اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (69 امتیاز)
  • تصویر کاربر رویا چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 258 مشاهده پرسش
    با سلام.خانم ۳۴ ساله هستم.آقای دکتر چند مرتبه در روز در قسمتی از مجرای ادرار بعد از تخلیه مثانه احساس سوزش و چسبندگی دارم و تا یک ساعت ادامه دارد و بعد خوب میشود. ادرار هم گاهی اوقات پهن و گاهی اوقات نازک خارج میشود زمانی که مثانه به شدت پر است اول ادرار تخلیه میشود و ۳۰ سی سی اخر ادرار با زور زدن کم کم خارج میشود و اخرش قطره قطره است.من نگران تنگی مجرا هستم ایا این علائم تنگی مجرا است؟کشت ادرار منفی است.زایمان نداشته ام.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      تنگی مجرا در زنان موضوع نادری است بویژه وقتی که زایمان طبیعی هم نداشته باشند با اینحال بهتر است با نوار مثانه و سیستوسکپی بررسی شوید.

  • تصویر کاربر Hamid چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 231 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    روی بدنه آلت تناسلیم یه برامدگی شبیه جوش زیر پوستی به وجود اومده خواستم بپرسم چیه.نگران شدم با اینکه خودم بهداشت این نواحی رو رعایت میکنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیص یا درمانی را مطرح کنم. توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک ارولوژیست مراجعه کنید.

  • تصویر کاربر مهسا چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 263 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر. من نوع 6 و 11 رو داشتم. بدون هیچ گونه درمانی و خود به خود بعد حدود 4 ماه زگیل ها ناپدید شدن. و نزدیک یک سال هست که عود نداشتم. ایا میتونم بگم که ویروس دفع شده یا هیچوقت نمیتونم از این موضوع مطمئن باشم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      اگرچه احتمال دفعش خیلی زیاد هست ولی باز هم نمیشه مطمئن بود

  • تصویر کاربر فردین پنجشنبه ۷ شهریور ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 551 مشاهده پرسش
    سلام من بیماری Hsv2 دارم و 3 سالی میشه درگیرشم و خیلی قرص و دارو ویتامینو آسوکلوویر و اینا خوردم جواب نداده من تو سال شده 10 الی 15 بار عود کرده برام ولی نمونه برداری تاحالا نکردم یا لیزرتراپی اگه درست بگم خواستم ببینم راهی هست یا نه یه وقت معاینه هم میخواستم ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      درمان تبخال تناسلی دارویی است و لیزرتراپی تاثیری ندارد

    2. تصویر کاربر فردین پنجشنبه ۷ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)
      چه دارویی بخورم که دوره ای خوب بشه من راهم‌ دوره هزینه ویزیتم واریز میکنم مشکل نداره من اگه اسکلوویر‌ یه روز‌ نخورم عود میکنه چی خوبه که سیستم دفاعیم و اوکی‌ کنه که نیاز نباشه اسکلوویر هر روز بخورم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۷ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      مهم پرهیز از استرس و دخانیات و انجام ورزش و مصرف موادی مثل چای سبز و سیر تازه و لیموترش هست. کپسول ایمیونس هم کمک کننده هست.

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر Sepid جمعه ۸ شهریور ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 1355 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر آقای دکتر من یه سال پیش اولین بار( اولین تجربه) با آقایی یکبار رابطه برقرار کردم البته به شکل سطحی.بعد از اون دچار خارش و عفونت شدم عفونت خوب شد ولی خارش به شکل گزش و سوزش با هیچ کدوم از این دارو ها خوب نشد دیروز خارش به حدی شده که پوست ناحیه ملتهب و قرمز شده مشابه عکس.میخاستم تشخیص شما رو بدونم . ممکنه این جاهای قرمز جای رشد زیگیل تناسلی باشه.یا hpv نوع پر خطر باشه که ضایعه نداره؟ لطفا کمک کنید آقای دکتر من حالم اصلا خوب نیس( قبل از این رابطه اصلا مشکل خارش نداشتم)
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۷ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      برای اصلاح از موبر استفاده می کنید؟  

      چه داروهایی استفاده کرده اید؟

    2. تصویر کاربر Sepid پنجشنبه ۷ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)
      هروقت از پودر موبر رویدر استفاده میکنم خارش خیلی خیلی تسکین پیدا میکنه تا یه هفته خوبم.بعد از اون با شروع رویش موها خارش شروع میشه.داروها موضعی کلوتریمازول.هیدروکورتیزون.کلامکس.تریامسینولون و بتامتازون که بتامتازون مث زغال داغ بدتر میکرد خارشو.خوراکی هم قرص هیدروکسی زین.دوروز پیش خارش و سوزش تشدید شد خاروندنم حس کردم زخم شد و میسوخت دیروز با تیغ شیو کردم متوجه این التهابات شدم. مشکل شقاق هم دارم یه بریدگی خیلی خیلی کوچیک روی مقعد در حد دو میلیمتر . که همزمان با خارش واژن شروع میشه.آقای دکتر لازمه آزمایشی در ارتباط با بیماری های جنسی بدم؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۷ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)

      جای دیگه بدن تان هم خارش داره؟

    4. تصویر کاربر Sepid جمعه ۸ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)
      خیر دکتر.فقط همون قسمتای ملتهب و مقعد .گاهی هم به پوست اطراف خط باسن.
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۸ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)
      به نظر من عفونت جنسی نیست و بیشتر حساسیت پوستیه
      البته شما داروهای ضد خساسیت زیاد استفاده کردی و فرقی نکردید
      کمی فکرم به سمت گال رفته ولی خوب معمولا با خارش دیگر نواحی هست .
      پارتنرت فرد تمییزی بود؟
      سابقه سفر قبل از تماس نداشته؟
    6. تصویر کاربر Sepid جمعه ۸ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)
      یک هفته قبل از رابطه سفر شمال داشتیم آقای دکتر داخل آب دریا هم رفتیم ولی مشکلی نبود بعد از بازگشت از سفر .ایشون هم فرد تمیزی بودن.قبل از من هم روابطی داشتن اما به گفته خودشون روابطشون با کاندوم و محافظت شده بوده.همون وقت هم که این مشکل واسه من اتفاق افتاد ایشون رفتن دکتر واسه چکاپ که بیماری نداشتن.اقای دکتر احتمال hpv چقد هست؟ نیاز به آزمایش هست؟ چه دارویی پیشنهاد میدین؟من یکم حالتهای افسردگی دارم و این یه سال همش درگیر این خارش بودم چقد ممکنه عصبی باشه؟( ببخشین انقد وقتتونو گرفتم اقای دکتر)
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۸ شهریور ۹۸( 6 سال پیش)
      اگرچه خارش از علائم HPV است ولی نداشتن ضایعه و فقط خارش داشتن به نظر من خیلی خیلی بعیده
      به نظر بیشتر عصبی میخوره باشه
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۷ تیر ۵ تعداد بازدید: 739 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط