اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر حامد جمعه ۲۴ خرداد ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 261 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    حدود یک سال هست که دو نقطه از پوست آلت دچار قرمزی و بعد از اون شروع به پوسته پوسته شدن میکنه.هر بار پوسته ها میریزه و باز مجددا پوسته پوسته میشه و روی سر آلت دچار ترک و همراه با درد هست جوری که رفته رفته پوست داره تغییر شکل میده و گاهی کمی خونریزی داره
    به دکتر پوست مراجعه کردم و ژل دایوبت و کرم کتوکونازول2% تجویز کرد در طی 45 روز مصرف این دارو ها عوارض بطور کلی محو شد اما بعد از قطع حدودا دوهفته بعد دوباره همون عوارض قبلی پدیدار شد.باز هم یه دوره دیگه مصرف کردم که باز هم پس از قطع دوباره به حالت اولیه برگشت.ممکنه راهنمایی بفرمایید که چه دارویی استفاده کنم چون واقعا کلافه ام کرده و بفرمایید آیا ممکنه پستوریازیس باشه و هیچوقت درمان نشه؟
    متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ خرداد ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      در این عکس ها که به پسوریازیس شبیه هست و از آنجایی که پسوریازیس بیماری مزمنی هست بدیهی است که با قطع دارو مجدد عود کند. شاید چرب نگهداشتن دائمی اون موضع بتونه علائم را تخفیف دهد

    2. تصویر کاربر حامد جمعه ۲۴ خرداد ۹۸( 7 سال پیش)
      متشکرم دکتر
      فقط لطفا میشه بفرمایید بهتره با چه پمادی چرب نگه دارم ؟
      سوال دیگه اینکه به نظرتون هیدروکورتیزون رو هم امتحان کنم؟
      و سوال آخر اینکه آیا هیچ درمان قطعی ای وجود نداره ؟
      سپاس
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ خرداد ۹۸( 7 سال پیش)

      فقط لطفا میشه بفرمایید بهتره با چه پمادی چرب نگه دارم ؟.................................کرم اوسرین
      سوال دیگه اینکه به نظرتون هیدروکورتیزون رو هم امتحان کنم؟..............................برای استفاده موقت خوبه ولی دائمی خیر
      و سوال آخر اینکه آیا هیچ درمان قطعی ای وجود نداره ؟................................بعید می دونم

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر Hosein پنجشنبه ۲۳ خرداد ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 351 مشاهده پرسش
    آقای دکتر جان،فوق تخصص برام اول سیپروفلوکساسین نوشتن بعد لووفلوکساسین(تاوانکس).
    تمام علائمم قطع شده. اما استخوان زیر شکم و اطراف شرمگاهم هنوز درد رو داره..
    شما فرمودید بدون معاینه نمیشه جیزی گفت ولی سلککسیب۱۰۰ بخور.مصرف کردم اولش خیلی خوب بود و قطع میشد.ولی باز بعضی وقتا هم روی پوست و زیرش(تو مثانه) میخاره و میسوزه و استخوان درد میکنه
    خواهش میکنم کمکم کنید خیلی میترسم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ خرداد ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      با یه متخصص مغز و اعصاب یا ارتوپد هم مشورت کنید شاید اصلا منشا سیستم ادراری تناسلی نداشته باشد.

  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۲۳ خرداد ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 235 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    عذر میخوام برادر من 12 سالشه و دیروز به دستور دکتر سونوگرافی داده و الان توده خوش خیم در اینگوینال راست دیده شده توروخدا بگید این توده چیه درمان میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ خرداد ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      من چه جوری بگم چیه؟!!

      فقط میتونم بگم توده های خوش خیم خطری ندارند و جای نگرانی نیست.

  • تصویر کاربر Stare جمعه ۲۴ خرداد ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 250 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خستخ نباشید
    رطراف مقعدم یه اضافه پوستی دراورده به دکتر زنان گفت زگیله ولی من مجردم و هیچ گونه رابطع ای نداشتم
    دارو استفاده کردم خوب شد ولی الان دوباره معاینه کردم یه اضافه های کوچکی مونده
    1. تصویر کاربر Stare سه شنبه ۲۱ خرداد ۹۸( 7 سال پیش)
      سلام اقای دکتر خسته نباشید
      اطراف مقعدم یه اضافه پوستی دراورده به دکتر زنان گفت زگیله ولی من مجردم و هیچ گونه رابطع ای نداشتم
      دارو استفاده کردم خوب شد ولی الان دوباره معاینه کردم یه اضافه های کوچکی مونده
    2. تصویر کاربر Stare چهارشنبه ۲۲ خرداد ۹۸( 7 سال پیش)
      اقای دکتر لطفا جواب بدین خیلی نگرانم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ خرداد ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      در این عکس که خیلی خیلی به زگیل شبیه هستند اگر رابطه نداشته اید میشه ضمن لیزر آن ها از یکی نمونه برداری و آزمایش کرد

    4. تصویر کاربر Stare پنجشنبه ۲۳ خرداد ۹۸( 7 سال پیش)
      نه هیچ رابطه ای نداشتم بااین حال یعنی زگیل هستند؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ خرداد ۹۸( 7 سال پیش)

      اینکه رابطه نداشتید خیلی خیلی احتمال زگیل بودنش را کم می کند ولی ظاهرش خیلی به زگیل شبیه هست

      به نظرم نمونه برداری کنید بابت پاتولوژی و هم HPV PCR و بعد بر اساس جواب آن تصمیم گیری کنیم

    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر hbn پنجشنبه ۲۳ خرداد ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 229 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشيد
    اقاي دكتر من چن سالي هست كنار انگشتاي دستم و ناخنم زگيل ميزنه اول نميدونستم زگيله و صد درصد دستم و حتي شايد زگيل ها به ناحيه تناسليم برخورد داشته احتمالش هست كه ناحيه تناسليم هم زگيل بزنه و البته زير دهانه واژنم يه برآمدگي كوچك به رنگ پوست داخلي واژنم هست ايا زگيل هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ خرداد ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      زگیل اندام به ناحیه تناسلی منتقل نمی شود. در مورد برآمدگی زیر دهانه واژن هم بدون معاینه نمیشه نظری داد.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۱۶ مرداد ۵ تعداد بازدید: 748 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط