اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۱۷ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 391 مشاهده پرسش
    آسیب های خودارضایی چیست و چگونه آسیب های ان را به مرور زمان از بین ببریم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
  • تصویر کاربر M.S جمعه ۲۲ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 270 مشاهده پرسش
    سلام جناب اقای دکتر
    من یه مدتی سر التم ۲تا لکه صورتی هستش بدون درد و سوزشو برامدگی میخواستم ببینم چی هستش میخواستم راهنماییم کنین که چیز خواصی هستش
    راه درمانش چی هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۲ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      احتمالا اگزما و آلرژی پوستی است. شب ها بمدت ۲ تا ۳ هفته پماد هیدروکورتیزون بزنید و مادام العمر از شامپو بچه برای شستن تناسلی در حمام استفاده کنید و هیمشه بعد از استحمام نیز لوسیون بدن بچه روی ناحیه تناسلی بزنید.
  • تصویر کاربر Ahmad127 دوشنبه ۱۸ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 291 مشاهده پرسش
    سلام من 24ساله هستم و از لحاظ ژنتیکی و خانوادگی همه ی خانواده دارای آلتی بزرگ و قطور هستند و فقط من اینگونه نیستم . البته التم به اندازه ی یک الت معمولی هست اما چون در خانواده همه بزرگ هست و تنها من اینگونه نیستم.به نظر شما علت چیه و چه کاریباید بکنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۸ آذر ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      علت مشخص نیست و کاریش هم نمیشه کرد

  • تصویر کاربر مریم سه شنبه ۱۹ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 727 مشاهده پرسش
    سلام من 6 ماهه که از تکرر ادرار رنج میبرم همه ازمایشی انجام دادم نوار مثانه سونو گرافی کلیه و مثانه سیتولوژی سه مرحله ای ادرار کشت ادرار همه خوب بودن مدام احساس میکنم ابتدای مجرای ادراری چیزی هست که حس ادرار میده ولی خارج نمیشه ممکنه چیزی در مجرای من باشه با وجود اینکه فشار ادرارم کاملا خوبه ودر نوار مثانه هم ذکر شده که خوبه و در سیتولوژی ادرارم هیچ موردی نبود عفونت هم که نیست در ضمن در حالت خوابیده کمتر چیزی که در مجرا هست رو حس میکنم راه که میرم بیشتر حسش میکنم و اینکه صبح ها سوزش ندارم ولی از بعد از ظهر به بعد بعد از ادرار نه در زمان ادرار سوزش دارم به چندین اورولوژی مراجعه کردم حتی دکتر کرمی نتیجه نگرفتم خواهشا اگه میشه کمکم کنید یک شبه اینطور شدم و قبلش این حالت رو اصلا نداشتم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      سیستوسکپی هم شده اید
      جدول ادراری درست کردید؟
    2. تصویر کاربر مریم یکشنبه ۱۷ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
      سیستوسکوپی انجام ندادم چون گفتن فشار ادرار خوب هستش و احتیاجی نیست از لحاظ جدول ادراری هم اکه تا ۳تا4 ساعت هم دستشویی نرم مهم نیست فقط مدام احساس میکنم چیزی در مجرا هست که سنگینی میکنه و میسوزه فقط حین ادرار اصلا سوزش ندارم نظر شما به سیستوسکوپی هست و اگه هست شما با بیهوشی انجام میدید واینجا عوارضی چون تنگی مجرا نداره این عمل؟
    3. تصویر کاربر مریم یکشنبه ۱۷ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
      ولی در کل همش حس ادرار دارم ولی چون میدونم ندارم نمیرم و واقعا این حالت منو از زندگی سیر کرده ممکنه چیزی در مجرای ادرار باشه ولی نه خون ادراری داشته باشم ونه توی سیتولوژی ادرار مشخص باشه حتی وقتی از خودم را با دستمال خشک میکنم از بیرون حس درد دارم ولی تو معاینات همه چیز نرماله حتی زیگیل هم تا به حال نداشتم و عفونت زنان هم ندارم امکانش هست خشک شده باشه مجرای ادرار در کل فکر میکنم یه چیز اشتباه توی مجرا هست که اصلا به مثانه هم نمی رسه همون اول مجرا هستش
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۸ آذر ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      سیستوسکپی از این بابت است که می فرمائید "مدام احساس میکنم چیزی در مجرا هست که سنگینی میکنه و میسوزه" که دیده شود آیا این حس کاذب است یا واقعا چیزی وجود دارد. سیستوسکوپی با بیهوشی انجام می شود و تنگی ایجاد نمی کند

    5. تصویر کاربر مریم دوشنبه ۱۸ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
      اقای دکتر من نگاه کردم همه نوبتاتون تا ماهه دیگه پره میشه زودتر نوبت بدید و اینکه این چی میتونه باشه که با رد شدن ادرار دچار سوزش نمیشه بعد از ادرار سوزش میده و اینکه نه دچار عفونت میشه تو ۶ ماه نه خونریزی داره نه چیزی تو سیتولوژی بوده
      دکتر کرمی به من گفتن این درد روان تنی هست به نظره شما ممکنه
      اگه شما میگید بهتره سیستوسکوپی شم حتما انجام میدم اگه میشه بهم تا ۱۰ روز اینده نوبت بدید
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر منوچهر پنجشنبه ۲۱ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 652 مشاهده پرسش
    با سلام....بنده 54ساله....درتاریخ6فروردین98 عمل جراحی برداشتن پروستات بدخیم انجام دادم و طبق گفته پزشک تمام پروستات و کیسه منی را خارج کرده و مجرای ادرار را دوباره پیوند کرده....الان بعد از گذشت حدود 9ماه هیچگونه نعوظ ندارم.....آیا این مشکل همیشگی هست؟....این شرایط زندگی زناشویی من رو تحت تاثیر قرارداده.....آیا با تزریق ژل و روشهایی که نیاز به بستری شدن نباشه امکان درمان هست.....ممنون میشم کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۱ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۱۱ تیر ۵ تعداد بازدید: 728 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط