اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر رضا سه شنبه ۵ تیر ۳( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 204 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    میخواستم بپرسم من حدود یک ماه هست که عمل گرید سه سمت چپ رو انجام دادم شغلم راننده هست
    چه مدت برای والیبال و فوتبال باید صبر کنم متشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ تیر ۳( 2 سال پیش)

      سلام

      هر وقت درد حین بازی نداشتید می توانید بازی کنید.

  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۵ تیر ۳( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 340 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    برای شروع درمان . باید بهمراه همسرم مراجعه و پیگیری کنم ؟
    من از کودکی دچار زگیل بودم هر چند که برای مدت کوتاهی خوب شد ولی برگشت و الان سالهاست که دچارش هستم. هیچگونه ارتباط پوستی و استخر هم نداشتم آن زمان که دچار شدم متاسفانه زگیل در ناحیه کشاله ران و نزدیک بیضه قرار دارد و سایز آن تقریبا تفاوتی آنچنانی در این سال‌ها نداشته. بعد از استحمام و شستشو با صابون بعضی وقتا سوزش موقت دارد. و گاها احساس میکنم حتما باید هر روز دوش بگیرم که بوی تعریق را از آن ناحیه نداشته باشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ تیر ۳( 2 سال پیش)

      سلام در صورت صلاحدید عکس واضح بفرستید تا در حد امکان بتوانم کمک تان کنم.

  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۵ تیر ۳( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 472 مشاهده پرسش
    با عرض سلام خدمت جناب دکتر جباری

    بنده پسری ۲۴ ساله ام
    مدتی ست درد خیلی کمی در بیضه راست احساس میکنم
    که این درد میگیرد و ول میکند به صورت دائم نیست
    و چند روزی ام میشود که این درد با درد پایین کمر همراه است ولی باز هم هی میگیرد و ول میکند
    از نظر شکل اندازه بیضه ها ، ادرار و‌... هیچ مشکلی ندارم
    به دکتر ارولوژی هم مراجعه کرده ام که ایشون فرمودند انشاالله متاهل شی خوب میشوی
    و اینکه آقای دکتر من آدم به شدت استرسی هستم و زود جوش که به دکتر مغز و اعصاب نیز مراجعه کردم که گفت میگرن عصبی شدید داری و قرص نوروپنتین پرانول و...برای من تجویز کرد که دارم مصرف میکنم حالا به نظر شما باید معاینه شوم و سونو گرافی داشته باشم یا چیز خاصی نیست
    چکار باید بکنم ممنون میشم راهنمایی بفرمائید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ تیر ۳( 2 سال پیش)

      سلام

      اگر توسط همکارم معاینه شده اید و مشکلی در معاینه دیده نشده است به نظر من هم موضوع مهمی نیست و نیاز به پیگیری ندارد

  • تصویر کاربر احمد سه شنبه ۵ تیر ۳( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 323 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    پنج روزی شده یه دونه سفت و تقریبا بزرگ روی تنه آلت تناسلیم پیدا شده من عکس های زگیل های تناسلی رو تو اینترنت دیدم شبیه هیچکدوم نیس میخواستم بدونم این دونه چیه
    با تشکر از زحماتتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ تیر ۳( 2 سال پیش)

      سلام در صورت صلاحدید عکس واضح بفرستید تا در حد امکان بتوانم کمک تان کنم.

  • تصویر کاربر سعید یکشنبه ۳ تیر ۳( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 364 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر چند روزی است که زیرکلاهک آلت تناسلی جوش ریزی میزنه خوب میشه بازدوباره یک جوش دیگه میزنه گاهی میخاره گاهی سوزداره ادرارمم کامل نمیاد تیکه تیکه میاد میشه راهنمایی کنید باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳ تیر ۳( 2 سال پیش)

      سلام در صورت صلاحدید عکس واضح بفرستید تا در حد امکان بتوانم کمک تان کنم.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر faranak دوشنبه ۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 373 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر به علت اینکه در سوال قبلی اشتباه تایپی داشتم مجدد سوال رو تکرار میکنم حدود چهار ماه پیش بر اثر سایش پوستی و بدون دخول دچار زگیل تناسلی در واژن شدم که دیروز اولین جلسه فریز رو انجام دادم که به نظرم بعد فریز زگیلها بیشتر دیده میشن و بزرگتر شدن آیا طبیعی است؟با توجه به اینکه دخول نداشتم احتمال وارد شدن زگیل به واژن و رحم هست چون یک ماهی میشه که در این نقاط درد دارم.استفداه از بتادین رو توصیه میکنید؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظرم بعد فریز زگیلها بیشتر دیده میشن و بزرگتر شدن آیا طبیعی است؟............... خیر طبیعی نیست
      با توجه به اینکه دخول نداشتم احتمال وارد شدن زگیل به واژن و رحم هست چون یک ماهی میشه که در این نقاط درد دارم.................خیر احتمال ندارد
      استفداه از بتادین رو توصیه میکنید؟............... تاثییر روی زگیل ها ندارد ولی لز دیگر عفونت ها جلوگیری می کند
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 381 مشاهده پرسش
    با سلام. وقتتان بخیر
    آقا دکتر اگر آتروفی شدید باعث از بین رفتن بیضه ها شود روی میل جنسی تاثیر میگذارد؟ در صورتی که میگذارد درمانی نیز دارد؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      آقا دکتر اگر آتروفی شدید باعث از بین رفتن بیضه ها شود روی میل جنسی تاثیر میگذارد؟...........بله تاثیر می گذارد
      در صورتی که میگذارد درمانی نیز دارد؟ .......بله هورمون درمانی
  • تصویر کاربر رضا دوشنبه ۳۰ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 383 مشاهده پرسش
    با سلام اقای دکتر من واریکسل گرید 3 خیلی شدید داشتم عمل کردم الان 2 ماهه بازم بلند میشم سر پا دوباره رگ ها تورم میکنند مثل قبل عملم احساس میکنم فرقی نکرده خواستم بدونم بعد عمل طبیعی این حالت یا باید دوباره عمل شه .با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳۰ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم
  • تصویر کاربر رضا شنبه ۲۸ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 389 مشاهده پرسش
    دکتر به نظر شما ولریکوسل های گرید 1 نیاز به عمل دارن؟(صرف نظر از جواب ازمایش). و سوال دوم اینکه ایا میتونم به مطالب سایت های اینترنتی اعتماد کنم و از این راه اس÷رم ها رو قدرت مند تر کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      دکتر به نظر شما ولریکوسل های گرید 1 نیاز به عمل دارن؟(صرف نظر از جواب ازمایش). ....... خیر
      و سوال دوم اینکه ایا میتونم به مطالب سایت های اینترنتی اعتماد کنم و از این راه اس÷رم ها رو قدرت مند تر کنم؟...............خیر
  • تصویر کاربر محمدی پنجشنبه ۲۶ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 319 مشاهده پرسش
    سلام علیکم
    آقای دکتر من 21 ساله هستم چند روز پیش به علت درد بیضه به دکتر مراجعه کردم و بعد از سنوگرافی مشخص شد مقداری ورم بیضه و مقداری هیدروسل دارم باید چکار کنم ؟ آیا با استراحت و قرص درمان پذیر است یا باید عمل جراحی کرد ؟ با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۶ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      هیدروسل خیر ولی ورم با درمان دارویی قابل درمان هست البته همیشه هم نیاز به جراحی هیدروسل نیست
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط