اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محسن پنجشنبه ۱۵ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 648 مشاهده پرسش
    با سلام بنده قبلا سوالی از شما پرسیده بودم :
    "سلام، من 25 سالمه و از زمانی که یادمه دونه هایی به رنگ پوست روی ساقه آلتم داشتم که بدون تغییر بوده، هیچگونه درد، خارش، التهاب، . . . هم نداره، تعدادش زیاد هم نشده، میخواستم بفرمایید آیا اینا ممکنه زگیل تناسلی باشه؟ و اینکه باید چیکار کنم؟ ممنون" و حضرتعالی به شکل زیر لطف کرده و پاسخ داده بودید:
    "سلام
    بعیده زگیل باشد با اینحال برام از طریق همین سایت عکس بفرست "
    ضمن عرض تشکر از شما واستون عکس میفرستم. ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      زگیل نیستند و درمانی هم نمی خواهند
  • تصویر کاربر زضا جمعه ۱۶ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 519 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    اینجانب در سال 91/09/26 با آنالیز سنگهای کلیم که:
    55 درصد :Ca/oxalat
    40 درصد :Uricacid
    5 درصد :Brushite بوده پزشک معالجم رژیم درمانی را برایم تجویز کردن و پرهیز از خوردن گوشت قرمز/نوشابه گازدار/حبوبات/کرفس/جعفری/اسفناج/گوجه فرنگی/توت فرنگی/رب/سس/فلفل/گردو/فندق/بادام.کمتر خورده شود و نمک مطلقا پرهیز شودو معایعات فراوان مصرف شود
    و با توجه به آزمایش خون و ادراری که اخیرا در تاریخ 92/11/30 انجام دادم و نتیجه:
    8.6 :Ca
    4.06 :Vit D3
    64.1 :PTH
    و بقیه آزمایشات نرمال می باشد پزشک معالجم برایم
    ویتامین D3با دز 50000
    و آمپول ویتامین D3با دز 300000
    و کلسیم -د
    تجویز کردن1)آیا خوردن این داروها کپسولها و آمپولها برای منی که بیشتر مواد تشکیل دهنده سنگهام کلسیمی هستن مضر نخواهد بود 2)آیا کمبود کلسیم باعث ایجاد سنگ می شود3)فاکتورPTH که من زیاد است نشانگر چیست؟ آیا تاثیری در ایجاد سنگهام دارد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۶ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      1. در شرایط فعلی شما مصرفش ضرری ندارد
      2. کمبود کلسیم در مواد غذایی می تواند باعث سنگ سازی شود
      3. بالا بودن هورمون PTH علل زیادی دارد ولی در مورد شما احتمالا به خاطر پائین بودن کلسیم و ویتامین D می باسد
  • تصویر کاربر شیوا پنجشنبه ۱۵ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 516 مشاهده پرسش
    با سلام ، دختری 27 ساله هستم ساکن اصفهان وبیماری کرون روده دارم تقریبا دو ساله که هر 8 هفته رمیکید میگیرم و به علت افت تناسلی مشکوک به بهجت الان دو ماه که با وقوع افت تناسلی متوجه پرزهای نخی مانند در اطراف واژن شدم به 2 دکتر زنان مراجعه کردم و گفتن عادی هست ولی با زیاد شدن انها به دکتر پوست مراجعه کردم و تشخیص وارت تناسلی دادن و همان موقع درمان با کرایو رو شروع کردن ایا با شرایط من شما چه پیشنهادی می کنید ترو خدا کمکم کنید من واقعا روحی داغونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر تشخیص زگیل قطعی است به نظر من لیزر بهتریت و سریعترین روش هست
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      البته اگر رابطه جنسی نداشته اید که اصلا زگیل نیستند
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر محمدرضا پنجشنبه ۱۵ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 533 مشاهده پرسش
    با اهدا سلام و تحیات . 55ساله ام
    اینجانب 38 سال پیش کلیه چپم چهارسنگ که سه تای ان به اندازه نخود ویکی به اندازه یک حبه قند معمولی که طی دوجراحی د رکرمان ومشهد که دفعه اول سنگ بزرگ و د رمرتبه دوم سه سنگ کوچک استخراج شدند واز نوع اکسالات کلسیم است و در این مدت چند مرتبه سونوگرافی کردم که د رآخرین دفعه گفتند سنگ در گوشت کلیه است اب بخورید و پیاده روی کنید اخیرا با اینکه فشارخونم 14روی 10 بود جهت معاینه به فوق تخصص نفرولوژی مراجعه کردم که پس از سونو و آزمایشات کامل و جامع درحال حاضر این کلیه دارای دوسنگ 12و 5 میلی دارد که در کالیوس کلیه قرار دارد درد نداشتم و سوزش ادار نداشتم که برای تنظیم فشارخون قرص هیدروکلرتیازید تجویز که حدود دوماه مصرف می کنم و همچنین پودر سیترات پتاسیم تجویز که مدت دوماه مصرف می کنم و در دوسه هفته اخیر کلیه ام درد دارد که گاهی مسکن می خورم و از جهتی در سالهای قبل که عکس رنگی می گرفتند پزشکان گفتند که ماده حاجب نشان می دهد که این کلیه چپ با تاخیر کار می کند حدود 30درصد تخمین زدند الان نمی دانم چه کنم سنگها را تخلیه کنم به مصرف داروهایم ادامه دهم با دردی که قبلا نداشتم چه کنم کلیه سمت راست مشکلی ندارد لطفا ارشاد بفرمایید با آرزوی سلامتی برای حضرتعالی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۵ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      دردتان الزاما میتواند منشا کلیوی نداشته باشد
      به نظر من سیترات پتاسیم را ادامه دهید تا از افزایش تعداد و سایز سنگ جلوگیری کنید.
      اگر درد شدید نیست وقابل تحمل است فعلا باهاش بسازید ولی اگر شدید هست یا بایستی eswl کنید و اگر جواب نداد pcnl کنید
  • تصویر کاربر نوری شنبه ۱۷ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 591 مشاهده پرسش
    من چند وقتی هست که زگیل تناسلیم درمان شده . چطور میتونم اطمینان پیدا کنم درمانم کامل شده ایا تستی هست که خودم انجام بدم؟ با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۷ اسفند ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      با انجام نمونه گیری از اطراف محل های درگیر. البته نتیجه آن قطعی نیست ولی کمک کننده است
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۸ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط