص فینستراید مصرف کنم
    عوارض این دارو
    کاهش میل جنسی کاهش توان جنسی و کاهش حجم مایع منی انزالی هست
    خب برای منه21ساله ضرری داره یا نه؟؟
    من بدنسازی هم کار میکنم
    برای رشد ماهیچه هام چطور؟توروخدا راهنماییم کنید
    گفتند که عوارضش قابل یرگشت هست یعنی بعد یه مدت از بین میره
    جوابو هم درسابت بزنید هم اگه امکان داره به ایمیلم بدین اگر هم نتونستین تو سایت جواب بدین didehban.72@gmail.com
    من واریکوسل با گرید 3 هم دارم این دارو اثری روی این بیماری دارد یا نه؟
    اخیرا مقالاتی خوندم درباره ی کم کاری غدد جنسی و عواقب ان
    ایا مصرف این دارو میتواند عواقب خطرناکی داشته باشد؟؟
    اکثر پزشکان بر این باورند که فینستراید فاقد عوارض حاد و شایعه هست
    تو رو خدا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من استفاده نکنید بهتره اگرچه قرص 1 میلی آن اثرات چندانی ندار. و ارتباطی با واریکوسل شما ندارد
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 368 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید
    حدودا 3سال قبل عمل جراحی واریکوسل انجام دادم ک حالا همون علائم را درد را دارم
    آیا امکانش هست ک بیماری بازگذشت پیدا کرده باشد. لطفا توضیح دهید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله امکان عود هست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط