اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر هاشمی پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 549 مشاهده پرسش
    اینجانب خانمی 32 ساله متاهل هستم ، مشکل من تکرر ادرار می باشد و این مشکل زمانی شروع شد که طی مسافرت با اتوبوس مجبور به نگهداری ادرار شدید خود به مدت یک ساعت شدم.بعد از آن هر موقع با اتوبوس به جایی بروم دچار همان حالت می شوم. در حال حاضر در طول روز نیز به طور مداوم باید به دستشویی بروم . رنگ ادرارم طبیعی است و گاهی ادرار به طور کامل از مثانه خارج نمی شود و نسبت به حجم ادرار فشار کمی دارد و مجبور به انقباض ماهیچه های شکمی خود می باشم. و در بعضی از اوقات حجم ادرار نسبت به فشاری که به مثانه وارد می شود کم است.
    لطفا مرا راهنمایی کنید.
    با تشکر
    هاشمی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگرچه اطلاعات شما ناقص است ولی بهتره 3 کار انجام دهید:
      1) آزمایش خون و ادرار
      2) سونوگرافی کلیه و مثانه پ و خالی و تعیین میزان باقیمانده ادراری
      3) ثبت تقویم ادراری (voiding Diary) که البته برای آن نیاز به توضیح هست
      البته امکان دارد در مرحله بعد نیاز به نوار مثانه هم باشد
  • تصویر کاربر احمد پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 517 مشاهده پرسش
    باسلام آقای دکتر خسته نباشید
    ببخشید آقای دکتر این اسپری و کرم های بی حس کننده که برای جلوگیری از زود انزالی هم استفاده می شوند آیا در قدرت نعوظ تاثیر می گذارند باعث کاهش می شوند یا افزایش؟
    هم شنیدم هم تو سایتون دیدم که گفتید 20 یا 15 دقیقه قبل از نزدیکی از این ها استفاده شود و برای اینکه طرف مقابل بی حس نشه باید از کاندوم استفاده کنیم و یا اینکه بشوریم آلت را .
    آیا شستن آلت بعد از 20 دقیقه باعث نمیشه که بی حسی از بین برود و زود ارضا شویم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      آیا در قدرت نعوظ تاثیر می گذارند باعث کاهش می شوند یا افزایش؟......... در بعضی افراد تاثیر می گذارد
      آیا شستن آلت بعد از 20 دقیقه باعث نمیشه که بی حسی از بین برود و زود ارضا شویم؟............ شما زمانی اقدام به شستشو می کنید که دارو جذب شده و اثر بی حسی خود را گذاشته است
  • تصویر کاربر حسین پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 18777 مشاهده پرسش
    سلام به شما آقای دکتر
    وقتتون بخیر
    سوالی داشتم از خدمتتون
    من حدود یک هفته ای هست که احساس میکنم بعد از اومدنم از دستشویی هنوز مقداری ادرار در مجاری باقی مونده
    اوایل با احساس گرمای اضافی شروع شد. منظورم اینکه از اون موقع به بعد در ناحیه زیر بیضه(پرینه) و گاهی خود بیضه ها و مجاری ادرار (بیشتر در کلاهک آلت) حس میکنم دماش نسبت به کل بدنم بالاتره. احساس گرمای بیشتری میکنم اینو کامل درک میکنم
    تا حالا چند مورد پیش اومده که در قطره ای در حد یک ماش یا عدس ناخودآگاه یا در بلند و نشستن پشت کامپیوترم از مجاری خارج شده
    قبل از این ماجرا نمیدونستم استبرا چی هست اصلا تا اینکه تو اینترنت خوندم و این کار رو انجام دادم اما بعد از این کار هم یکی دوبار خروجه رو داشتم
    به اورولوژیست مراجعه کردم آزمایش ادرار نوشت برای عفونت جواب منفی بود و گفت که چیز خاصی نیست و قرص هیدروکلروتیازید 5 ورق برام نوشت نصف صبح نصف عصر
    الان یک روز بیشتر نیست که از دکتر اومدم طبیعیه که نباید انتظار درمان داشته باشم اما حسم بهم میگه تشخیصش درست نبوده هنوز گرما رو دارم + احساس موندن ادرار و...
    خودم که تو اینترنت سرچ زدم ذهنم رفت سمت بزرگ شدن پروستات که میتونه دلیل این امر باشه
    البته یه نکته مهم رو هم بگم که در واقع یه حماقتی رو از روی نااگاهی انجام دادم و دوباری از خروج منی از مجاری در زمان خودارضایی جلوگیری کردم که بازم تو مطالبی که تو اینترنت خوندم نوشته بود این کار باعث آسیب به پروستات میشه
    خواستم نظر شما رو هم بدونم!!! تصمیم گرفتم به متخصص دیگه ای مراجعه کنم آیا به نظر شما لازمه؟
    منتظر درمان با همین قرص تجویزی بمونم؟
    نظرتون چیه؟ فک می کنید مشکل از کجاست؟
    در ضمن 28 سالمه سابقه هیچ گونه بیماری رو هم ندارم تو هیچ شکلیش و این اولین مشکلیه که برام پیش اومده تو این چندسال
    منتظر میلتون و پاسختون هستم
    سپاس و احترام برای شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      قرص هیدروکلرتیازید هیچ تاثیری در رفع مشکل شما ندارد.بزرگی پروستات که بعیده ولی التهاب و تورم پروستات ممکن است. به نظر من بهتر دارو را تغییر دهید
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 490 مشاهده پرسش
    سلام من پسری 23ساله هستم با سایز الت 16وقد180 و وزن 80
    مشکل من اینه که روی التم سمت چپ و راستش رگهاش بسیار متورم و توده ای ومتراکم در یک نقطه شده و التم یکم به سمت چپ کج شده تشخیص خودم با توجه به اینکه هیچ مشکلی در نعوظ ادار و ارضا شدن ندارم اینکه التم شکسته و رگهای روی اون ترمیم شده خود به خود اما ظاهری وحشتناک پیدا کرده یه مقدار نگرانم که بعدا مشکلی پیش نیاد ایا باید عمل بشه یا توی باروری تاثیر داره یا نه در ضمن کیفیت اسپرم رو چطور میشه خودمون بفهمیم بدون مراجعه به پزشک ایا به غلظتشه لطفا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      مواردی که فرمودید مشکلی نیست. برای ارزیابی کیفیت اسپم بایستی آزمایش اسپرم بدهید
  • تصویر کاربر kamranbordbar پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 404 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    من دوبار واریکوسل داشتم و سمت چپ و سمت راست عمل کردم.
    در آینده که برام مشکلی پیش نمیاد.
    اگه میشه شماره تونو برام بفرستین تا بتونم راحت تر با شما حرف بزنم.
    با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      نتیجه آزمایش اسپرم جواب سوال شما هست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۲ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط