اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر mehdi دوشنبه ۲۴ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    با سلام
    من یه مدتیه فشار ادرارم کم شده و یعنی خیلی کم شده از نصف نصف کمتر و موقع خروج منی احساس مسکنم انتهای آلتم گیر میکنه
    مشکل از پرستاتمه یا تنگی پیشابراه دارم ؟

    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      هرکدام از اینها می تواند باشد بهتره ارزیابی شوید
    2. تصویر کاربر mehdi یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      Sepas Gozaram
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۴ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 365 مشاهده پرسش
    ببخشيد آقاي دكتر اين سوالم يادم رفته بود بپرسم،
    دكتر ارولوژي گفت آزامايش را ٧ روز بعد از آخرين انزال بده آيا درسته؟ زيرا در مقالات اينترنت خوندم ٣ روز بعد آخرين انزال حالا من كدومش رو انجام بدم به دكتر هم گفتم كه من در اينترنت خوندم ٣ روز بعد از آخرين انزال ،گفتش اون حداقلش هست هفت روز بعد بدي بهتره حالا من موندم چيكار كنم شما بگيد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بین یک تا 7 روز قابل قبول هست و خیلی تاثیری در نتیجه نهایی آزمایش ندارد لذا خیلی تو این زمینه وسواس بخرج ندهید
  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 482 مشاهده پرسش
    با سلام آقاي دكتر خيلي ببخشيد كه دوباره مزاحم ميشم،
    آقاي دكتر اين بيضه چپ من يك سال ميشه درد ميكنه و دردش افزايش هم يافته خلاصه همون اوايل رفتم دكتر معاينه كرد گفت هيچ مشكلي نداري منم اومدم خونه ولي درد همچنان ادامه داره تا همين الان يك ماه قبل دوباره رفتم دكتر آزمايش سونوگرافي ،خون،ادرار اينا دادم بازم گفتن مشكلي نداري يك قرص زد درد برام تجويز كرد گفت اگه خوب نشدي دوباره بيا،قرص را استفاده كردم اونم اثري نداشت،درباره همين هفته قبل رفتم دكتر ارولوژي چون دفعه قبل خيلي نگران بودم بخش اورژانسي رفته بودم ولي اين دفعه خوده ارولوژي رفتم همونجا دستگاه سونوگرافي را داشت بعد از سوال و جواب با همون دستگاه هم بيضه رو نگاه كرد هم از طريق مقعد پرستات رو گفت همه چيز عاديه اين درد احتمالا درد عصبي هست و قرصي به نام آمي تريپتيلين ١٠ ميلي گرمي برام تجويز كرده،ولي هنوز نرفتم بگيرم فردا ميخوام برم بگيرم،
    آقاي دكتر شما چه نظري داريد در مورد اين درد؟
    يعني ميتونه اين درد عصبي باشه چون من هيچ مشكل عصبي ندارم؟
    آيا اين درد به اسپرم ها آسيب رسانده بنظر شما؟
    در ضمن وقت آزمايش اسپرم گرفتم چون نگرانم آسيب رسيده باشه طي اين يك سال با اين درد،ظرف آزمايش را داده به خودم گفته توي خانه بگير بيار از خانه تا آزمايشگاه با ماشين نيم ساعت راه هست اين اسپرم خراب نميشه تا اونجا؟جوابش رو هم بعد يك ماه ميديم يعني اين اسپرم را چي جوري يك ماه نگه ميدارن بازم خراب نميشه؟؟
    من گفتم من ميايم توي خوده آزمايشگاه آزمايش ميدم،آقاي دكتر بنظر شما خونه نمونه رو بگيرم يا برم خوده آزمايشگاه چرا؟
    آقاي دكتر خيلي ببخشيد كه همش مزاحمتون ميشم ولي كمكم كنيد،لطفا به همه ي سوالاتم پاسخ بدين،خدا كمكتون كنه آقاي دكتر كه شما به مردم كمك ميكنيد،موفق باشيد ياعلي
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      درد بیضه می تواند منشاش بیضه یا خارج از بیضه باشد مثلا منشا درد می تواند دیسک کمر هم باشد. درد آسیبی به بیضه نمی زند. بهترین حالت آن است که آزمایش را در آزمایشگاه انجام دهید. معمولا جوابش را یک تا دو روزه می دهند نه یکماهه
  • تصویر کاربر امیر یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 673 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر عزیز
    جناب دکتر من جواننی ۲۹ساله هستم و به مدت ۲سال هست که ازدواج کردم . در این ۲سال فقط حدوده ۵ الی ۶ماه بوده که فقط ترشح قبل از دخول را داشتم و الان مدت خیلی طولانی هست که دیگر این ترشح قبل از خروج منی و کلا قبل از دخول و موقع تحریک شدن از من خارج نمی شود . آیا این مساله مهمی بوده و مشکلساز خواهد شد؟
    ضمن اینکه من قبلا با شما درمیان گذاشتم که در زمان نزدیکی بیضه چپم به سمت بالا و داخل کشیده می شود و شما فرمودین در صورت معذب بودن جراحی بکنم و دیگر هیچ مشکل دیگری مشاهده نمیکنم .
    لطفا راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      عدم خروج ترشح مهم نیست و مشکلی ایجاد نمی کند. در مورد بالارفتن بیضه هم اگر اذیتی ندارد نیاز به درمان و اقدامی ندارد
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 401 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر. من هفته پیش اومدم برای لیزر. سه تا. دو تا ش خوب شده و سطح زخم مسطحه اما یکی که بزرگتر بود هنوز مرطوبه و اطرافش ملتهب و برجسته ست. طبیعیه یا باید بیام؟
    مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      از بتادین و کپسول سفالکسین 500 هر 6 ساعت به مدت 5 روز استفاده کنید. مشکلی نیست و برطرف می شود. اگر برطرف نشدمراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط