اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیرسلمانی دوشنبه ۲۱ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 389 مشاهده پرسش
    سلام وخسته نباشید وتبریک عید غدیر
    من متاسفانه میل جنسی ضعیفی دارم وبه شهرخودم به مراجعه دکتر رفتم به من گفت دارویی مجاز نیست
    ولی برایم یک بسته قرص گیاهی به نام سندروس + آرژنين و جينسنگ معرفی کرد
    نظرشما چیست به عنوان دکتر حرفه ای مصرف کنم یانه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      این داروها تاثیر چندانی ندارند
  • تصویر کاربر نرگس سه شنبه ۲۲ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1430 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من روماتیسم as دارم که روی مثانه هم اثر گذاشته روماتولوژستم گفته دچار التهاب مثانه شدم پیش دکتر اورولوژیست هم رفتم تولترودین بهم داد ولی اثری نکرد میخواستم بپرسم راهی برای درمانش هست تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      شما از علائم تان صحبتی نکردید فقط یک تشخیص احتمالی را مطرح کردید لذا نیاز به شرح حال کامل تر، آزمایشات و سونوگرافی و احتمالا نوار مثانه و سیستوسکوپی دارید تا بتوان تشخیص مناسب و درمان مناسب را ارائه داد
    2. تصویر کاربر نرگس دوشنبه ۲۱ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام آقای دکتر خیلی ممنون فکر نمی کردم که به این زودی جواب بدهید من تکرر ادرار دارم و قطره قطره است سونوگرافی دادم و که چیزی نبود و آزمایش دادم که عفونت نداشتم دکتر روماتولوژیست گفته به خاطر همین روماتیسم as است من در شهرستان هستم که به دلیل نبود دکتر خانم سیستوسکوپی انجام ندادم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۲ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدیهی است این تشخیص خام بوده و قطعیت ندارد و برای تشخیص نیاز به بررسی های بیشتری است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر هادی یکشنبه ۲۰ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 332 مشاهده پرسش
    آقای دکتر با عرض سلام اگر ناراحتتان کردم معذرت میخوام قصد اذیت کردن نداشتم فقط میخوام مشکل رفع بشه و قیمت رو بدونم که با حساب و کتاب جلو بیام حالا اگر قیمت آزاد رو به من بگین ممنون میشم و اینقدر اذیت نمیکنم ولی برا ی این اثرار دارم که خودتون جراحی رو برام انجام بدین چون پیش یه دکتر رفتم زیاد خوشم از کارش نیومد و با کسانی که قبلا عمل کرده بودند و اونجا بودند صحبت کردم از کار ایشون زیاد رضایت نداشتند چون بعضی هاشون میگفتند که آن دکتر گفته باید 2 ماه هفته ای 2بار زیر نظر پزشک باشند. باز هم شرمنده اگر وقتتون رو میگیرم. من بی حساب کتاب جلو نمیرم ممنون.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      نه من اذیت نشدم هدف سایت اطلاع رسانی است لذا در مورد هزینه در سایت صحبت نمی شود. ویزیت هم فق دو جلسه بعد از عمل هست 10 روز بعد و دو ماه بعد
  • تصویر کاربر احسان یکشنبه ۲۰ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    خمیدگی به سمت پایین، شبیه موزمی باشد آیا در حالت نعوظ آنرا بر روی شکم قرار داده و هر روزاین کار را انجام دهم بافت اسفنجی کشش پیدا میکند؟ یا حتما باید جراحی شود؟ اگر جراحی نیاز باشد در کدام بیمارستان عمل می کنید؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      تنها راهش جراحی است. بیمارستان پارسیان
  • تصویر کاربر reza دوشنبه ۲۱ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 472 مشاهده پرسش
    سلام با تشکر از سایت بسیار خوبتون من 4 تا سوال داشتم
    اول اینکه عمل واریکوسل چقدر طول میکشه و احتاج به بستری شدن داره و بیمار بعد عمل چند روز باید تو بیمارستان بمونه؟؟
    دومم اینکه هزین عملش تو یه بیمارستان دولتی خوب چقدره تقریبا؟؟
    سومم اینکه من فک میکنم به احتمال زیاد با چیزایی که خوندم از سایتتون من واریکوسل درجه3 دارم میشه الان عمل نکنم بذارم برا دو سال دیگه یا خطر ناکه؟؟در ضمن من 17 سالمه!!
    چهارمم اینکه خود ارضایی میتونه دلیل واریکوسل باشه؟؟ یا عامل تشدید کنندش؟؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اول اینکه عمل واریکوسل چقدر طول میکشه و احتاج به بستری شدن داره و بیمار بعد عمل چند روز باید تو بیمارستان بمونه؟؟.........30 تا 45 دقیقه طول می کشد و یک شب بستری دارد
      دومم اینکه هزین عملش تو یه بیمارستان دولتی خوب چقدره تقریبا؟؟.......اگر بیمه سلامت ایرانیان یا تامین اجتماعی داشته باشید خیلی کم می شود
      سومم اینکه من فک میکنم به احتمال زیاد با چیزایی که خوندم از سایتتون من واریکوسل درجه3 دارم میشه الان عمل نکنم بذارم برا دو سال دیگه یا خطر ناکه؟؟در ضمن من 17 سالمه!!.......اگر سایز بیضه ها نرمال باشد می توانید فعلا عمل نکنید
      چهارمم اینکه خود ارضایی میتونه دلیل واریکوسل باشه؟؟ یا عامل تشدید کنندش؟؟...............خیر
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط