اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر Mamad یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 347 مشاهده پرسش
    سلام
    مدتیه دچار درد بیضه شدم .. گاهی احساس میکنم هردو .. و گاهی فقط سمت چپ
    که الان چند ورزه اصلا آلت به حالت نعوظ نمیشه .. حتی با ماساژ و دیدن فیلم ..
    هبچ دردی هنگام ادرار .. خون . و... ندارم
    فقط درد بیضه ی + مشکل نعوظ
    ممنون میشم راهنمابی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر امیر یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 535 مشاهده پرسش
    سلام
    من در دوران کودکی دارای نهانگی بیضه چپ بودم که بعد از دو مرحله عمل جراحی در دو سال پیاپی در سن 14 سالگی برداشته شد.
    و درحال حاضر با یک بیضه حدود یک ماه پیش مشکوک به وجود یک غده در بالای بیضه( نزدیک آلت ) شدم که هیچ دردی ندارم
    حال اگه قرار باشد برداشته شود بدون بیضه میگردم
    آیا این موضوع در زندگی روزمره و زناشویی من تاثیری خواهد داشت؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
      سلام
      به نر من بهتره ابتدا سونوگرافی از بیضه انجام دهید تا مشخص شود که چی هست
  • تصویر کاربر سهیل یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 195 مشاهده پرسش
    سلام دکترجان
    مدتی است که دور آلت تناسلی‌ام
    متوجه دوسه تا دانه ی ریز ولی بادکرده قرمز رنگ شده ام یا پشت الت چند لکه ی بنسبت سیاه شده ام
    خواستم ببینم این آیا میتواند که زگیل باشد یا نه؟!
    لازم به ذکر است بنده روی دست سمت راستم
    دو سه تا زگیل خیلی کوچیک داشتم
    که این واسه سه چهار سال پیش است.
    سن۲۲
    مجرد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
      سلام
      زگیل نیست
  • تصویر کاربر لیلا یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 493 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشد
    ازمایش اسپرموگرام همسرم را برای شما ارسال کردم فرمودید از نظر حرکت و شکل کمی ضعیف است دکتر قبلی قرص اسپیریژن داده اند و همسرم 2 ماه است از ان قرص استفاده مینمایند میخواستم بدون ایا این قرص باعث بهبود حرکت و شکل اسپرم جهت بارداری میشود چقدر زمان میبرد تا اسپرم ها حالت طبیعی پیدا نمایند.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
      سلام
      اصولا اثربخشی داروها حدود سی درصد است و حداقل بایستی سه ماه مصرف شوند
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 1356 مشاهده پرسش
    سلام من در تاریخ ۱۳۹۴/۰۱/۱۷ به مطب دکتر کرمی مراجعه کردم بابت درد و سوزشی که در آلت و مقعد بعد نزدیکی و مدفوع داشتم،بالغ بر ده ها آزمایش(psA,کشت ادار) و سونوگرافی مثانه پر و خالی در مشهد انجام دادم و چند دکتر ارولوژی هم مراجعه کردم که همه رو بررسی کردن و تست مثانه در مطب گرفتن،گفتن مشکلی ندارم.
    ولی الان بعد ۳ سال هنوز درد و سوزش سرآلت تناسلی تا مقعد و درد های شدید لگنی به طور روزانه و مداوم دانه های قرمز رنگ کوچک دور کلاهک آلت تناسلی و احساس نازک شدن پوست آلت و احساس داغ شدن آلت و مقعد بعد مدفوع دارم، جوری که خانه نشین شدم و حتی سرکار هم نمیتونم برم، موقعی که ایبو پروفن۴۰۰ و یا شیاف دیکلوفناک ۱۰۰ مصرف میکنم دردم کمتر میشه ،چند تا سونو کانونهای کلسیفیکاسیون نشون داده.واقعا دکتراین درد درمان داره,با برداشتن پروستات مشکلم برطرف میشه ؟؟؟تو رو خدا راهنایی کنیدچاره چیه؟.ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
      سلام
      این دردها غالبا ریشه روانی دارد و روانپزشک بهتر می تواند کمک تان کمد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 758 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط