اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر سلمان سه شنبه ۲۰ آبان ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 358 مشاهده پرسش
    سلام
    من17ساله هستم خیلی هوس جنسی دارم علاقه شدید البته نه فیلم نگاه میکنم ونه چیزی دوستانم
    هم دراین سن وسال بازهم چنین حالتی دارند ایا دارویی دارد یا کی این مشکل وحشتناک تماممیشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته این مشکل نیست و یک غریزه ذاتی است و وجوش نعمت هست و با ازدواج به آن پاسخ داده می شود فعلا زهد و صبوری را پیشنهاد می کنم گرچه خیلی خیلی خیلی سخته و من می دونم.
  • تصویر کاربر مینا سه شنبه ۲۰ آبان ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 6584 مشاهده پرسش
    آیا مردی که سنگ کلیه دارد و از نوجوانی هم داشته است .
    1. همیشه آن سنگ را دارد و دیگر خوب نمی شود ؟ و تا آخر عمر آن سنگ کلیه را خواهد داشت ؟
    2.آیا این سنگ کلیه باعث عدم باروری می شود ؟ و یا اشکال در باروری ؟
    3. آیا این سنگ کلیه منجر به مریضی های دیگری هم میشود ؟ و یا مرگ زودرس فرد ؟ و یا عمل ها سخت و پی در پی ؟ و یا مریض حال بودن همیشگی آن ؟ و یا همش بیمارستان بودن و این چیزها .
    4. شما ازدواج با همچین مردی را توصیه میکنید ؟ آیا در زندگی روزمره مشکلات ایجاد میشود ؟
    5. آیا سنگ کلیه همان سنگ ادرار است ؟ و این سنگ ها با ادرار فقط دفع می شوند ؟ یا سنگ کلیه با سنگ ادرار فرق دارد ؟
    ممنون . برای ازدواجم به مشک برخوردم . لطفا توضیح دهید و راهنماییم کنید . آیا در زندگیم به مشکل برمی خورم ؟ لطفا جواب رو برام ایمیل کنید . ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ابتدا باید دید که سنگ چند تاست؟ چه اندازه ای دارند؟ کجای کلیه هست؟ در خانواده سابقه دارد یا خیر؟ و ...... ولی در کل سنگ کلیه منعی برای ازدواج نیست و بجز در موارد شدید مانعی برای زندگی نیست
  • تصویر کاربر مهری سه شنبه ۲۰ آبان ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 439 مشاهده پرسش
    سلام،پسری دارم ۱۷/۵ ساله از بچه گی دارای بیضه های کوچکی بود و آلت تناسای بسیارکوچک حدود یک سال پیش به دکتر غدد مراجعه کردم چون هیچیک از حالات بلوغ در او ظاهر نشده بود اول آزمایش کروموزومی انجام شد کاریوتایپ که جواب آن منفی بود بعد آزمایش تستسترون دادیم که مشخص شد تستسترون بی نهایت پایین است قرص و آمپول راشروع کردیم الان بعد از تقریبا یک سال علامتهای بلوغ در او مثل کلفتی صدا ومقدار کمی ریش و سیبیل در او ظاهرشده البته درمان هنوز ادامه دارد دکتر فرمودناحتمال بچه دار شدن ندارد حالا سوال من این است که برای درمان کار دیگری لازم است انجام دهم یا نه؟ آیا پسر من خوب میشود یا تا آخر عمر باید دارو مصرف کند البته هنوزهم بلوغ کامل نشده وهنوزمایع منی هم دفع نکرده دکتر می گوید بیضه های ضعیفی دارد البته مقدار کمی هم آلت تناسلی بزرگ شده امیدوارم منظور خودم رو خوب رسونده باشم با تشکر از شما.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۰ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدیهی است که تا آخر عمر بایستی هورمون استفاده کند اما در مورد اینکه می تواند در آینده بچه دار شود یا خیر بستگی به نتایج آزمایشات اولیه هورمونی دارد اگر هورمون های جنسی تولید شونده توسط غده هیپوفیز مغز بالا باشد امکان باروری ندارد ولی اگر پائین باشد احتمالش هست البته این امر قطعی نیست.
  • تصویر کاربر نوید جمعه ۲۳ آبان ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 440 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید. من 3تا از متخصصهای اورولوژی که معاینم کردن با توجه به نتایج آزمایش گفتن که عمل واریکوسل انجام بدم. میخوام مطمئن بشم با توجه به شرایطم عمل لازمه برام؟ اینم بگم من سربازم تو تبریز و اینجا به همین راحتیا کسی رو عمل نمیکنن چون مجبورن بهش مرخصی بدن. برا همین میگم حتما ضروری هستش که دکتر عضو کمیسیون نظام میگه باید عمل بشم. 2 بارم آز اسپرم و سونو دادم که به شرح زیره(نتایج هر دو شبیه هم است):
    هر دو بیضه از نظر شکل و اکوژنیسته نرمال هستن.
    اندازهبیضه راست:20در 28 و چپ 16در22(در سونو دوم نوشته راست22در52 و چپ 16 در41)
    قطر ورید شبکه بیضه در چپ با انجام مانور 2.2 میلی متر است.
    واریکوسل گرید 2 مشهود است.
    volume:7ml
    color:milki
    viscosity:norm
    ph:8
    concentration:60m/ml
    pr:56%
    np:8%
    :im26%
    pr+np:71
    field:4
    quantity:90
    rbc:0-1
    wbc:1-2
    norm form:70%
    abnorm form:30%
    sperm agglutination were seen
    aggregation:trace
    ممنون میشم راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۹ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      با توجه به اینکه این آزمایش نرمال است لذا در حال حاضر نیازی به جراحی نیست
    2. تصویر کاربر نوید چهارشنبه ۲۱ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      ممنون از پاسختون آقای دکتر. آیا دردی که در طرف چپ دارم میتونه دلیلی برا عمل باشه؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۲ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر درد شدید و آزاردهنده نباشد نیازی به عمل نیست
    4. تصویر کاربر نوید جمعه ۲۳ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      ممنون از لطفتون دکتر
    5. تصویر کاربر نوید جمعه ۲۳ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      ببخشید آقای دکتر. سوال آخر: تو این دو سه سال بیضه چپ من تقریبا نصف شده. نظرتون در این مورد چیه؟
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۱۹ آبان ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 416 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض خسته نباشید پسری 27 ساله هستم که به دلیل مشکل روحی به مدت 3 سال روزانه 5-6 بار خود ارضایی میکردم الان که وضعم بهتره و دیگر خود ارضایی نمیکنم اختلال جنسی پیدا کردم . در روابط نعوظ ندارم و اگر ویاگرا مصرف کنم نعوظ دارم اما التم حس ندارد و ارضا هم نمیتوانم بشوم . مشکل من روحی است یا جسمی؟ ( از نظر هورمون وسونو بیضه سالم هستم ) آیا ممکن است اعصاب آلت یا مثانه آسیب دیده باشد؟ چه تستی بدهم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۹ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      مشکل شما بیشتر روحی است مه جسمی
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط